મહાપરિનિર્વાણસૂત્ર · અધ્યાય 34

ભૂતપૂર્વમ્ આનન્દ કુશિનગરી (કુશ્)આવતી નામ રાજધાની બભૂવ ॥ ઋદ્ધા ચ સ્ફીતા ચ ક્ષેમા ચ સ્(ઉભિક્ષા ચાકીર્ણબહુજનમનુષ્યા ચ દ્વાદશ યો)જનાન્ય્ આયામેન સપ્તયોજનાનિ વિસ્તારેણ ॥

કુશાવત્(ય્) આનન્દ રાજધાની સપ્તભિઃ પ્રાકારૈઃ પરિક્ષિપ્તા બભૂવ ચતુ(ર્)વ્(ઇ)ધ્(ઐ)ઃ પ્રાકાર્(ઐ)ઃ સ્(ઔ)વ(ર્)ણ્(ઐ) રાજત્(ઐ)ર્ વ્(ઐડૂર્યમયૈઃ) સ્ફટિકમયૈઃ ॥

કુશાવત્યાં રાજધાન્યાં ચતુર્વિધાનિ દ્વારાણિ માપિતાન્ય્ અભૂવન્ સૌવર્ણાનિ રાજતાનિ વૈડૂર્યમયાણિ સ્ફટિકમયાનિ ॥

તેષુ ખલુ (દ્વારેષ્)ઉ (ચતુ)ર્વિધા ઇષ્(ટિ)કા માપિતા અભૂવન્ સૌવર્ણા રાજતા વૈડૂર્યમયાઃ સ્ફટિકમયાઃ સપ્તપૌરુષા અર્ધચતુર્થપૌરુષાશ્ ચ નિખાતા દૃઢાઃ સ્થિરાઃ સારવત્યો ઽચલા અસંપ્રવેધિન્યઃ ॥

કુશાવતી રાજધાની સપ્તભિઃ પરિખાભિઃ પરિક્ષિપ્તા બભૂવ ॥ તાઃ ખલુ પરિખાશ્ ચતુર્વિધાભિર્ ઇષ્ટિકાભિશ્ ચિતા અભૂવન્ સૌવર્ણીભી રાજતીભિર્ વૈડૂર્યમયીભિઃ સ્ફટિકમયીભિઃ ॥

કુશાવતી રાજધાની સપ્તભિસ્ તાલપઙ્ક્તિભિઃ પરિક્ષિપ્તા બભૂવ ચતુર્વિધૈસ્ તાલૈઃ સૌવર્ણૈ રાજતૈર્ વૈડૂર્યમયૈઃ સ્ફટિકમયૈઃ ॥

સૌવર્ણસ્ય તાલસ્ય રાજતં પત્રં પુષ્પં ફલં માપિતમ્ અભૂત્ ॥ રાજતસ્ય સૌવર્ણં વૈડૂર્યમયસ્ય સ્ફટિક(મયં સ્ફટિકમ)યસ્ય (વ્)ઐડૂર્યમયં પત્રં પુષ્પં ફલં માપિતમ્ અભૂત્ ॥

તેષાં ખલુ તાલાનાં વાયુના પ્રે(રિત્)આનામ્ અયમ્ એવંરૂપો મનોજ્ઞઃ શબ્દો નિશ્ચરતિ (યથા પઞ્ચાઙ્ગિકસ્ય) તૂર્યસ્ય કુશલેન પુરુષેણ સમ્યક્સુપ્રવાદિતસ્ય ॥

તાસુ ખલુ તાલાન્તરિકાસુ પુષ્ક્(અ)રિણ્ય્(ઓ) માપિતા અભૂવન્ તાઃ ખલુ પુષ્કરિણ્(યશ્ ચતુર્વિધાભિર્ ઇષ્ટિકા)ભ્(ઇ)શ્ ચ્(ઇ)તા અભૂવન્ સૌવર્ણીભી રાજતીભિર્ વૈડૂર્યમયીભિઃ સ્ફટિકમયીભિઃ ॥

તાસુ ખલુ પુષ્કરિણીષુ ચતુર્વિધાનિ સોપાનાન્(ઇ માપિતાન્ય્ અભૂ)વ(ન્) સૌવર્ણાનિ રાજતાનિ વૈડૂર્યમયાણિ સ્ફટિકમયાનિ ॥

તાઃ ખલુ પુષ્કરિણ્યશ્ ચ્(અતુર્વિ)ધાભિર્ વેદિકાભિઃ પરિક્ષિપ્તા અભૂવન્ સૌવર્ણ્(ઈભી રા)જતીભિર્ વૈડૂર્યમયીભિઃ સ્ફટિકમયીભિઃ ॥ સૌવર્ણ્યા વેદિકાયા રાજતં સૂચ્યાલંબનમ્ અધિષ્ઠાનં માપિતમ્ અભૂત્ ॥ રાજત્યાઃ સૌવર્ણં સ્ફટિકમ્(અય્યા વૈડૂર્યમ)યં વૈડૂર્યમય્યાઃ સ્ફટિકમયં સૂચ્યાલંબનમ્ અધિષ્ઠાનં માપિતમ્ અભૂત્ ॥

તાસુ ખલુ પુષ્કરિણીષુ વિવિધાનિ જલજાનિ માલ્યાનિ રોપિતા(ન્ય્ અભ્)ઊવન્ તદ્યથોત્પલં પદ્મં કુમુદં પુણ્ડરીકં સૌગન્ધિકં મધુગન્ધિકં સર્વર્તુકં સર્વકાલિકમ્ અનાવૃતં સર્વજનસ્ય ॥

તાસાં ખ(લુ) પ્(ઉષ્)કરિણીનાં તીરેષુ વિવિધાનિ સ્થલજાનિ માલ્યાનિ રોપિતાન્ય્ અભૂવન્ તદ્યથાતિમુક્તકશ્ ચમ્પકઃ પાટલા વાર્ષિકા માલિકા નવમાલિકા સુમના યૂ(થિકા ધાનુષ્ક્)આરી સર્વર્તુકં સર્વકાલિકમ્ અનાવૃતં સર્વજનસ્ય ॥

તાસાં ખલુ પુષ્કરિણીનાં તીરેષુ રાજ્ઞા મહાસુદર્શનેન કન્યાઃ સ્થાપિતા (અભૂવન્) યા અન્નમ્ અન્નાર્થિભ્યઃ પ્રયચ્છન્તિ પાનં પાનાર્થિભ્યો વસ્ત્રં વસ્ત્રાર્થિભ્યઃ ॥ માલાગન્ધવિલેપનાનિ માલાગન્ધવિલેપનાર્થિભ્યઃ પ્રયચ્છન્તિ ॥

યે ખલ્(ઉ) કુશાવત્યાં રાજધાન્યાં ધૂર્તા વા મત્ત્(આ વા શૌણ્ડા વા ક્રીડિતુકામા રમિ)તુકામાઃ પરિચારયિતુકામા ભવન્તિ તે તાસુ તાલાન્તરિકાસુ ક્રીડન્તિ રમન્તિ પરિચાર્(અયન્તિ ॥)

તેનૈવ તાલવૃન્તશબ્દેન કુશાવત્(ય્ આનન્દ રાજધાની દ્વાદશેન) વિન્(આ)દિતા બભૂવ તદ્યથા હસ્તિશબ્દેનાશ્વશબ્દેન રથશબ્દેન પત્તિશબ્દેન શંખ(શબ્દેન) પટહશબ્દેન ભેરીશબ્દેન મૃ(દઙ્ગશબ્દેન વાદ્યશબ્દેન ગીતશબ્દેન વંશ)શબ્દેન ॥ દાનાનિ દદત ॥ પુણ્યાનિ કુરુત ॥ ઉપ(વ્)આસમ્ ઉપવસત ॥ શીલં સમાદાય વર્તધ્વ(ં) શબ્દેન ॥

કુશ્(આ)વત્(ય્)આમ્ આનન્દ રાજધ્(આ)ન્ય્(આં રાજા મહા)સુદર્શનો નામ( બભૂ)વ્(અ) સપ્તભી રત્નૈઃ સમન્વાગતશ્ ચતસૃભિશ્ ચ માનુષિકાભિર્ ઋદ્ધિભિઃ ॥

કતમૈઃ સપ્તભિઃ ॥ તદ્યથા ચક્રરત્નેન હસ્તિરત્નેનાશ્વ(રત્નેન મણિરત્ને)ન્(અ) સ્ત્રીરત્નેન ગૃહપતિરત્નેન પરિણાયકરત્નેન સપ્તમેન ॥

કતમાભિશ્ ચતસૃભિર્ માનુષિકાભિર્ ઋદ્ધિભિઃ ॥ રાજા મહા(સુદર્શનો દીર્ઘાયુષ્કો ઽ)ભૂચ્ ચિરસ્થિતિકઃ ॥ સ ચતુરશીતિવર્ષસહસ્રાણિ કુમારક્રીડાયાં ક્રીડિતવાન્ ॥ ચતુરશીતિવર્ષસહસ્રાણિ યૌવરા(જ્યં કારિતવાન્ ॥) ચતુરશીતિવર્ષસહસ્રાણિ મહારાજ્યં કારિતવાન્ ॥ ચતુરશીતિવર્ષસહસ્રાણિ રાજર્ષિર્ બ્રહ્મચર્યમ્ અચાર્ષીત્ ॥

યદ્ આનન્દ રાજા મહાસુદ(ર્)શ્(અનો દીર્ઘાયુષ્કો ઽભૂચ્ ચિરસ્થિતિકશ્ ચતુ)રશીતિવર્ષસહસ્રાણિ કુમારકક્રીડાયાં ક્રીડિતવાન્ પૂર્વવત્ ॥ ઇયં રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્યર્દ્ધિર્ ઇત્ય્ (ઉ)ચ્યતે ॥

પુનર્ અ(પરં રાજા મહાસુદર્શનો ઽ)ભિરૂપો ઽભૂદ્ દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકો ઽતિક્રાન્તશ્ ચ માનુષ્યકં વર્ણમ્ અસંપ્રાપ્તશ્ ચ દિવ્યં વર્ણમ્ ॥

યદ્ આનન્દ રાજા મહાસુદ(ર્)શન્(ઓ ઽભિરૂપો ઽભૂદ્ દર્શનીયઃ પૂર્વવત્ ॥ ઇયં રા)જ્ઞો મહાસુદર્શનસ્યર્દ્ધિર્ ઇત્ય્ ઉચ્યતે ॥

પુનર્ અપરં રાજા મહાસુદર્શનો ઽલ્પાબાધો ઽભૂદ્ અરોગજાતીયઃ સમવ્(ઇપચનયા ગ્રહણ્યા સમન્વાગતો નાત્યુ)ષ્ણયા નાતિશીતયાવ્યાબાધયર્તુસુખયા યયાસ્યાશિતપીતખાદિતાસ્વાદિતં સમ્યક્ સુખેન પરિપાકં (ગતમ્ અભૂત્ ॥)

(યદ્ આનન્દ રાજા મહા)સુદર્શનો ઽલ્પાબાધો ઽભૂદ્ અરોગજાતીયઃ પૂર્વવત્ ॥ ઇયં રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્યર્દ્ધિર્ ઇત્ય્ ઉચ્યતે ॥

પુનર્ અપરં રાજા મહાસુદ(ર્)શ્(અનઃ સર્વ)જ્(આ)ન્(અ)પદાનાં પ્રિયશ્ ચાભૂન્ મનાપશ્ ચ તદ્યથા પુત્રાણાં પિતા ॥ રાજ્ઞો ઽપિ મહાસુદર્શનસ્ય નૈગમજ્(આ)નપદાઃ પ્રિય્(આ)શ્ ચા(ભૂવન્ મનાપાશ્ ચ તદ્યથા પિ)તુઃ પુત્રાઃ ॥

એકો ઽયં સમયો રાજા મહાસુદર્શન ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાન્ સારથિમ્ આમન્ત્રયતે ॥ મન્દ(ં) મન્દં તાવત્ સારથે રથં (વર્તય યથાહં નૈગમજાનપદાંશ્ ચિરં પશ્યેયં ॥ નૈગમજાન)પદા અપિ તત્ર સારથિમ્ આમન્ત્રયન્તે ॥ (મન્દં મન્દં તાવત્ સારથે રથં વર્તય યથા વયં દેવં ચિરં પશ્યેમ ॥)

(યદ્ આનન્દ રાજા મહાસુદર્શનઃ સર્વજાનપદાનાં પ્રિયશ્ ચાભૂન્) મનાપશ્ ચ પૂર્વવત્ ॥ ઇ(યં રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્યર્દ્ધિર્ ઇત્ય્ ઉચ્યતે ॥)

(અથ નૈગમ)જાનપદાઃ પ્રભૂતં સુવર્ણમ્ આદાય મણિ(રત્નં ચ કંબલરત્નં ચ યેન રા)જા મહાસુદર્શનસ્ તે(નોપજગ્મુઃ ॥ ઉપેત્ય રાજાનં મહાસુદર્શનમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥)

(ઇદં દેવાય પ્રભૂ)તં સુવર્ણમ્ આનીતં મણિરત્નં ચ કંબલરત્નં ચ ॥ તદ્ દેવઃ પ્ર(તિગૃહ્ણાત્વ્ અનુકમ્પામ્ ઉપાદાય ॥)

(મદ્રાજ્યે ઽપિ યદ્ એવં ધનજાતમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નિરવેક્ષાસ્યોત્પન્ના પ્રતિગ્રહીતું નાધિવાસયતિ ॥)

(નૈ)ગમજાનપદા રાજાનં મહા(સુદર્શનમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥)

(ઇદં દેવાય પ્રભૂતં સુવર્ણમ્ આનીતં મણિરત્નં ચ કંબલરત્નં ચ ॥ તદ્ દેવઃ પ્રતિગૃહ્ણાત્વ્ અનુ)કમ્પામ્ ઉપાદાય ॥

દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અ(પિ રાજા મહાસુદર્શનો નૈગમજાનપદાન્ આમન્ત્રયતે ॥)

(મદ્રાજ્યે ઽપિ ય)દ્ (એ)વ(ં) ધનજાત(મ્) ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નિરવ્(એ)ક્ષા(સ્ય્)ઓત્(પન્ના પ્રતિગ્રહીતું ના)ધિવાસયતિ ॥

અથ નૈગમજ્(આનપદાનામ્ એતદ્ અભવત્ ॥)

(નાસ્માકં પ્રતિરૂપં સ્યાદ્ યદ્ ઇદં દેવાય પ્રભૂતં સુવર્ણમ્ આનીય મણિરત્નં ચ કંબલરત્નં ચ) તદ્ વયમ્ આદાય સ્વકસ્વક(નિવેશનં ગમિષ્યામઃ ॥ યન્નુ વયં રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્ય પુરતો મહાન્તં સુવર્ણસ્ય ચ રાજત)સ્ય (ચ રા)શિમ્ આકીર્ય મણિરત્નં કંબલરત્નં ચૈકાન્ત ઉપનિક્ષિપ્ય્(ઐ)ત્(અદ્) દે(વસ્ય ધનજાતમ્ ઇત્ય્ ઉપેક્ષ્ય પ્રક્રામેમ ॥)

(ઇતિ વિદિત્વા રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્ય પુ)રતો મહાન્તં સુવર્ણ(સ્ય ચ રાજતસ્ય ચ રાશિમ્ આકીર્ય મણિરત્નં કંબલરત્નં ચૈકાન્ત ઉપનિક્ષિપ્યૈતદ્ દેવસ્ય ધનજાતમ્ ઇત્ય્ ઉપેક્ષ્ય પ્રક્રાન્તાઃ ॥)

(અથ રાજ્ઞો મહા)સુદર્શનસ્યૈતદ્ અભવત્ ॥

સંપન્ન(ં) મે ધનજાતં ધર્મેણ નાધર્મેણ ॥ યન્ન્વ્ અહં ધ્(આર્મં પ્રાસાદં માપયેયમ્ ॥)

(અશ્રૌષુશ્ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજ)સહસ્રાણ્(ઇ) રાજા મહાસુદર્શનો ધાર્મં પ્રાસાદં માપયિતુકામઃ ॥

શ્રુત્વા ચ (યેન રાજા મહાસુદર્શનસ્ તેનોપજગ્મુઃ ॥ ઉપેત્ય રાજાનં) મહ્(આ)સુદર્શનમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥

અલ્પોત્સુકો દેવો ભવતુ ધાર્માત્ પ્રાસાદાત્ (॥ વયં ધાર્મં પ્રાસાદં માપ)યિષ્ય્(આ)મઃ ॥

(ગ્રા)મ્(અણ્)ય્(ઓ મદ્રાજ્યે ઽપ્ય્ એવં)રૂપાણિ (ધ)નજાતાન્ય્ ઇત્ય્ (ઉક્ત્વા નાધ્)ઇ(વાસ)યતિ ॥

(દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહસ્રાણિ રાજાનં મહા)સુદર્શનમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥

અ(લ્)પ્(ઓત્સુકો દેવો ભવતુ ધાર્માત્ પ્રાસાદાત્ ॥ વયં ધાર્મં પ્રાસાદં માપયિષ્યામઃ ॥)

(દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ રાજા મહાસુદર્)શનશ્ ચતુરશીતિં કોટ્ટરાજસહ(સ્રાણ્ય્ આમન્ત્રયતે ॥)

(ગ્રામણ્યો મદ્રાજ્યે ઽપ્ય્ એવંરૂપાણિ ધનજાતાન્ય્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નાધિવાસયતિ ॥)

અથ ચતુરશીતિઃ કોટ્ટરાજસહ(સ્રાણિ રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્)ય્(અ પાદ)ય્(ઓર્ વૈ) શ્(ઇરસાસ્)આદ્ય ॥ એ(ક)ત્યા બાહૂ(ન્) પ્રગૃહ્ય ॥ એકત્યાશ્ ચીવ્(અરકર્ણકં પ્રગૃહ્ય ॥) એકત્યા યેન રાજા મહાસુદર્શ(નસ્ તેનાઞ્)જલિ(ં) પ્રણમ્ય રાજાનં મહાસુદર્શ્(અનમ્ ઇદમ્ અ)વો(ચન્ ॥)

અલ્પોત્સુકો દેવો ભ્(અવતુ ધાર્માત્ પ્રાસાદાત્ ॥ વયં ધા)ર્મ(ં) પ્રાસાદં માપયિષ્યામઃ ॥

અધિવાસયતિ રાજા મહાસુદર્શનશ્ ચતુરશ્(ઈ)તિ(કોટ્ટરાજસ)હસ્રાણાં તૂષ્ણ્(ઈ)મ્ભ્(આવેન ॥)

(અથ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહ)સ્રાણિ રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્ય તૂષ્ણી(મ્ભાવેનાધિ)વાસનં વિદિત્વા સ્વકસ્વકનિ(વેશન)મ્ આગત્ય

પ્રભૂતં સુવર્ણ(હિરણ્યમ્ એકૈકં ચ રત્નસ્તમ્ભમ્ આદાય) ય્(એ)ન રાજા મહાસુદર્શનસ્ તેનોપસંક્ર્(આન્)ત્(આ)ઃ ॥ આગત્ય રાજા(નં મહાસુદર્શ)નમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥

કુત્ર વયં દેવ (ધાર્મં પ્રાસાદં માપયેમ કી)વન્ વા ॥

તેન હિ યૂયં ગ્રામણ્યઃ પૂ(ર્વેણ કુશાવ)ત્ય્(આ ર્)આ(જધા)ન્ય્(આ) અસ્ય ધાર્મં પ્રાસાદં મા(પ)યથ યોજનમ્ આયામેન યોજ(નં વિસ્તારેણ ॥)

(એવં દેવેતિ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહ)સ્રાણિ રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્ય (પ્રતિશ્રુત્ય પૂર્વેણ કુશાવત્યા) ધાર્મં પ્રાસાદં માપયન્તિ (તં ચ) યોજનમ્ આયામેન યોજન(ં) વિસ્તા(રેણ ॥)

(ધાર્મ આનન્દ પ્રાસાદે ચતુર્વિ)ધાનિ પ્રાચીનાનિ માપિત્(આ)ન્ય્ અ(ભૂ)વન્ (સ્)ઔવર્ણાનિ રાજતાનિ વૈડૂર્ય(મ)યાણિ સ્ફટિ(કમ)યાનિ ॥ ચતુર્વિધાન્ય્ આસ્(અનાનિ માપિતાન્ય્ અભૂવન્ સૌવર્ણાનિ રાજતાનિ) વૈડૂ(ર્)યમયા(ણિ) સ્(ફટિકમયાનિ ॥)

ધાર્મે પ્રાસાદે ચતુર્વ્(ઇ)ધાઃ સ્તંભા ઉચ્છ્રિતા અભૂવન્ સૌવર્ણા રાજતા વૈડૂર્યમયાઃ સ્ફટિકમયાઃ ॥

સૌવર્ણસ્ય સ્તંભસ્ય રાજતઃ કુ(ં)ભકઃ કૃપટકશીર્ષકં ગો(સા)રકો માપિતો બભૂવ ॥ રાજતસ્ય સૌવર્ણઃ વૈડૂર્યમયસ્ય સ્ફ(ટ્)ઇકમયઃ સ્ફ્(અટિકમયસ્ય સ્)ત્(અં)ભસ્ય વૈડૂર્યમયઃ કુંભકઃ કૃપટકશીર્ષકં ગોસારકો માપિતો બભૂવ ॥

ધાર્મે પ્રાસાદે ચ(તુર્વિધા ગોપાનસ્યો માપિતા અભૂવન્ સૌવર્ણા રાજ)તા વૈડૂર્યમયાઃ સ્ફટિકમયાઃ ॥

ધાર્મે પ્રાસાદે ચતુર્વિધા બલધરણીયા માપિતા અભૂવન્ સૌવ્(અર્ણા રાજતા વૈડૂર્યમયાઃ સ્ફટિકમયાઃ ॥)

(ધાર્મે પ્રા)સાદે ચતુર્વિધા અવષઙ્ગા માપિતા અભૂવન્ સૌવર્ણા રાજતા વૈડૂર્યમયાઃ (સ્)ફટિકમયાઃ ॥

ધાર્મે (પ્)ર્(આસાદે ચતુર્વિધા અટ્ટાલા માપિતા અભૂવન્ સૌવર્ણા રાજતા વૈડૂ)ર્યમયાઃ સ્ફટિકમયાઃ ॥

ધાર્મઃ પ્રાસાદશ્ (ચ)તુર્વિધૈઃ ફલકૈશ્ છન્નો ઽભૂત્ સૌવર્ણૈ રાજતૈર્ વૈડૂર્યમયૈ(ઃ સ્ફટિકમયૈઃ ॥)

(ધાર્મે પ્રાસાદે ચતુર્વિધાનિ સોપાનાનિ માપિતાન્ય્ અભૂવન્) સૌવર્ણાનિ રાજતાનિ વૈડૂર્યમયાણિ સ્ફ્(અટિ)કમયાનિ ॥

ધાર્મઃ પ્રાસાદશ્ ચતુર્વ્(ઇ)ધાભિર્ વેદિકાભિઃ પરિક્ષિપ્તો (ઽભૂત્ સૌવર્ણીભી રાજતીભિર્ વૈડૂર્યમયીભિઃ સ્ફટિકમયીભિઃ ॥)

સૌવર્ણ્યા વ્(એ)દિકાયા રાજતં સૂચ્ય્(આ)લ્(અં)બનમ્ અધિષ્ઠાનં માપિતમ્ અભૂત્ ॥ રાજ(ત્ય્)આઃ સૌવર્ણં વૈડૂર્ય(મય્યાઃ સ્ફટિકમયં સ્ફટિકમય્યા વૈડૂર્યમયં સૂચ્યાલંબ)નમ્ અધિષ્ઠાનં માપિતમ્ અભૂત્ ॥

ધાર્મ આનન્દ પ્રાસાદે ચતુરશીતિકૂટાગારસહસ્રાણિ માપિતા(ન્ય્ અભૂવન્ એકૈકં ચતુર્ણાં વર્ણાનાં તદ્યથા સૌવર્ણાનાં) રાજતાનાં વૈડૂર્યમયાણાં સ્ફટિકમયાનામ્ ॥

સૌવર્ણે કૂટાગારે રાજતઃ પર્યઙ્કઃ સ્થાપિતો ઽભૂ(ત્ પટિકાસ્તૃતો ગોણિકાસ્તૃતસ્ તૂલિકાસ્તૃતશ્ ચિત્રિકા)સ્તૃતઃ પટલિકાસ્તૃતઃ કાલિઙ્ગપ્રાવારપ્રત્યાસ્તરણઃ સોત્તરચ્છદપટ ઉભયાન્તલો(હિતોપધાનઃ ॥)

(રાજતે સૌવર્ણો વૈડૂર્યમયે સ્ફટિકમ)યઃ સ્ફટિકમયે વૈડૂર્યમયઃ પર્યઙ્કઃ સ્થાપિતો ઽભૂત્ પટિકાસ્તૃતો ગોણિકાસ્તૃતસ્ તૂલિકાસ્તૃતશ્ ચિત્રિ(કાસ્તૃતઃ પટલિકાસ્તૃતઃ કાલિઙ્ગપ્રાવારપ્રત્યા)સ્તરણઃ સોત્તરચ્છદપટ ઉભયાન્તલોહિતોપધાનઃ ॥

સૌવ્(અર્ણસ્)ય્(અ) કૂટાગ્(આ)ર્(અસ્)ય્(અ પ્)ઉર(સ્)ત્(આ)દ્ ર્(આ)જતસ્ તાલો મા(પિતો ઽભૂત્ સૌવર્ણેન પત્રેણ પુષ્પેણ ફલેન ॥ રાજતસ્ય સૌવર્ણો વૈડૂર્યમયસ્ય સ્ફટિકમયઃ ॥ સ્ફટિકમયસ્ય) વૈડૂર્યમયઃ સ્ફટિકમયેન પત્રેણ પુષ્પે(ણ ફલેન ॥)

(તેષાં ખલુ તાલાનાં વાયુના પ્રેરિતાનામ્ અયમ્ એવંરૂપો મનોજ્ઞઃ શબ્દો નિશ્ચરતિ યથા પઞ્ચાઙ્ગિકસ્ય) તૂર્યસ્ય કુશલેન પુરુષેણ (સમ્યક્સુપ્રવાદિતસ્ય ॥)

(ધાર્મઃ પ્રાસાદઃ કનકવાલિકાસ્તૃતો ઽભૂચ્ ચન્દનવારિપરિષિક્તો હેમજાલાવતત)સ્ સુવર્ણકઙ્કણિકાવૃતઃ ॥
<હિએર્ ઇમ્ તિબ્. ઉદ્દાન>

અથ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહસ્રાણિ સ્(અર્વજાતકૃતનિષ્ઠિતં ધાર્મં પ્રાસાદં વિદિત્વા ધાર્મસ્ય પ્રાસાદસ્ય પુરસ્તાદ્ ધાર્મીં પુષ્કરિણીં માપયન્તિ યોજનમ્ આયા)મેન યોજનં વિસ્તારેણ ॥

ધાર્મી પુષ્કરિણી ચતુર્વિ(ધાભિર્ ઇષ્ટિકાભિશ્ ચિતા બભૂવ સૌવર્ણીભી રાજતીભિર્ વૈડૂર્યમયીભિઃ સ્ફટિકમયીભિઃ ॥)

(તસ્યાં ખલુ પુષ્કરિણ્)ય્(આં) ચતુર્વિધાનિ સોપાનાનિ માપિતાન્ય્ અભૂવ્(અન્) સ્(ઔવર્ણાનિ રાજતાનિ વૈડૂર્યમયાણિ સ્ફટિકમયાનિ ॥)

(સા ખલુ પુષ્કરિણી ચતુર્વિધાભિઃ વેદિકાભિઃ પરિક્ષિપ્તા બ)ભૂવ સૌવર્ણીભી રાજતીભિર્ વૈડૂર્યમયીભિઃ સ્ફ્(અટિકમયીભિઃ ॥ સૌવર્ણ્યા વેદિકાયા રાજતં સૂચ્યાલંબનમ્ અધિષ્ઠાનં માપિતમ્ અભૂત્ ॥ રાજત્યાઃ સૌવર્ણં વૈ)ડૂર્યમય્યાઃ સ્ફટિકમયં સ્ફટિ(કમય્યા વૈડૂર્યમયં સૂચ્યાલંબનમ્ અધિષ્ઠાનં માપિતમ્ અભૂત્ ॥)

(તસ્યાં ખલુ પુષ્કરિણ્યાં વિવિધાનિ જ)લજાનિ માલ્યાનિ રોપિતાન્ય્ (અભૂવન્ તદ્યથોત્પલં પદ્મં કુમુદં પુણ્ડરીકં સૌગન્ધિકં મધુગન્ધિકં સર્વર્તુકં સર્વકાલિકમ્ અનાવૃતં સ)ર્વજનસ્ય ॥

તસ્યાઃ ખલુ પુષ્કરિણ્યાસ્ તીરે (વિવિધાનિ સ્થલજાનિ માલ્યાનિ રોપિતાન્ય્ અભૂવન્ તદ્યથાતિમુક્તકશ્ ચંપકઃ પાટલા વાર્ષિકા માલિકા નવમા)લિકા સ્(ઉ)મના ય્(ઊ)થિકા ધાનુષ્કારી સર્વ્(અર્તુકં સર્વકાલિકમ્ અનાવૃતં સર્વજનસ્ય ॥)

(ધાર્મી પુષ્કરિણી કનકવાલિકાસ્તૃતાભૂચ્ ચન્દનવારિપરિષિ)ક્તા હે(મજાલાવતત્)આ સુવર્ણકઙ્કણિકાવૃતા ॥

અથ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહસ્રાણિ સર્વજ્(આ)ત(ક્)ઋતન્(ઇ)ષ્ઠ્(ઇ)ત્(અં) ધ્(આર્)મ્(અં પ્રા)સ્(આદં) ધ્(આર્)મ્(ઈ)ઞ્ ચ્(અ) પુ(ષ્)ક્(અ)ર્(ઇણીં વિદિત્વા ધાર્મ્યાઃ) પુષ્કરિ(ણ્યાઃ પુરસ્તાદ્ ધા)ર્મં તાલવનં માપયન્તિ યોજનમ્ આયામેન યોજનં વિસ્તારેણ ॥

ધાર્મે તાલવને ચતુર્વિધાસ્ તાલા માપિતા અભૂવન્ સૌવર્ણા રાજતા વ્(ઐ)ડૂર્યમયાઃ સ્ફ(ટિ)કમય્(આ)ઃ ॥ સૌવર્ણસ્ય તાલસ્ય રાજતં પત્રં પુષ્પં ફલં માપિતમ્ અભૂત્ ॥ રાજતસ્ય સૌવર્ણમ્ ॥ વૈડૂર્યમયસ્ય સ્ફટિકમયમ્ ॥ સ્ફટિકમયસ્ય વૈડૂર્યમયં પત્રં પુષ્પં ફલં માપિતમ્ અભૂત્ ॥

તેષાં ખલુ તાલાનાં વાયુના પ્રેરિતાનામ્ અયમ્ એવંરૂપો મનોજ્ઞઃ શબ્દો નિશ્ચરતિ તદ્યથા પઞ્ચાઙ્ગિકસ્ય તૂર્યસ્ય કુશલેન પુરુષેણ સમ્યક્સુપ્રવાદિતસ્ય ॥

ધાર્મં તાલવનં ચતુર્વિધાભિર્ વેદિકાભિઃ પરિક્ષિપ્તમ્ અભૂત્ સૌવર્ણીભી રાજતીભિર્ વૈડૂર્યમયીભિઃ સ્ફટિકમયીભિઃ ॥

સૌવ(ર્)ણ્(ય્)આ વેદિકાયા રાજતં સૂચ્યાલંબનમ્ અધિષ્ઠાનં માપિતમ્ અભૂત્ ॥ રાજત્યાઃ સૌવર્ણં વૈડૂર્યમય્યાઃ સ્ફટિકમયં સ્ફટિકમય્યા વૈડૂર્યમયં સૂચ્યાલંબનમ્ અધિષ્ઠાનં માપિતમ્ અભૂત્ ॥

ધાર્મં તાલવનં કનકવાલિકાસ્તૃતમ્ અભૂચ્ ચન્દનવારિપરિષિક્તં હેમજાલાવતતં સુવર્ણકઙ્કણિકાવૃતમ્ ॥

અથ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહસ્રાણિ સર્વજાતકૃતનિષ્ઠિતં ધાર્મં પ્રાસાદં ધાર્મીં પુષ્કરિણીં ધાર્મં ચ તાલવનં વિદિત્વા યેન રાજા મહાસુદર્શનસ્ તેનોપજગ્મુર્ ઉપેત્ય રાજાનં મહાસુદર્શનમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥

સર્વજાતકૃતનિષ્ઠિતો દેવસ્ય ધાર્મઃ પ્રાસાદો ધાર્મી પુષ્કરિણી ધાર્મં ચ તાલવનમ્ ॥ યસ્યેદાનીં દ્(એ)વ્(અઃ) કાલં મન્(યત્)એ ॥

અથ રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્યૈતદ્ અભવત્ ॥

ન મમ પ્ર(તિ)રૂપં સ્યાદ્ યદ્ અહમ્ એવમ્ એવ ધાર્મે પ્રાસાદે અધ્યાવસેયમ્ ॥ યન્ન્વ્ અહં યે (મદ્વિજિ)તે સાધુ(રૂપસંમતાઃ) શ્ર્(અ)મણબ્રાહ્મણાઃ પ્રતિવસન્તિ તાન્ પ્રથમતર્(અં) ધાર્મે પ્રાસાદે ભોજયિત્વા પ્રત્યેકપ્રત્યેકં દુષ્યયુગેનાચ્છાદયેયમ્ ॥

અથ રાજા મહાસુદ્(અર્શ)નો યે (સ્વવિજિતે સાધુ)રૂપસંમતાઃ શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ પ્રતિવસન્તિ તાન્ પ્રથમતરં ધાર્મે પ્રાસાદે ભોજયિત્વા પ્રત્યેકપ્રત્યેકં દુષ્યયુગેનાચ્છાદય(ત્)ઇ ॥

અથ રાજ્ઞો મહાસુ(દર્શ)ન્(અ)સ્ય્(ઐત)દ્ (અ)ભ્(અવત્ ॥)

ન્(અ) મ્(અ)મ પ્રતિરૂપં સ્યાદ્ યદ્ અહં ધાર્મે પ્રાસાદે પઞ્ચ(કામગુણૈર્ સમ)ર્પિતઃ સમન્વઙ્ગીભૂતઃ ક્રીડેયં રમેયં પરિચારયેયં ॥ યન્ન્વ્ અહ્(અં) ધાર્મે પ્રાસાદ એકેન પુરુષેણોપસ્થાયકેન રાજર્ષિર્ બ્રહ્મચર્ય્(અં ચરેયમ્ ॥)

(અથ રા)જા મહાસુદર્શન એકેન પુરુષેનોપસ્થાયકેન ધાર્મે પ્રાસાદે રાજર્ષિર્ બ્રહ્મચર્યમ્ અચાર્ષીત્ ॥

અથ રાજા મહાસુદર્શનો ધાર્મે પ્રાસાદે (પ્)ર્(અવિશ્ય સ્)ઔવ્(અર્)ણ્(અં) કૂટ્(આ)ગાર(મ્ અ)ધિરુહ્ય રાજતે પર્યઙ્કે નિષદ્ય વિવિક્તં કામૈઃ પૂર્વવદ્ યાવત્ પ્રથમં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્ય વ્યહા(ર્ષીત્ ॥)

સૌવર્ણાત્ કૂટાગા(રા)ન્ નિષ્ક્રમ્ય રાજતં (કૂટાગા)રમ્ અધિરુ(હ્ય) સ્(ઔ)વર્ણે પર્યઙ્કે નિષદ્ય વિવિક્તં કામૈ(ઃ) પૂર્(વ)વદ્ યાવત્ પ્ર્(અથ)મં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્ય વ્યહાર્ષીત્ ॥

રાજતાત્ કૂ(ટાગારાન્ નિ)ષ્ક્(ર)મ્ય વૈડ્(ઊર્યમયં કૂટાગારમ્ અધિરુહ્ય સ્ફટિકમ)યે પર્યઙ્કે નિષદ્ય વિવિક્તં કામૈઃ પ્(ઊ)ર્વવદ્ ય્(આ)વત્ પ્રથ(મ)ં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્(ય વ્ય)હાર્ષીત્ ॥

વૈડૂર્યમય્(આ)ત્ (કૂ)ટા(ગારાન્ નિષ્ક્રમ્ય સ્ફટિકમયં કૂટાગારમ્ અધિરુહ્ય વૈડૂર્યમયે પર્યઙ્કે નિષદ્ય વિવિક્તં કામૈઃ પૂર્વવદ્ યાવત્ પ્રથમં ધ્યાનમ્ ઉપસંપદ્ય વ્યહાર્ષીત્ ॥)

(અથ ચતુરશીતિસ્ત્રીસહસ્રાણિ યેન સ્ત્રીરત્નં તેનોપજગ્મુઃ ॥ ઉપેત્ય સ્ત્રીરત્નમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ॥)

(દેવિ પ્રતિવેદયસ્વ ॥ ચિરમ્ અસ્માભિર્ અદૃષ્ટો રાજા યેન વયં રાજાનં દર્શનાયાત્યુત્સુક્યાઃ ॥ રાજાનં વયં દ્રષ્ટુકામાઃ ॥)

(આગમયધ્વં તાવદ્ ભગિન્યો યાવદ્ અહં પરિણાયકરત્નં પ્રક્ષ્યામિ ॥)

(અથ સ્ત્રીરત્નં પરિણાયકરત્નં દૂતેનાહૂયૈવમ્ આમન્ત્રયતે ॥ સેનાપતે જાનીહિ ॥ ચિરમ્ અસ્માભિર્ અદૃષ્ટો રાજા યેન વયં રાજાનં દર્શનાયાત્યુત્સુક્યાઃ ॥ રાજાનં વયં દ્રષ્ટુકામાઃ ॥)
34.102-106 (તેન હિ યૂયં ભગિન્યઃ સર્વાઃ પીતાલઙ્કારં પીતવસ્ત્રમાલ્યાભરણાનિ પીતાનુલેપનં પીતપરિવારં સંપાદયથ ॥ યાવદ્ અહં ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહસ્રાણિ ચતુરશીતિનાગસહસ્રાણ્ય્ ઉપોષથનાગરાજપ્રમુખાનિ ચતુરશીત્યશ્વરાજસહસ્રાણિ વાલાહાશ્વપ્રમુખાનિ ચતુરશીતિરથસહસ્રાણિ નન્દિઘોષરથપ્રમુખાનિ સઙ્ગ્રહિષ્યામિ ॥)

(અથ સર્વાસ્ તાઃ સ્ત્રિયઃ પીતાલઙ્કારં પીતવસ્ત્રમાલ્યાભરણાનિ પીતાનુલેપનં પીતપરિવારં સમપાદયન્ ॥)
34.108-111 (પરિણાયકરત્નં ચ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહસ્રાણિ ચતુરશીતિનાગસહસ્રાણ્ય્ ઉપોષથનાગરાજપ્રમુખાનિ ચતુરશીત્યશ્વરાજસહસ્રાનિ વાલાહાશ્વપ્રમુખાનિ ચતુરશીતિરથસહસ્રાણિ નન્દિઘોષરથપ્રમુખાનિ સમગ્રહીત્ ॥)

(સઙ્ગૃહ્ય સ્ત્રીરત્નં નન્દિઘોષરથે ન્યષીદત્ ॥ અન્યા અવશેષસ્ત્રિયઃ સ્વકસ્વકરથં નિષદ્ય યેન ધાર્મઃ પ્રાસાદસ્ તેનોપજગ્મુઃ ॥)

(તેન ખલુ સમયેન ધાર્મસ્ય પ્રાસાદસ્યાધસ્તાદ્ મહાજનકાયસ્યોચ્ચશબ્દમહાશબ્દો નાદિતઃ ॥)

(અશ્રૌ)ષ્(ઈ)દ્ રાજા મહાસુદર્શનો ધ્(આર્મસ્ય પ્રાસાદસ્યાધસ્તાદ્ મહાજનકાયસ્યોચ્ચશબ્દમહાશબ્દમ્ ॥ શ્રુત્વા ચાન્યતમમ્ અન્તેવાસિનં પુરુષમ્ એવમ્ આમન્ત્રયતે ॥)

ક્(ઇ)મ્ એતદ્ ભોઃ પ્(ઉ)રુષ ધાર્મસ્ય પ્રાસ્(આ)દસ્યા(ધસ્તાદ્ મહાજનકાયસ્યોચ્ચશબ્દમહાશબ્દઃ ॥)
34.116-120 (ઇમાનિ દેવ ચતુરશીતિસ્ત્રીસહસ્રાણિ સ્ત્રીરત્નપ્રમુખાનિ ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહ)સ્રાણિ પરિણાયકરત્નપ્રમુખાનિ ચત્(ઉરશીતિનાગસહસ્રાણ્ય્ ઉપોષથનાગરાજપ્રમુખાનિ પૂર્વવત્ ॥)

(તેન ભોઃ પુરુષ ધાર્મસ્ય પ્રાસાદસ્યાધસ્તાદ્ સૌવર્ણં ભ)દ્ર્(આ)સનં પ્રજ્ઞ્(આ)પય યત્રાહં નિષદ્ય મહાજ(નકાયં નિરીક્ષેય ॥)

(એવં દેવેતિ સ પુરુષો રાજ્ઞો મહાસુદર્શનસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય ધાર્મસ્ય પ્રાસાદસ્યાધસ્તાત્ સૌવર્ણં ભદ્રાસનં પ્રજ્ઞપ્ય યેન ર્)આજા મહાસુદર્શનસ્ તેનોપજગામ ॥ ઉપેત્ય રાજા(નં મહાસુદર્શનમ્ ઇદમ્ અવોચત્ ॥)

(પ્રજ્ઞપ્તં દેવ ધાર્મસ્ય પ્રાસાદસ્યાધસ્તાત્ સૌ)વર્ણં ભદ્રાસનમ્ ॥ યસ્યેદાનીં દેવઃ ક્(આલં) મન્યતે ॥

અદ્રાક્ષીદ્ રાજા મહાસુદર્શનો ધાર્મપ્રાસાદાધસ્તાત્ સર્વાસ્ તાઃ સ્ત્રિ(યઃ પીતવસ્ત્રમાલ્યાભારણાઃ પીતા)નુલેપના(ઃ ॥)

દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ અસ્યૈતદ્ અભવત્ ॥ અતિરઞ્જનીયો બત માતૃગ્રામ (ઇ)તિ વિદિત્વેન્દ્રિયાણ્ય્ ઉત્ક્ષ્(ઇ)પતિ ॥

અદ્રાક્ષીત્ સ્ત્રી(રત્નં રાજાનં મહાસુ)દ્(અ)ર્શનમ્ ઇન્દ્(ર્)ઇયાણ્ય્ ઉત્ક્ષિપન્તમ્ ॥ દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ અસ્યા એતદ્ અભવત્ ॥

યથા ખલુ દે(વો ઽસ્માન્ દૃષ્ટ્વ્)એન્દ્રિયાણ્ય્ ઉત્ક્ષિ(પ)તિ મા હૈવ દેવો ઽસ્માભિ(ઃ સઙ્ગમ્યાપકારં કરિષ્યતિ ॥)

(અથ) રાજા મહાસુદર્શનો ધાર્માત્ પ્રાસાદાદ્ અવતીર્ય સૌવર્ણે (પ્રજ્ઞપ્તભદ્રાસને ન્યષીદત્ ॥)

અથ સ્ત્રીરત્ન્(અં) ય્(એ)ન રાજા મહા(સ્)ઉદ્(અર્શનસ્ તેનોપજગામ ॥ ઉપેત્ય રાજાનં) મહાસુદર્શનમ્ ઇદમ્ અવોચત્ ॥

ઇમાનિ દેવસ્ય ચતુરશીતિસ્ત્રી(સહસ્રાણિ ॥) અત્ર દેવશ્ છન્દં જનયત્વ્ અવે(ક્ષાં દેવઃ કરોતુ જીવિતે ॥)

ચતુરશીતિકોટ્ટરાજસહસ્રાણિ પરિણાય(ક)રત્નપ્રમુખા(નિ ॥ અત્ર દેવશ્ છન્દં જનયત્વ્ અવેક્ષાં દેવઃ કરોતુ જીવિતે ॥)

(ચતુરશીતિનાગસહસ્રા)ણ્ય્ ઉપોષથનાગરાજપ્રમુખાનિ ॥ અત્ર દેવશ્ છન્દં જનયત્વ્ અવેક્ષાં (દેવઃ કરોતુ જીવિતે ॥)

(ચતુરશીત્યશ્વસહસ્રાણિ વાલાહાશ્વ)રાજપ્રમુખાનિ ॥ અત્ર દે(વશ્ છ)ન્દં જનયત્વ્ અવેક્ષાં દેવઃ કરોતુ જીવિતે ॥

(ચતુરશીતિરથસહસ્રાણિ નન્દિઘોષ)રથપ્રમુખાનિ ॥ અત્ર દેવશ્ છન્દં જનયત્વ્ અવેક્ષાં દેવઃ કરોતુ જીવિતે ॥()

ચતુરશીતિનગરસહ્(અસ્રાણિ કુશાવતીરાજધાનીપ્રમુખાનિ ॥ અત્ર દેવશ્ છન્દં જનયત્વ્ અવે)ક્ષાં દેવઃ કરોતુ જીવિતે ॥

પૂર્વે ચ ત્વં ભગિનિ માં મિત્રવત્ સમુદાચરસિ સા ત્(વ્)અં તર્હિ સ(પત્નવત્ ॥)

(અથ સ્ત્રીરત્નં ભગિનીવાદેન રાજ્ઞા મહાસુદર્શનેન સમ્)ઉદાચી(ર્)ણ(ં) પ્ર્(આ)ર્(ઓ)દીદ્ અશ્રૂણિ વ(ર્)ત્(અ)યમાનમ્ ॥

અથ સ્ત્રીરત્નં ચીવરકર્ણકેનાશ્રૂણ્ય્ ઉત્સ્તીર્ય રાજાનં મહાસુદર્શનમ્ ઇદમ્ (અવોચત્ ॥)

(કથં તર્હિ વયં દેવં મિ)ત્રવત્ સમુદાચરામો ન સપત્નવત્ ॥

એહિ ત્વં ભગિનિ ॥ એવં વદ ॥

અલ્પં જીવિતં મનુષ્યાણામ્ ॥ ગમનીયઃ સાંપરાયઃ ॥ કર્તવ્યં કુશલમ્ ॥ ચરિ(તવ્યં બ્રહ્મચર્યમ્ ॥ ન પ્રા)પ્તજાતસ્યામરણમ્ ॥ સો ઽપિ દેવ ક્ષણો લ(વો) મુહૂર્તો ન પ્રજ્ઞાયતે યત્રા(સ્ય કાયસ્ય) સર્વેણ સર્વં નિક્ષેપો ભવિષ્યતિ ॥

યદ્ દેવસ્ય ચતુરશીતિ(ષુ) સ્(ત્રીસહસ્રેષુ સ્ત્રીરત્નપ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા જનિતો રાગો વા જનિત ઇષ્ટકાન્તમનાપત્વં વા જનિતં તદ્) દેવઃ પ્રજહાતુ નિરવેક્ષો દેવો ભવતુ જીવિતે ॥

યદ્ દેવસ્(ય ચતુરશીતિષુ કોટ્ટરાજસહસ્રેષુ પરિણાયકરત્નપ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા પૂર્વવદ્ યાવન્ નિરવેક્ષો) દેવો ભવતુ જીવિતે ॥

યદ્ દેવસ્ય ચતુરશીતિષુ નાગસહસ્રેષ્વ્ (ઉપોષથનાગરાજપ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા પૂર્વવદ્ યાવન્ નિરવેક્ષો દેવો ભવતુ) જી(વિતે ॥)

(યદ્ દેવસ્ય ચતુ)રશીતિષ્વ્ અશ્વસહસ્રેષુ વાલાહાશ્વરાજ(પ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા પૂર્વવદ્ યાવન્ નિરવેક્ષો દેવો ભવતુ જીવિતે ॥)

(ય)દ્ દ્(એ)વસ્ય ચતુર્(અશીતિષુ રથસહ)સ્ર્(એ)ષુ નન્દિઘોષરથપ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા (પૂર્વવદ્ યાવન્ નિરવેક્ષો દેવો ભવતુ જીવિતે ॥)

(યદ્ દેવસ્ય ચતુરશીતિષુ) નગરસહસ્રે(ષુ કુશાવતીરાજ)ધાનીપ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા પૂર્વવદ્ યાવન્ નિરવેક્ષો દેવો ભ(વતુ જીવિતે ॥)

(તા ઇદમ્ અવોચન્ ॥ તથા હિ વયં સમુદાચરામો દેવં મિત્રવ)ત્ ॥

અલ્પં દેવ જીવિ(તં મનુષ્યાણાં) ગમનીયઃ સાંપરાયઃ કર્તવ્યં કુ(શલં ચરિ)તવ્યં બ્ર(હ્મચર્યમ્ ॥ ન પ્રાપ્તજાતસ્યામરણમ્ ॥ સો ઽપિ દેવ ક્ષણો લવો મુહૂર્તો ન પ્રજ્ઞા)યતે યત્રાસ્ય કા(યસ્ય સર્વેણ સર્વં નિક્ષેપો ભવિષ્યતિ ॥)

(યદ્ દેવસ્ય ચતુરશીતિષુ સ્ત્રીસહસ્રેષુ સ્ત્રીરત્નપ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા જનિતો રાગો વા જનિત ઇષ્ટકાન્તમનાપત્વં વા જનિતં તદ્ દેવઃ પ્રજહાતુ નિરવેક્ષો દેવો ભવતુ જીવિતે ॥)

(યદ્ દેવસ્ય ચતુરશીતિષુ કોટ્ટરાજસહસ્રેષુ પરિણાયકરત્નપ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા પૂર્વવદ્ યાવન્ નિરવેક્ષો દેવો ભવતુ જીવિતે ॥)

(યદ્ દેવસ્ય ચતુરશીતિષુ નાગસહસ્રેષ્વ્ ઉપોષથનાગરાજપ્રમુખેષુ ચ્છન્દો વા) પૂ(ર્વવત્) ॥

(યદ્ દેવ્)અસ્ય ચતુ(રશીતિ)ષ્વ્ (અ)શ્વસહસ્ર્(એ)ષુ ચ્છન્દ્(ઓ) વા પૂ(ર્)વવ(ત્) ॥

(યદ્ દેવ)સ્ય ચતુરશ્(ઈ)ત્(ઇ)ષુ (રથસહસ્રેષુ ચ્છન્દો વા પૂર્વવત્ ॥)

(યદ્) દેવસ્ય ચતુરશ્(ઈતિષ્)ઉ (નગરસહ)સ્રે(ષુ ચ્છ)ન્દ્(ઓ) વા પૂર્વવદ્ યાવ(ન્) નિરવેક્ષો દેવો ભવતુ (જીવિતે ॥)

અથ રાજા મહાસુ(દર્શનઃ સ્ત્રીરત્નમ્ અનેનાવવાદેનાનુશાસ્ય ધાર્મં પ્રા)સાદમ્ અધિરુહ્ય સૌવ(ર્)ણં કૂટાગારં પ્ર્(અવિ)શ્ય રાજતે પર્યઙ્કે નિષદ્ય મૈત્રાસહગતેન ચિત્તેનાવૈરેણાસપ(ત્નેનાવ્યાવધ્યેન વિપુલેન મહદ્ગતેનાપ્રમાણેનાદ્વયે)ન સુભાવિતે(નૈકાં દિશ)મ્ અધિમુચ્ય સ્ફરિત્વોપસંપદ્ય વ્યહાર્ષીત્ ॥

તથા દ્વિતીયાં તથા તૃતીયાં (તથા ચતુર્થીમ્ ઇત્ય્ ઊર્ધ્વમ્ અધસ્ તિર્યક્ સર્વશઃ સર્વા)વન્ત્(અમ્ ઇમં) લોકં મૈત્રાસહ(ગ)તેન ચ્(ઇ)ત્તેનાવૈરેણાસપત્નેનાવ્યાવધ્યેન વિપુલેન મહદ્ગતેનાપ્ર(માણેનાદ્વયેન સુભાવિતેનૈકાં દિશમ્ અધિમુચ્ય સ્ફરિ)ત્વોપસં(પદ્)ય (વ્)યહાર્ષીત્ ॥

સૌવર્ણાત્ કૂટાગારાન્ ન્(ઇ)ષ્ક્રમ્ય રાજતં કૂટાગારં પ્રવિશ્ય સૌવર્ણપર્યઙ્કે નિષદ્ય કરુણાસહ(ગતેન ચિત્તેનાવૈરેણ પૂર્વવત્ ॥)

<ઇમ્ તિબ્. wઇએદેર્હોલુન્ગ્ વોન્ 157>

(અથ) રાજતાત્ કૂટાગારાન્ નિષ્ક્રમ્ય વૈડૂર્યમયં કૂટાગારં પ્રવિશ્ય સ્ફટિકમયપર્યઙ્કે નિષદ્ય મુદિતાસહગતેન ચિત્તેનાવૈ(રેણ પૂર્વવત્ ॥)

<ઇમ્ તિબ્. wઇએદેર્હોલુન્ગ્ વોન્ 157>

(અથ વૈડૂર્યમયાત્ કૂટાગારાન્ નિષ્ક્રમ્ય સ્ફટિક)મયં કૂટાગાર્(અં પ્ર)વિશ્ય વૈડૂર્યમયે પર્યઙ્કે નિ(ષદ્યોપે)ક્ષાસહગતેન ચિત્તેનાવૈરેણ પૂર્વવત્ ॥

<ઇમ્ તિબ્. wઇએદેર્હોલુન્ગ્ વોન્ 157>

અ(થ રાજા મહાસુદર્શનશ્ ચતુરો બ્રહ્મવિહારાન્ ભાવયિ)ત્વ્(આ) ક્(આમેષુ કામ)ચ્છન્દ્(અં) પ્ર્(અ)હ્(આય) તદ્બહુલ્(અવિહારી બ્ર)હ્મલ્(ઓ)કસ્ય સ્વભાવતાય્(આ)મ્ ઉપગતઃ ॥

રજ્ઞ્(અ આનન્દ મહાસુદર્શનસ્ય પશ્ચિ)મા માર(ણાન્)ત્(ઇ)કા વેદના બભૂવ તદ્યથા બલવતઃ પુરુ(ષ)સ્ય (સુભો)જન(ં) ભુક્તવતો મુહૂર્તે સ્યાદ્ ભક્તક્લમઃ ॥

સ્યાત્ ખલુ તે (આનન્દાન્યઃ સ તેન કાલેન તેન) સમયેન રાજાભૂન્ મહાસુદર્શનો નામ ॥ ન ખલ્વ્ એવં દ્રષ્ટવ્(ય)મ્ ॥ તત્ કસ્માદ્ ધેતોઃ ॥ અહમ્ એવ સ તેન કાલેન તેન સમયેન ર્(આ)જા (મહાસુદર્શનો ઽભૂવમ્ ॥)

(ષટ્કૃત્વઃ ખલ્વ્ આ)નન્દ કુશિ(ન)ગરી યાવન્ નદ્(ઈ હિર)ણ્યવતી યાવદ્ યમકશાલવનં યાવન્ મલ્લાના(ં) મકુટબન્ધનં ચૈત્યમ્ અત્રા(ન્તરા દ્વાદશ યોજનાનિ સામન્તકેન ભૂયો ઽપિ તથાગત)સ્ય (શ)રીરનિક્ષે(પ્)ઓ (બભૂ)વ તચ્ ચ ર્(આ)જ્ઞઃ ક્ષત્રિયસ્ય મૂર્ધાભિષિક્તસ્ય ॥ ઇદં સપ્તમં વારમ્ ॥

તચ્ ચ્(આનન્દાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય નાહં તં લોકે) પૃથિવીપ્રદેશં સમનુપશ્યામિ (નૈવ) પૂર્વસ્યાન્ દિશિ દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમસ્યામ્ ઉત્તરસ્યાં દિશિ યત્ર તથાગ(તસ્યાષ્ટમઃ શરીરનિક્ષેપઃ ॥)

(તત્ કસ્માદ્ ધેતોઃ ॥)
+ + + + + + + +
(સમ્)ઉચ્છિ(ન્ના) ભવ(ને)ત્(ર્)ઈ ॥
(વ્)ઇ(ક્ષ્)ઈ(ણો) જ્(આતિસં)સા(રો
ના)સ્(ત્)ઈદાનીં પુનર્ભવઃ ।