મહાભારત · અધ્યાય 8.77

તતઃ પુનરમેયાત્મા કેશવોઽર્જુનમબ્રવીત્ ।
કૃતસઙ્કલ્પમાયાન્તં વધે કર્ણસ્ય ભારત ॥

અદ્ય સપ્તદશાહાનિ વર્તમાનસ્ય નિત્યશઃ ।
વિનાશસ્યાતિઘોરસ્ય નરવારણવાજિનામ્ ॥

ભૂત્વા હિ વિપુલા સેના તાવકાનાં પરૈઃ સહ ।
અન્યોન્યં સમરં પ્રાપ્ય કિઞ્ચિચ્છેષા વિશામ્પતે ॥

ભૂત્વા વૈ કૌરવાઃ પાર્થ પ્રભૂતગજવાજિનઃ ।
ત્વાં વૈ શત્રું સમાસાદ્ય વિનષ્ટા રણમૂર્ધનિ ॥

એતે તે પૃથિવીપાલાઃ સૃઞ્જયાશ્ચ સમાગતાઃ ।
ત્વાં સમાસાદ્ય દુર્ધર્ષં પાણ્ડવાશ્ચ વ્યવસ્થિતાઃ ॥

પાઞ્ચાલૈઃ પાણ્ડવૈર્માત્સ્યૈઃ કારૂશૈશ્ચેદિભિઃ સહ । મગધૈઃ પારિજાતૈશ્ચ દાક્ષિણાત્યૈઃ સકેરલૈઃ ।
ત્વયા ગુપ્તૈરમિત્રઘ્નૈઃ કૃતઃ શત્રુગણક્ષયઃ ॥

કો હિ શક્તો રણે જેતું કૌરવાંસ્તાત સંયુગે ।
અન્યત્ર પાણ્ડવાદ્યુદ્ધે શ્વેતાશ્વાદ્વાનરધ્વજાત્ ॥

શક્તસ્ત્વં હિ રણે જેતું સસુરાસુરમાનુષાન્ ।
ત્રીંલ્લોકાન્સમરે યુક્તાન્કિં પુનઃ કૌરવં બલમ્ ॥

ભગદત્તં ચ રાજાનં કોઽન્યઃ શક્તસ્ત્વયા વિના ।
જેતું પુરુષશાર્દૂલ યોઽપિ સ્યાદ્વાસવોપમઃ ॥

તથેમાં વિપુલાં સેનાં ગુપ્તાં પાર્થ ત્વયાઽનઘ ।
ન શેકુઃ પાર્થિવાઃ સર્વે ચક્ષુર્ભિરપિ વીક્ષિતુમ્ ॥

તથૈવ સતતં પાર્થ રક્ષિતાભ્યાં ત્વયા રણે ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નશિખણ઼્ડિભ્યાં દ્રોણભીષ્મૌ નિપાતિતૌ ॥

કો હિ શક્તો રણે પાર્થ ભારતાનાં મહારથૌ ।
ભીષ્મદ્રોણૌ યુધા જેતું શક્રતુલ્યપરાક્રમૌ ॥

કો હિ શાન્તનવં ભીષ્મં દ્રોણં વૈકર્તનં કૃપમ્ ।
દ્રૌણિં ચ સૌમદત્તિં ચ કૃતવર્માણમેવ ચ ॥

સૈન્ધવં મદ્રરાજં ચ રાજાનં ચ સુયોધનમ્ ।
વીરાન્કૃતાસ્ત્રાન્સમરે સર્વાનેવાનિવર્તિનઃ ॥

અક્ષૌહિણીપતીનુગ્રાન્સંહતાન્યુદ્ધદુર્મદાન્ ।
ત્વામૃતે પુરુષવ્યાઘ્ર જેતું શક્તઃ પુમાનિહ ॥

શ્રેણ્યશ્ચ બહુલાઃ ક્ષીણાઃ પ્રદીર્ણાશ્વરથદ્વિપાઃ ।
નાનાજનપદાશ્ચોગ્રાઃ ક્ષત્રિયાણામમર્ષિણામ્ ॥

ગણાશ્ચ દાસમીયાનાં વસાતીનાં ચ ભારત । પ્રાચ્યાનાં વાટધાનાનાં ભોજાનાં ચાભિમાનિનામ્ ।

ઉદીર્ણાશ્વગજા સેના સર્વક્ષત્રસ્ય ભારત ।
ત્વાં સમાસાદ્ય નિધનં ગતા ભીમં ચ ભારત ॥

ઉગ્રાશ્ચ ભીમકર્માણસ્તુષારા યવનાઃ ખશાઃ ।
દાર્વાભિસારા દરદાઃ શકા માઠરતઙ્કણાઃ ॥

આન્ધ્રકાશ્ચ પુલિન્દાશ્ચ કિરાતાશ્ચોગ્રવિક્રમાઃ ।
મ્લેચ્છાશ્ચ પર્વતીયાશ્ચ સાગરાનૂપવાસિનઃ ॥

સંરમ્ભિણો યુદ્ધશૌણ્ડા બલિનો દણ્ડપાણયઃ ॥

એતે સુયોધનસ્યાર્થે સંરબ્ધાઃ કુરુભિઃ સહ ।
ન શક્યા યુધિ નિર્જેતું ત્વદન્યેન પરન્તપ ॥

એતે સુયોધનસ્યાર્થે સંરબ્ધાઃ કુરુભિઃ સહ ।
ન શક્યા યુધિ નિર્જેતું ત્વદન્યેન પરન્તપ ॥

ધાર્તરાષ્ટ્રમુદગ્રં હિ વ્યૂઢં દૃષ્ટ્વા મહદ્બલમ્ ।
યદિ ત્વં ન ભવેસ્ત્રાતા પ્રતીયાત્કો નુ માનવઃ ॥

તત્સાગરમિવોદ્વૂતં રજસા સંવૃતં બલમ્ ।
વિદાર્ય પાણ્ડવૈઃ ક્રુદ્ધૈસ્ત્વયા ગુપ્તૈર્હતં વિભો ॥

માગધાનામધિપતિર્જયત્સેનો મહાબલઃ ।
અદ્ય સપ્તૈવ ચાહાનિ હતઃ સઙ્ખ્યેઽભિમન્યુના ॥

તતો દશસહસ્રાણિ ગજાનાં ભીમકર્મણામ્ ।
જઘાન ગદયા ભીમસ્તસ્ય રાજ્ઞઃ પરિચ્છદમ્ ॥

તથાન્યેઽભિહતા નાગા રથાશ્ચ શતશો બલાત્ ।
તદેવં સમરે પાર્થ વર્તમાને મહાભયે ॥

ભીમસેનં સમાસાદ્ય ત્વાં ચ પાણ્ડવ કૌરવાઃ ।
સવાજિરથમાતઙ્ગા મૃત્યુલોકમિતો ગતાઃ ॥

તથા સેનામુખે તત્ર નિહતે પાર્થ પાણ્ડવૈઃ ।
ભીષ્મઃ પ્રાસૃજદુગ્રાણિ શરતાલાનિ મારિષ ॥

સચેદિકાશિપાઞ્ચાલાન્કરૂશાન્માત્સ્યકેકયાન્ ।
શરૈઃ પ્રચ્છાદ્ય નિધનમનયત્પરમાસ્ત્રવિત્ ॥

તસ્ય ચાપચ્યુતૈર્બાણૈઃ પરદેહવિદારણૈઃ ।
પૂર્ણમાકાશમભવદ્રુક્મપુહ્ખૈરજિહ્મગૈઃ ॥

હન્યાદ્રથસહસ્રાણિ એકૈકેનૈવ મુષ્ટિના ।
લક્ષં નરદ્વિપાન્હત્વા સમેતાન્સમહાબલાન્ ॥

ગત્યા દશમ્યા તે ગત્વા જઘ્નુર્વાજિરથદ્વિપાન્ ।
હિત્વા નવગતીર્દુષ્ટાઃ સ બાણાનાહવેઽત્યજત્ ॥

દિનાનિ દશ ભીષ્મેણ નિઘ્નતા તાવકં બલમ્ ।
શૂન્યાઃ કૃતા રથોપસ્થા હતાશ્ચ ગજવાજિનઃ ॥

દશમેઽહનિ સમ્પ્રાપ્તે કૃત્વા ઘોરં પરાક્રમમ્ ।
દર્શયિત્વાઽત્મનો રૂપં રુદ્રોપેન્દ્રસમં યુધિ ॥

પાણ્ડવાનામનીકાનિ પ્રવિગાહ્ય વિશામ્પતે ।
વિનિઘ્નન્પૃથિવીપાલાંશ્ચેદિપાઞ્ચાલકેકયાન્ ॥

અહનત્પાણ્ડવીં સેનાં રથાશ્વગજસઙ્કુલામ્ ।
મજ્જન્તમપ્લુવે મન્દમુજ્જિહીર્ષુઃ સુયોધનમ્ ॥

તથા ચરન્તં સમરે તપન્તમિવ ભાસ્કરમ્ ।
પદાતિકોટિસાહસ્રાઃ પ્રવરાયુધપાણયઃ ॥

ન શેકુઃ સૃઞ્જયા દ્રષ્ટું તથૈવાન્યે મહીક્ષિતઃ ।
વિચરન્તં તથા તં તુ સઙ્ગ્રમે જિતકાશિનમ્ ॥

સર્વોદ્યમેન મહતા પાણ્ડવાન્સમભિદ્રવત્ । સ તુ વિદ્રાવ્ય સમરે પાણ્ડવાન્સૃઞ્જયાનપિ ।
એક એવ રણે ભીષ્મ એકવીરત્વમાગતઃ ॥

તં શિખણ્ડી સમાસાદ્ય ત્વયા ગુપ્તો મહાવ્રતમ્ ।
જઘાન પુરુષવ્યાઘ્રં શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ ॥

સ એષ પતિતઃ શેતે શરતલ્પે પિતામહઃ ।
ત્વાં પ્રાપ્ય પુરુષવ્યાઘ્રં વૃત્રઃ પ્રાપ્યેવ વાસવમ્ ॥

દ્રોણઃ પઞ્ચદિનાન્યુગ્રો વિધમ્ય રિપુવાહિનીમ્ ।
કૃત્વા વ્યૂહમભેદ્યં ચ પાતયિત્વા મહારથાન્ ॥

જયદ્રથસ્ય સમરે કૃત્વા રક્ષાં મહારથઃ ।
અન્તકપ્રતિમશ્ચોગ્રો રાત્રિયુદ્ધેઽદહત્પ્રજાઃ ॥

દગ્ધ્વા યોધાઞ્છરૈર્વીરો ભારદ્વાજઃ પ્રતાપવાન્ ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં સમાસાદ્ય સ ગતઃ પરમાં ગતિમ્ ॥

યદિ વાઽદ્ય ભવાન્યુદ્ધે સૂતપુત્રમુખાન્રથાન્ ।
નાવારયિષ્યઃ સઙ્ગ્રામે ન સ્મ દ્રોણો વ્યનઙ્ક્ષ્યત ॥

ભવતા તુ બલં સર્વં ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય વારિતમ્ ।
તતો દ્રોણો હતો યુદ્ધે પાર્ષતેન ધનઞ્જય ॥

કશ્ચ શક્તો રણે કર્તું ત્વદન્યઃ પુરુષબ્રુવઃ ।
યાદૃશં તે કૃતં પાર્થ જયદ્રથવધં પ્રતિ ॥

નિવાર્ય સેનાં મહતીં હત્વા શૂરાંશ્ચ પાર્થિવાન્ ।
નિહતઃ સૈન્ધવો રાજા ત્વયાઽસ્ત્રબલતેજસા ॥

આશ્ચર્યં સિન્ધુરાજસ્ય વધં જાનન્તિ પાર્થિવાઃ ।
અનાશ્ચાર્યં હિ તત્ત્વત્તસ્ત્વં હિ પાર્થ મહારથઃ ॥

ત્વાં હિ પ્રાપ્ય રણે ક્ષત્રમેકાહાદિતિ ભારત ।
નશ્યમાનમહં યુક્તં મન્યેયમિતિ મે મતિઃ ॥

સેયં પાર્થ ચમૂર્ઘોરા ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય સંયુગે ।
હતસર્વસ્વભૂયિષ્ઠા ભીષ્મદ્રોણૌ હતૌ યથા ॥

શીર્ણપ્રવરયોધાઢ્યા હતવાજિરથદ્વિપા ।
હીના સૂર્યેન્દુનક્ષત્રૈર્દ્યૌરિવાભાતિ ભારતી ॥

વિધ્વસ્તા હિ રણે પાર્થ સેનેયં ભીમવિક્રમ ।
આસુરીવ મહાસેના દેવરાજપરાક્રમૈઃ ॥

તેષાં હતાવશિષ્ટાસ્તુ સન્તિ પઞ્ચ મહારથાઃ ।
દ્રૌણિશ્ચ કૃતવર્મા ચ કર્ણો મદ્રાધિપઃ કૃપઃ ॥

તાંસ્ત્વમદ્ય નરવ્યાઘ્ર હત્વા પઞ્ચ મહારથાન્ ।
હતામિત્રઃ પ્રયચ્છોર્વી રાજ્ઞે સદ્વીપપત્તનામ્ ॥

સાકાશજલપાતાલાં સપર્વતમહાવનામ્ ।
પ્રયચ્છામિતવીર્યાય પાર્થાયાદ્ય વસુન્ધરામ્ ॥

એતાં પુરા વિષ્ણુરિવ હત્વા દૈતેયદાનવાન્ ।
પ્રયચ્છ મેદિનીં રાજ્ઞે શક્રાયૈવ હરિર્યથા ॥

અદ્ય મોદન્તુ પાઞ્ચાલા નિહતેષ્વરિષુ ત્વયા ।
વિષ્ણુના નિહતેષ્વેવ દાનવેયેષુ દેવતાઃ ॥

યદિ વા દ્વિપદાં શ્રેષ્ઠં દ્રોણં માનયતો ગુરુમ્ ।
અશ્વત્થામ્નિ કૃપા તેઽસ્તિ કૃપે વાચાર્યગૌરવાત્ ॥

અત્યન્તાપચિતાન્બન્ધૂન્માનયન્માતૃબાન્ધવાન્ ।
કૃતવર્માણમાસાદ્ય ન નેષ્યાસિ યમક્ષયમ્ ॥

ભ્રાતરં માતુરાસાદ્ય શલ્યં મદ્રજનાધિપમ્ ।
યદિ ત્વમરવિન્દાક્ષ દયાવાન્ન જિઘાસસિ ॥

એતત્તે સુકૃતં કર્મ નાત્ર કિઞ્ચન વિદ્યતે ।
વયમપ્યનુજાનીમો નાત્ર દોષોઽસ્તિ કશ્ચન ॥

ઇમં પાપમતિં ક્ષુદ્રમત્યન્તં પાણ્ડવાન્પ્રતિ ।
કર્ણમદ્ય નરશ્રેષ્ઠ જહિ પાર્થ શિતૈઃ શરૈઃ ॥

દહને યત્સપુત્રાયા નિશિ માતુસ્તવાનઘ । દ્યૂતાર્થે યચ્ચ યુષ્માસુ પ્રાવર્તત સુયોધનઃ ।
તસ્ય સર્વસ્ય દુષ્ટાત્મા કર્ણો વૈ મૂલમિત્યુત ॥

પ્રોત્સાહયતિ દુષ્ટાત્મા ધાર્તરાષ્ટ્રં સુદુર્મતિમ્ ।
સમિતૌ ગદતે કર્ણસ્તમદ્ય જહિ ભારત ॥

યશ્ચ યુષ્માસુ પાપં વૈ ધાર્તરાષ્ટ્રઃ પ્રયુક્તવાન્ ।
તસ્ય સર્વસ્ય દુર્બુદ્ધિઃ કર્ણો મૂલમિહાર્જુન ॥

કર્ણં હિ મન્યતે ત્રાણં નિત્યમેવ સુયોધનઃ ।
તતો મામપિ સંરબ્ધો નિગ્રહીતું પરાક્રમાત્ ॥

સ્થિતા બુદ્ધિર્નરેન્દ્રાણાં ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય ચોભયોઃ ।
કર્ણઃ પાર્થાન્રણે સર્વાન્નાશયિષ્યતિ સાયકૈઃ ॥

કર્ણમાશ્રિત્ય કૌન્તેય ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય વિગ્રહઃ ।
રુચિતો ભવતા સાર્ધં જાનતોઽપિ બલં તવ ॥

કર્ણો જલ્પતિ વૈ નિત્યમહં પાર્થાન્સમાગતાન્ । વાસુદેવં ચ દાશાર્હં વિજેષ્યામિ મહારણે ।
સમિતૌ વલ્ગતે કર્ણસ્તમદ્ય જહિ ફલ્ગુન ॥

યચ્ચ યુષ્માસુ પાપં વૈ ધાર્તરાષ્ટ્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
સભાયાં કૃતવાન્નિત્યં કર્ણમાશ્રિત્ય વૈ પુરા ॥

યચ્ચ તં ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં ષડ્ભિઃ શૂરૈર્મહારથૈઃ ।
પશ્યતાં સંવૃતં શૂરં સૌભદ્રમપરાજિતમ્ ॥

દ્રોણદ્રૌણિકૃપાન્વીરાન્કમ્પયાનં મહેષુભિઃ ।
વિધમન્તમનીકાનિ પ્રમથન્તં મહારથાન્ ॥

મનુષ્યવાજિમાતઙ્ગાન્પ્રેષયન્તં યમક્ષયમ્ ।
શરૈઃ સૌભદ્રમાયાન્તં દહન્તમરિવાહિનીમ્ ॥

નિર્મનુષ્યાશ્ચ માતઙ્ગા વિરથાશ્ચ મહારથાઃ ।
પ્રદ્રવન્તિ સ્મ સમરે દિશો ભીતાઽભિમન્યવે ॥

વિગતાસૂંશ્ચ તુરગાન્પત્તીન્વ્યાયુધજીવિતાન્ । કુર્વન્તમૃષભસ્કન્ધં કુરુવૃષ્ણિયશસ્કરમ્ ।
તન્મે દહતિ ગાત્રાણિ સખે સત્યેન તે શપે ॥

યત્તદાસીત્સુદુષ્ટાત્મા કર્ણો વિનિહતઃ પ્રભુઃ ।
ન શક્તો હ્યભિમન્યોસ્તુ કર્ણઃ સ્થાતું રણાગ્રતઃ ॥

સૌભદ્રશરનિર્ભિન્નો વિસઞ્જ્ઞઃ શોણિતોક્ષિતઃ ।
નિશ્વસન્ક્રોધસન્દીપ્તો વિમુખઃ સાયકાર્દિતઃ ॥

તસ્થૌ સ વિહ્વલઃ સઙ્ખ્યે પ્રહારજનિતચ્છવિઃ ।
અપયાનકૃતોત્સાહો નિરુત્સાહશ્ચ ભારત ॥

દુર્યોધનં રણે દૃષ્ટ્વા લજ્જમાનો મુહુર્મુહુઃ ।
નાપયાસીત્તતતઃ પાર્થ સોઽભિમન્યોર્મહારણે ॥

દૃષ્ટ્વા દ્રોણં વધોપાયમભિમન્યોશ્ચ પૃષ્ટવાન્ ।
શ્રુત્વા દ્રોણવચઃ ક્રૂરં તતશ્ચિચ્છેદ કાર્મુકમ્ ॥

તતશ્છિન્નાયુધં તેન દૃષ્ટ્વા પઞ્ચ મહારથાઃ ।
સ ચૈવ નિકૃતિપ્રાજ્ઞઃ પ્રાહિણોચ્છરવૃષ્ટિભિઃ ॥

પ્રહસન્સ તુ દુષ્ટાત્મા કર્ણો રાજા ચ કૌરવઃ । યચ્ચ કર્ણોઽબ્રવીત્કૃષ્ણાં સભાયાં પરુષં વચઃ ।
પ્રમુખે પાણ્ડવેયાનાં કુરૂણાં ચૈવ પશ્યતામ્ ॥

વિનષ્ટાઃ પાણ્ડવાઃ કૃષ્ણે શાશ્વતં નરકં ગતાઃ ।
પતિમન્યં પૃથુશ્રોણિ વૃણીષ્વ મૃદુભાષિણિ ॥

એષા ત્વં ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય દાસીભૂતા નિવેશનમ્ ।
પ્રવિશારાલપક્ષ્માક્ષિ ન સન્તિ પતયસ્તવ ॥

ન પાણ્ડવાઃ પ્રભવન્તિ તવ કૃષ્ણે કથઞ્ચન ।
દાસભાર્યા ચ પાઞ્ચાલિ સ્વયં દાસી ચ શોભને ॥

અદ્ય દુર્યોધનો રાજા પૃથિવ્યાં નૃપતિઃ સ્મૃતઃ ।
સર્વે ચાસ્ય મહિપાલા યોગક્ષેમમુપાસતે ॥

પશ્યેદાનીં યદા ભદ્રે નિવિષ્ટાઃ પાણ્ડવાઃ સમમ્ ।
અન્યોન્યં સમુદીક્ષન્તે ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય તેજસા ॥

વ્યક્તં ષણ્ડતિલા હ્યેતે નરકે ચ નિમજ્જિતાઃ ।
પ્રેષ્યવચ્ચાપિ રાજાનમુપસ્થાસ્યન્તિ કૌરવમ્ ॥

ઉક્તવાન્સ ચ પાતાત્મા તથા પરમદુર્મતિઃ ।
પાપઃ પાપવચઃ કર્ણઃ પશ્યતસ્તે ધનઞ્જય ॥

અસ્ય પાપસ્ય તદ્વાક્યં સુવર્ણવિકૃતાઃ શરાઃ ।
શમયન્તિ શિલાધૌતા નાશયન્તોઽસ્ય જીવિતમ્ ॥

અદ્ય કર્ણં રણે ગ્રસ્તં પશ્યન્તુ કુરવસ્ત્વયા ।
સ્વર્ગાવતરણે યત્નં સ્વર્ગદ્વારગતં યથા ॥

અદ્ય તે સમરે વીર્યં પશ્યન્તુ કુરુયોધિનઃ ।
સૂતપુત્રે હતે પાર્થ જાનન્તુ ત્વાં મહારથમ્ ॥

અદ્ય કાકવલા ગૃધ્રા વાયસા જમ્બુકાસ્તથા ।
વિપ્રકર્ષન્તુ ગાત્રાણિ સૂતપુત્રસ્ય મારિષ ॥

અદ્યાધિરથિરાક્ષિપ્તો નિહતશ્ચ ત્વયા રણે ।
કુરૂણાં શોકમાધત્તાં પાણ્વાનાં મુદં તદા ॥

અદ્ય ત્વાં પ્રતિમર્દન્તુ પાઞ્ચાલાઃ પાણ્ડવૈઃ સહ ।
યથા વૃત્રવધે વૃત્તે દેવાઃ સર્વે શતક્રતુમ્ ॥

અદ્ય કર્ણં રણે હત્વા પ્રાપ્ય ચૈવોત્તમં યશઃ ।
વિશોકો વિજ્વરઃ પાર્થ ભવ બન્ધુપુરસ્કૃતઃ ॥

નરસિંહવપુઃ કૃત્વા યથા શસ્તો મહાસુરઃ ।
હિરણ્યકશિપુર્દૈત્યો વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના ॥

તથા ત્વમપિ રાધેયં ઘોરાં કૃત્વા મહાતનુમ્ ।
જહિ યુદ્ધે મહાબાહો ત્રાયસ્વ ચ ભયાત્સ્વકાન્ ॥

કર્ણં હાહાકૃતં દીનં વિષણ્ણં ત્વચ્છરાર્દિતમ્ ।
પ્રપતન્તં મહીં કર્ણં પશ્યન્તુ વસુધાધિપાઃ ॥

તં ચ સ્વશોણિતે મગ્નં શયાનં પતિતં ભુવિ ।
અપવિદ્ધાયુકધં કર્ણમદ્ય પશ્યન્તુ બાન્ધવાઃ ॥

તચ્ચૈવાદ્ય મહત્કર્મ ગાણ્ડીવપ્રેષિતૈઃ શરૈઃ ।
રથોપસ્થે વિશીર્યેત તારારાજ ઇવામ્બરાત્ ॥

આશુ ચાદ્ય શરાસ્તસ્ય સમ્પતન્તો મહાજવૈઃ ।
ત્વચ્છરૈઃ સન્નિકૃત્તાગ્રા વિશીર્યન્તે મહીતલે ॥

ત્વયા ચાદ્ય હતે તસ્ય વિક્રમે ભરતર્ષભ ।
વિમુખાઃ સર્વરાજાનો ભવન્તુ ગતજીવિતાઃ ॥

તથા ચાધિરથૌ યાતે પ્રયાન્તુ કુરવો દિશઃ ।
મન્વાનાસ્તં રથશ્રેષ્ઠં સર્વલોકેષુ ધન્વિનામ્ ॥

સ વૈ ચાદ્ય ભયાત્ત્યક્ત્વા ધાર્તરાષ્ટ્રો મહાચમૂમ્ ।
દુર્યોધનો ભયોદ્વિગ્નો દ્રવતુ સ્વં નિવેશનમ્ ॥

તથા ચાદ્ય હતં શ્રુત્વા ધૃતરાષ્ટ્રો જનેશ્વરઃ ।
ક્ષણેન નિપતેદ્ભૂમૌ વિસઞ્જ્ઞો વૈ મહીપતિઃ ॥

અદ્ય જાનન્તુ તે પાર્થ વિક્રમં સર્વયોધિનઃ ।
યદુવાચ સભામધ્યે પરુષં ભારત ત્વયિ ॥

યાનિ ચાન્યાનિ દુષ્ટાત્મા પાપાનિ કૃતવાંસ્ત્વયિ ।
તાન્યદ્ય ભરતશ્રેષ્ઠ નાશયન્તુ શરાસ્તવ ॥

શાન્તિં કુરુ પરિક્લેશા કૃષ્ણાયાઃ શત્રુપાતન ।
હત્વા શત્રું રણે શ્લાઘ્યં ગર્જન્તમતિપૌરુષમ્ ॥

અદ્ય ચાધિરથિર્વેદ્ધસ્તવ બાણૈઃ સમન્તતઃ ।
મન્યતાં ત્વાં નરવ્યાઘ્ર પ્રવરં સર્વધન્વિનામ્ ॥

ગાણ્ડીવપ્રસૃતાન્વાણાનદ્ય ગાત્રસ્પૃશઃ શરાન્ ।
યાતુ કર્ણો રણે પાર્થ શ્વાવિચ્છલલતો યથા ॥

તં કથં કર્ણમાસાદ્ય વિદ્રવેયુર્મહારથાઃ । યસ્ત્વેકઃ સર્વપાઞ્ચાલાનહન્યહનિ નાશયન્ ।
કાલવચ્ચરતે વીર પાઞ્ચાલાનાં રથવ્રજે ॥

તમપ્યાસાદ્ય સમરે મિત્રાર્થે મિત્રવત્સલ । તથા જ્વલન્તમસ્ત્રૈશ્ચ શૂરં સર્વધનુષ્મતામ્ ।
નિર્દહન્તં સમારૂઢં દુર્ધર્ષં દ્રોણમઞ્જસા ॥

તે નિત્યમુદિતા જેતું યુધિ શત્રુમરિન્દમાઃ ।
ન ચેદાધિરથેર્ભીતાઃ પાઞ્ચાલાઃ સ્યુઃ પરાઙ્મુખાઃ ॥

તેષામાપતતાં શૂરઃ પાઞ્ચાલાનાં તરસ્વિનામ્ ।
આદત્તાસૂઞ્શરૈઃ કર્ણઃ પતઙ્ગાનામિવાનલઃ ॥

એતે દ્રવન્તિ પાઞ્ચાલા દ્રાવ્યન્તે યોધિભિર્ધ્રુવમ્ ।
કર્ણેન ભરતશ્રેષ્ઠ પશ્યપશ્ય તથાકૃતાન્ ॥

તાન્સમારોહતઃ શૂરાન્મિત્રાર્થે ત્યક્તજીવિતાન્ ।
નિસ્તારય મહાબાહો કર્ણાસ્ત્રાત્પાવકોપમાત્ ॥

અસ્ત્રં હિરામાત્કર્ણેન ભાર્ગવાદૃષિસત્તમાત્ ।
યદવાપ્તં તદા ઘોરં તસ્ય રૂપમુદીર્યતે ॥

તાપનં સર્વસૈન્યસ્ય ઘોરરૂપં ભયાનકમ્ ।
યમાશ્રિત્ય મહાસેના જ્વલતે સ્વેન તેજસા ॥

એતે ચરન્તિ સઙ્ગ્રામે કર્ણચાપચ્યુતાઃ શરાઃ ।
પ્રભયા ઇહ શત્રૂણાં ઘાતયન્તો જનાન્પ્રભો ॥

એતે ભ્રમન્તિ પાઞ્ચાલા ઉત્ક્રયન્તિ ચ મારિષ ।
કર્ણાસ્ત્રં સમરે પ્રાપ્ય દુર્નિવાર્યં મહાત્મભિઃ ॥

એષ ભીમો દૃઢક્રોધો વૃતઃ પાર્થ સમન્તતઃ ।
સૃઞ્જયૈર્યોઽજયત્કર્ણં પીડ્યતે નિશિતૈઃ શરૈઃ ॥

પાઞ્ચાલાન્સૃઞ્જયાંશ્ચૈવ પાણ્ડવાંશ્ચૈવ ભારત ।
ઉપેક્ષિતો દહેત્કર્ણો રોગો દેહમિવાન્તકઃ ॥

નાન્યં ત્વત્તો હિ પશ્યામિ યોધં યૌધિષ્ઠિરે બલે ।
યઃ સમાસાદ્ય રાધેયં સ્વસ્તિમાનાવ્રજેદ્ગૃહાન્ ॥

તમદ્ય નિશિતૈર્બાણૈર્નિહત્ય ભરતર્ષભ ।
યથા પ્રતિજ્ઞાં ત્વ પાર્થ તીર્ત્વા કીર્તિમવાપ્સ્યસિ ॥

ત્વં હિ શક્તો રણે કર્ણં વિજેતું સહ પાર્થિવૈઃ ।
નાન્યો યુધિ યુધાં શ્રેષ્ઠ સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે ॥

એતત્કૃત્વા મહત્કાર્મ હત્વા કર્ણં મહારથમ્ ।
કૃતાર્થઃ સફલઃ પાર્થ સુખી ભવ નરોત્તમ ॥