મહાભારત · અધ્યાય 8.33

મા સૂતપુત્ર મન્યેત સૌવર્ણં હસ્તિષઙ્ગવમ્ ।
પ્રયચ્છસિ મુધૈવ ત્વં દ્રક્ષ્યસ્યદ્ય ધનઞ્જયમ્ ॥

મા સૂતપુત્ર દાનેન સૌવર્ણં હસ્તિષઙ્ગવમ્ ।
પ્રયચ્છ પુરુષાયાદ્ય દ્રક્ષ્યસિ ત્વં ધનઞ્જયમ્ ॥

બલેન મત્તસ્ત્યજસિ વસુ વૈશ્રવણો યથા ।
અયત્નેનૈવ રાધેય દ્રષ્ટાસ્યદ્ય ધનઞ્જયમ્ ॥

પુરા સૃજસિ યચ્ચાપિ વિત્તં બહુ ચ મૂઢવત્ ।
અપાત્રદાનાદ્યે દોષાસ્તાન્મોહાન્નાવબુધ્યસે ॥

યત્પ્રવેદયસે વિત્તં બહુ તેન ખલુ ત્વયા ।
શક્યં બહુવિધૈર્યજ્ઞૈર્યષ્ટું સૂત યજસ્વ તૈઃ ॥

યચ્ચ પ્રાર્થયસે હન્તું કૃષ્ણૌ મોહાદ્વૃથૈવ તત્ ।
ન હિ શુશ્રુમ સમ્મર્દે ક્રોષ્ટ્રા સિંહૌ નિપાતિતૌ ॥

અપ્રાર્થિતં પ્રાર્થયસે સુહૃદો ન હિ સન્તિ તે ।
યે ત્વાં નિવારયન્ત્યાશુ પ્રપતન્તં હુતાશને ॥

કાર્યાકાર્યં ન જાનીષે કાલપક્કોઽસ્યસંશયમ્ ।
બહ્વબદ્ધમકર્ણીયં કો હિ બ્રૂયાજ્જિજીવિષુઃ ॥

સમુદ્રતરણં દોર્ભ્યાં કણ્ઠે બદ્ધ્વા યથા શિલામ્ ।
ગિર્યગ્રાદ્વા નિપતનં તાદૃક્ત્વ ચિકીર્ષિતમ્ ॥

સહિતઃ સર્વયોધૈસ્ત્વં વ્યૂઢાનીકૈઃ સુરક્ષિતઃ ।
ધનઞ્જયેન યુધ્યસ્વ શ્રેયશ્ચેત્પ્રાપ્તુમિચ્છસિ ॥

હિતાર્થં ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય બ્રવીમિ ત્વાં ન હિંસયા ।
શ્રદ્ધસ્વેદં મયા પ્રોક્તં યદિ તેઽસ્તિ જિજીવિષા ॥
કર્ણ ઉવાચ ।

સ્વબાહુવીર્યમાશ્રિત્ય પ્રાર્થયામ્યર્જુનં રણે ।
ત્વં તુ મિત્રમુખઃ શત્રુર્માં ભીષયિતુમિચ્છસિ ॥

ન મામસ્માદભિપ્રાયાત્કશ્ચિદદ્ય નિવર્તયેત્ ।
અપીન્દ્રો વજ્રમુદ્યમ્ય કિમુ મર્ત્યઃ કથઞ્ચન ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

ઇતિ કર્ણસ્ય વાક્યાન્તે શલ્યઃ પ્રાહોત્તરં વચઃ ।
ચુકોપયિષુરત્યર્થં કર્ણં મદ્રેશ્વરઃ પુનઃ ॥

યદા વૈ ત્વાં ફલ્ગુનબાહુવેગા-- જ્જ્યાચોદિતા વેગવન્તોઽગ્નિકલ્પાઃ ।
અન્વેતારઃ કઙ્કપત્રાઃ શિતાગ્રા-- સ્ત્યક્ષ્યત્યેષા સ્વાં તદા કર્ણ બુદ્ધિઃ ॥

યદા દિર્વ્ય ધનુરાદાય પાર્થઃ પ્રતાપયન્પૃતનાં સવ્યસાચી ।
ત્વાં મર્દયિષ્યત્યસુખૈઃ પૃષત્કૈ-- સ્તદાપૃચ્છાં ત્યક્ષ્યસે પાણ્ડવસ્ય ॥

બાલશ્ચન્દ્રં માતુરઙ્કે શયાનો યથા કશ્ચિત્પ્રાર્થયતેઽપહર્તુમ્ ।
તદ્વન્મોહાદ્દયોતામાનં રથસ્થં જેતું પાર્થં કાઙ્ક્ષસે સૂતપુત્ર ॥

હરાદસ્ત્રં તીક્ષ્ણધારં યથાઽદ્ય સર્વાણિ ગાત્રાણિ નિકર્ષસિ ત્વમ્ ।
સુતીક્ષ્ણશસ્ત્રોપમકર્મણેહ યુયુત્સસે ફલ્ગુનેનાદ્ય કર્ણ ॥

હન્યાદસિં તીક્ષ્ણધારં યથાઽતઃ સુતેજનં નિહિતં વૈ પૃથિવ્યામ્ ।
તથા ખનસ્યદ્ય શિતાન્પૃષત્કા-- ન્યથાર્થયસ્યર્જુનેનેહ યુદ્ધમ્ ॥

ત્રિશૂલમાશ્લિષ્ય સુતીક્ષ્ણધારં સર્વાણિ ગાત્રાણિ વિઘર્ષસિ ત્વમ્ ।
સુતીક્ષ્ણધારોપમકર્મણા ત્વં યુયુત્સસે યોઽર્જુનેનાદ્ય કર્ણ ॥

ક્રુદ્ધં સિંહં કેસરિણં બૃહન્તં બાલો મૂઢઃ ક્ષુદ્રમૃગસ્તરસ્વી ।
સમાહ્વયેદ્વૃષ્ટમુપેત્ય યોદ્ધું તથા ત્વમદ્યાહ્વયસે હિ પાર્થમ્ ॥

મા સૂતપુત્રાહ્વય રાજપુત્રં મહાવીર્યં કેસરિણં યથૈવ ।
વને શૃગાલઃ પિશિતેન તૃપ્તઃ પાર્થં સમાસાદ્ય વિનઙ્ક્ષ્યસિ ત્વમ્ ॥

ઈષાદન્તં મહાનાગં પ્રભિન્નકરટામુખમ્ ।
શશકો હયસે યુદ્વે કર્ણ પાર્થં ધનઞ્જયમ્ ॥

વિલસ્થં કૃષ્ણસર્પં ત્વં જાલ્યાત્કાષ્ઠેન વિધ્યસિ ।
મહાવિષં પૂર્ણકોપં યત્પાર્થં યોદ્વુમિચ્છસિ ॥

સિંહં કેસરિણં ક્રુદ્ધમભિક્રમ્યાભિનર્દસે ।
શૃગાલ ઇવ મૂઢસ્ત્વં નૃસિંહં કર્ણ પાણ્ડવમ્ ॥

સુપર્ણં પતગશ્રેષ્ઠં વૈનતેયં તરસ્વિનમ્ ।
સ્વગેવાહ્વયસે પાર્થં તથા કર્ણં ધનઞ્જયમ્ ॥

સર્વામ્ભસાં નિધિં ભીમં મૂર્તિમન્તં ઝષાકુલમ્ ।
ચન્દ્રોદયે વિવર્ધન્તમપ્લુવસ્ત્વં તિતીર્ષસિ ॥

ઋષભં દુન્દુભિગ્રીવં તીક્ષ્ણશૃઙ્ગં પ્રહારિણમ્ ।
વત્સ આહ્વયસે યુદ્વે કર્ણ પાર્થં ધનઞ્જયમ્ ॥

મહામેઘં મહાઘોષં દર્દુરઃ પ્રતિનર્દસિ ।
બાણતોયપ્રદં કાલે નરપર્જન્યમર્જુનમ્ ॥

યથા ચ શ્વા ગૃહસ્થસ્તુ વ્યાઘ્રં વનગતં ભષેત્ ।
તથા ત્વં ભષસે કર્ણ નરવ્યાઘ્રં ધનઞ્જયમ્ ॥

શૃગાલો હિ વને કર્ણ શશૈઃ પરિવૃતો વસન્ ।
મન્યતે સિંહમાત્માનં યાવત્સિંહં ન પશ્યતિ ॥

તથા ત્વમપિ રાધેય સિંહમાત્માનમિચ્છસિ ।
અપશ્યઞ્શત્રુદમનં નરસિંહં રણેઽર્જુનમ્ ॥

વ્યાઘ્રં ત્વં મન્યસેઽત્માનં યાવત્કૃષ્ણૌ ન પશ્યસિ ।
સમાસ્થિતાવેકરથે સૂર્યાચન્દ્રમસાવિવ ॥

યાવદ્ગ્રાણ્ડીવઘોષં ત્વં ન શૃણોષિ મહાહવે ।
તાવદેવ ત્વયા કર્ણ શક્યં વક્તું યથેચ્છસિ ॥

રથશઙ્ખધનુઃશબ્દૈર્નાદયન્તં દિશો દશ ।
નર્દન્તમિવ શાર્દૂલં દૃષ્ટ્વા ક્રોષ્ટા ભવિષ્યસિ ॥

નિત્યમેવ શૃગાલસ્ત્વં નિત્યં સિંહો ધનઞ્જયઃ ।
વીરપ્રદ્વેષણાન્મૂઢ તસ્માત્ક્રોષ્ટેવ લક્ષ્યસે ॥

યથાઽખુઃ સ્યાદ્વિડાલશ્ચ શ્વા વ્યાઘ્રશ્ચ બલાબલે ।
યથા શૃગાલઃ સિંહશ્ચ યથા ચ શશકુઞ્જરૌ ॥

યથાઽનૃતં ચ સત્યં ચ યથા ચાપિ વિષામૃતે ।
તથા ત્વમપિ પાર્થશ્ચ પ્રખ્યાતાવાત્મકર્મભિઃ ॥