મહાભારત · અધ્યાય 7.59
રામં દાશરથિં ચૈવ મૃતં સૃઞ્જય શુશ્રુમ । યં પ્રજા અન્વમોદન્ત પિતા પુત્રમિવૌરસમ્ ।
અસઙ્ખ્યેયા ગુણા યસ્મિન્નાસન્નમિતતેજસિ ॥
યશ્ચતુર્દશવર્ષાણિ નિદેશાત્પિતુરચ્યુતઃ ।
વને વનિતયા સાર્ધમવસલ્લક્ષ્મણાગ્રજઃ ॥
જઘાન ચ જનસ્થાને રાક્ષસાન્મનુજર્ષભઃ ।
તપસ્વિનાં રક્ષણાર્થં સહસ્રાણિ ચતુર્દશ ॥
તત્રૈવ વસતસ્તસ્ય રાવણો નામ રાક્ષસઃ ।
જહાર ભાર્યાં વૈદેહીં સમ્મોહ્યૈનં સહાનુજમ્ ॥
રામો હૃતાં રાક્ષસેન ભાર્યાં શ્રુત્વા જટાયુષઃ ।
આતુરઃ શોકસન્તપ્તો રામોઽગચ્છદ્ધરીશ્વરમ્ ॥
તેન રામઃ સુસઙ્ગમ્ય વાનરૈશ્ચ મહાબલૈઃ ।
આજગામોદધેઃ પારં સેતું કૃત્વા મહાર્ણવે ॥
તત્ર હત્વા તુ પૌલસ્ત્યાન્સસુહૃદ્ગણબાન્ધવાન્ ।
માયાવિનં મહાઘોરં રાવણં લોકકણ્ટકમ્ ॥
સુરાસુરૈરવધ્યં તં દેવબ્રાહ્મણકણ્ટકમ્ ।
જઘાન સ મહાબાહુઃ પૌલસ્ત્યં સગણં રણે ॥
હત્વા તત્ર રિપું સઙ્ખ્યે ભાર્યયા સહ સઙ્ગતઃ ।
સ ચ લઙ્કેશ્વરં ચક્રે ધર્માત્માનં વિભીષણમ્ ॥
ભાર્યયા સહ સંયુક્તસ્તતો વાનરસેનયા ।
અયોધ્યામાગતો વીરઃ પુષ્પકેણ વિરાજતા ॥
તત્ર રાજન્પ્રવિષ્ટઃ સન્નયોધ્યાયાં મહાયશાઃ ।
માતૄર્વયસ્યાન્સચિવાનૃત્વિજઃ સપુરોહિતાન્ ॥
શુશ્રૂષમાણઃ સતતં મન્ત્રિભિશ્ચાભિષેચિતઃ ।
વિસૃજ્ય હરિરાજાનં હનુમન્તં સહાઙ્ગદમ્ ॥
ભ્રાતરં ભરતં વીરં શત્રુઘ્નં ચૈવ લક્ષ્મણમ્ ।
પૂજયન્પરયા પ્રીત્યા વૈદેહ્યા ચાભિપૂજિતઃ ॥
દશવર્ષસહસ્રાણિ દશવર્ષશતાનિ ચ ।
ચતુઃસગારપર્યન્તાં પૃથિવીમન્વશાસત ॥
અશ્વમેધશતૈરીજં ક્રતુભિર્ભૂરિદક્ષિણૈઃ ।
યશ્ચ વિપ્રપ્રસાદેન સર્વકામાનવાપ્ય ચ ॥
સમ્પ્રાપ્ય વિધિવદ્રાજ્યં સર્વભૂતાનુકમ્પનઃ ।
સર્વદ્વીપાનવષ્ટભ્ય પ્રજા ધર્મેણ પાલયન્ ॥
સ નિર્ગલં મુખ્યતમમશ્વમેધશતં પ્રભુઃ । આજહાર સુરેશસ્ય હવિષા મુદમાહરન્ ।
અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્યજ્ઞૈરીજે બહુગુણૈર્નૃપઃ ॥
ક્ષુત્પિપાસેઽજયદ્રામઃ સર્વરોગાંશ્ચ દેહિનામ્ ।
સતતં ગુણસમ્પન્નો દીપ્યમાનઃ સ્વતેજસા ॥
અતિસર્વાણિ ભૂતાનિ રામો દાશરથિર્બભૌ । ઋષીણાં દેવતાનાં ચ માનુષાણાં ચ સર્વશઃ ।
પૃથિવ્યાં સહ વાસોઽભૂદ્રામે રાજ્યં પ્રશાસતિ ॥
નાહીયત તદા પ્રામઃ પ્રાણિનાં ન તદા વ્યથા ।
પ્રાણાપાનૌ સમાવાસ્તાં રામે રાજ્યં પ્રશાસતિ ॥
પર્યદીપ્યન્ત તેજાંસિ તદાઽનર્થાશ્ચ નાભવન્ ।
દીર્ઘાયુષઃ પ્રજાઃ સર્વા યુવા ન મ્રિયતે તદા ॥
વેદૈશ્ચતુર્ભિઃ સુપ્રીતાઃ પ્રાપ્નુવન્તિ દિવૌકસઃ ।
હવ્યં કવ્યં ચ વિવિધં નિષ્પૂર્તં હુતમેવ ચ ॥
અદંશમશકા દેશા નષ્ટવ્યાલસરીસૃપાઃ ।
નાપ્યુ પ્રાણભૃતાં મૃત્યુર્નાકાલે જ્વલનોઽદહત્ ॥
અધર્મરુચયો લુબ્ધા મૂર્ખા વા નાભવંસ્તદા ।
શિષ્ટેષ્ટપ્રાજ્ઞકર્માણઃ સર્વે વર્ણાસ્તદાઽભવન્ ॥
સ્વધાં પૂજાં ચ રક્ષોભિર્જનસ્થાને પ્રણાશિતામ્ ।
પ્રાદાન્નિહત્ય રક્ષાંસિ પિતૃદેવેભ્ય ઈશ્વરઃ ॥
સહસ્રપુત્રાઃ પુરુષા દશવર્ષશતાયુષઃ ।
ન ચ જ્યેષ્ઠાઃ કનિષ્ઠેભ્યસ્તદા શ્રાદ્ધાનિ કુર્વતે ॥
શ્યામો યુવા લોહિતાક્ષો મત્તમાતઙ્ગવિક્રમઃ ।
આજાનુબાહુઃ સુભુજઃ સિંહસ્કન્ધો મહાબલઃ ॥
દશવર્ષસહસ્રાણિ દશવર્ષશતાનિ ચ ।
સર્વભૂતમનઃકાન્તો રામો રાજ્યમકારયત્ ॥
રામો રામો રામ ઇતિ પ્રજાનામભવત્કથા ।
રામભૂતં જગદભૂદ્રામે રાજ્યં પ્રશાસતિ ॥
ચતુર્વિધાઃ પ્રજા રામઃ સ્વર્ગં નીત્વા દિવં ગતઃ ।
આત્મેચ્છયા પ્રતિષ્ઠાપ્ય રાજવંશમિહાષ્ટધા ॥
સ ચેન્મમાર સૃઞ્જય ચતુર્ભદ્રતરસ્ત્વયા । પુત્રાત્પુણ્યતરસ્તુભ્યં મા પુત્રમનુતપ્યથાઃ ।
અયજ્વાનમદક્ષિણ્યમભિ શ્વૈત્યેત્યુદાહરત્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0