મહાભારત · અધ્યાય 7.5

રથસ્થં પુરુષવ્યાઘ્રં દૃષ્ટા કર્ણમવસ્થિતમ્ ।
હૃષ્ટો દુર્યોધનો રાજન્નિદં વચનમબ્રવીત્ ॥

સનાથમિવ મન્યેઽહં ભવતા પાલિતં બલમ્ ।
અત્ર કિં નુ સમર્થં યદ્ધિતં તત્સમ્પ્રધાર્યતામ્ ॥
કર્ણ ઉવાચ ।

બ્રૂહિ નઃ પુરુષવ્યાઘ્ર ત્વં હિ પ્રાજ્ઞતમો નૃષુ ।
યથા ચાર્થપતિઃ કૃત્યં પશ્યતે ન તથેતરઃ ॥

તે સ્મ સર્વે તવ વચઃ શ્રોતુકામા નરેશ્વર ।
નાન્યાય્યં હિ ભવાન્વાક્યં બ્રૂયાદિતિ મતિર્મમ ॥
દુર્યોધન ઉવાચ ।

ભીષ્મઃ સેનાપ્રણેતાઽસીદ્વયસા વિક્રમેણ ચ ।
શ્રુતેન ચોપસમ્પન્નઃ સર્વૈર્યોધગણૈસ્તથા ॥

તેનાતિયશસા કર્ણ ઘ્નતા શત્રુગણાન્મમ ।
સુયુદ્ધેન દશાહાનિ પાલિતાઃ સ્મો મહાત્મના ॥

તસ્મિન્નસુકરં કર્મ કૃતવત્યાસ્થિતે દિવમ્ ।
કં તુ સેનાપ્રણેતારં મન્યસે તદનન્તરમ્ ॥

ન વિના નાયકં સેના મુહૂર્તમપિ તિષ્ઠતિ । આહવેષુ વિશેષેણ ભ્રષ્ટનેત્રેષ્વિવાઞ્જનમ્ ।
આહવેષ્વાહવશ્રેષ્ઠ નેતૃહીનેવ નૌર્જલે ॥

યથા હ્યકર્ણધારા નૌ રથશ્ચાસારથિર્યથા ।
દ્રવેદ્યથેષ્ટં તદ્વત્સ્યાદૃતે સેનાપતિં બલમ્ ॥

અદેશિકો યથા સાર્થઃ સર્વઃ કૃચ્છ્રં સમૃચ્છતિ ।
અનાયકા તથા સેના સર્વાન્દોષાન્સમર્ચ્છતિ ॥

સ ભાવન્વીક્ષ્ય સર્વેષુ મામકેષુ મહાત્મસુ ।
પશ્ય સેનાપતિં યુક્તમનુ શાન્તનવાદિહ ॥

યં હિ સેનાપ્રમેતારં ભવાન્વક્ષ્યતિ સંયુગે । તં વયં સહિતાઃ સર્વે કરિષ્યામો ન સંશયઃ ।
કર્ણ ઉવાચ ।

સર્વ એવ મહાત્માન ઇમે પુરુષસત્તમાઃ ।
સેનાપતિત્વમર્હન્તિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥

કુલસંહનનજ્ઞાનૈર્બલવિક્રમબુદ્ધિભિઃ ।
યુક્તાઃ શ્રુતજ્ઞા ધીમન્ત આહવેષ્વનિવર્તિનઃ ॥

યુગપન્ન તુ તે શક્યાઃ કર્તું સર્વે પુરઃસરાઃ ।
એક એવ તુ કર્તવ્યો યસ્મિન્વૈશેષિકા ગુણાઃ ॥

અન્યોન્યસ્પર્ધિનાં હ્યેષાં યદ્યેકં ત્વં કરિષ્યસિ ।
શેષા વિમનસો વ્યક્તં ન યોત્સ્યન્તિ હિતાસ્તવ ॥

અયં ચ સર્વયોધાનામાચાર્યઃ સ્થિવરો ગુરુઃ ।
યુક્તઃ સેનાપતિઃ કર્તું દ્રોણઃ શસ્ત્રભૃતાં વરઃ ॥

કો હિ તિષ્ઠતિ દુર્ધર્ષે દ્રોણે શસ્ત્રભૃતાં વરે ।
સેનાપતિઃસ્યાદન્યોસ્માચ્છુક્રાઙ્ગિરસદર્શનાત્ ॥

ન ચ સોઽપ્યસ્તિ તે યોધઃ સર્વરાજસુ ભારત ।
દ્રોણં યઃ સમરે યાન્તમનુયાસ્યતિ સંયુગે ॥

એષ સેનાપ્રણેતૄણામેષ શસ્ત્રભૃતામપિ ।
એષ બુદ્ધિમતાં ચૈવ શ્રેષ્ઠો રાજન્ગુરુસ્તવ ॥

એવં દુર્યોધનાચાર્યમાશુ સેનાપતિં કુરુ ।
જિગીષન્તો સુરાન્સઙ્ખ્યે કાર્તિકેયમિવામરાઃ ॥