મહાભારત · અધ્યાય 7.140

દાતવ્યમદ્ય મન્યેઽહં પાણ્ડવાનાં સ્વકં પુનઃ ।
ન વિગ્રહો હિ બલિના શ્રેયસે સ્યાદ્યથાતથા ॥

પાદયોઃ પ્રણતેનાપિ ભુક્ત્વાઽપ્યુચ્છિષ્ટમપ્યરેઃ ।
અતોઽન્યદ્વાપિ કૃત્વૈવ જીવ્યં લોકે નરેણ વૈ ॥

જીવતૈવ પરો લોકઃ સાધ્યતે ચૈવ સર્વથા ।
અજીવતસ્તથૈવાસીન્ન સુખં ન પરા ગતિઃ ॥

વિનાશે સર્વથોત્પન્ને ન બાલો બુધ્યતે ક્રિયામ્ ।
મિથ્યાભિમાનદગ્ધો હિ ન બુદ્ધ્યેત કૃતાકૃતે ॥

અહન્યહનિ મે દીપ્તં યશઃ પતતિ સઞ્જય ।
હતા મે બહવો યોધા મન્યે કાલસ્ય પર્યયમ્ ॥

ધનઞ્જયઃ સુસઙ્ક્રદ્ધઃ પ્રવિષ્ટો મામકં બલમ્ ।
રક્ષિતં દ્રૌણિકર્ણાભ્યામપ્રવેશ્યં સુરૈરપિ ॥

તાભ્યામૂર્જિતવીર્યાભ્યામાપ્યાયિતપરાક્રમઃ ।
સહિતઃ કૃષ્ણભીમાભ્યાં શિનીનામૃષભેણ ચ ॥

તદાપ્રભૃતિ માં શોકો દહત્યગ્નિરિવાશયમ્ ।
ગ્રસ્તાનિવ પ્રપશ્યામિ ભૂમિપાલાન્સસૈન્ધવાન્ ॥

અપ્રિયં સુમહત્કૃત્વા સિન્ધુરાજઃ કિરીટિનઃ । ક્રુદ્ધસ્ય દેવરાજસ્ય શક્રસ્યેવ મહાદ્યુતેઃ ।
ચક્ષુર્વિષયમાપન્નઃ કથં જીવિતમાપ્નુયાત્ ॥

અનુમાનાચ્ચ પશ્યામિ નાસ્તિ સઞ્જય સૈન્ધવઃ ।
યુદ્ધં તુ તદ્યથાવૃત્તં તન્મમાચક્ષ્વ તત્ત્વતઃ ॥

યચ્ચ વિક્ષોભ્ય મહતીં સેનામાલોડ્ય ચાસકૃત્ ।
એકઃ પ્રવિષ્ટઃ સઙ્ક્રુદ્ધો નલિનીમિવ કુઞ્જરઃ ॥

તસ્ય મે વૃષ્ણિવીરસ્ય બ્રૂહિ યુદ્ધં યથાતથમ્ ।
ધનઞ્જયાર્થે યત્તસ્ય કુશલો હ્યસિ સઞ્જય ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

તથા તુ વૈકર્ત નપીડિતં તં ભીમં પ્રયાન્તં પુરુષપ્રવીરમ્ ।
સમીક્ષ્ય રાજન્નરવીરમધ્યે શિનિપ્રવીરોઽનુયયૌ રથેન ॥

નદન્યથા વજ્રધરસ્તપાન્તે જ્વલન્યથા જલદાન્તે ચ સૂર્યઃ ।
નિઘ્નન્નમિત્રાન્ધનુષા દૃઢેન સ કમ્પયંસ્તવ પુત્રસ્ય સેનામ્ ॥

તં યાન્તમશ્વૈ રજતપ્રકાશૈ-- રાયોધને વીરતરં નદન્તમ્ ।
નાશક્નુવન્વારયિતું ત્વદીયાઃ સર્વે રથા ભારત માધવાગ્ર્યમ્ ॥

અમર્ષપૂર્ણસ્ત્વનિવૃત્તયોધી શરાસની કાઞ્ચનવર્મધારી ।
અલમ્બુસઃ સાત્યકિં માધવાગ્ર્ય-- મવારયદ્રાજવરોઽભિપત્ય ॥

તયોરભૂદ્ભારત સમ્પ્રહારો યથાવિધો નૈવ બભૂવ કશ્ચિત્ ।
પ્રેક્ષન્ત એવાહવશોભિનૌ તૌ યોધાસ્ત્વદીયાશ્ચ પરે ચ સર્વે ॥

આવિધ્યદેનં દશભિઃ પૃષત્કૈ-- રલમ્બુસો રાજવરઃ પ્રસહ્ય ।
અનાગતાનેવ તુ તાન્પૃષત્કાં-- શ્ચિચ્છેદ બાણૈઃ શિનિપુઙ્ગવોઽપિ ॥

પુનઃ સ બાણૈસ્ત્રિભિરગ્નિકલ્પૈ-- રાકર્ણપૂર્ણૈર્નિશિતૈઃ સપુઙ્ખૈઃ ।
વિવ્યાધ દેહાવરણં વિદાર્ય તે સાત્યકેરાવિવિશુઃ શરીરમ્ ॥

તૈઃ કાયમસ્યાગ્ન્યનિલપ્રભાવૈ-- ર્વિદાર્ય બાણૈર્નિશિતૈર્જ્વલદ્ભિઃ ।
આજઘ્નિવાંસ્તાન્રજતપ્રકાશા-- નશ્વાંશ્ચતુર્ભિશ્ચતુરઃ પ્રસહ્ય ॥

તથા તુ તેનાભિહતસ્તરસ્વી નપ્તા શિનેશ્ચક્રધરપ્રભાવઃ ।
અલમ્બુસસ્યોત્તમવેગવદ્ભિ-- રશ્વાંશઅચતુર્ભિર્નિજઘાન બાણૈઃ ॥

અથાસ્ય સૂતસ્ય શિરો નિકૃત્ય ભલ્લેન કાલાનલસન્નિભેન ।
સકુણ્ડલં પૂર્મશશિપ્રકાશં ભ્રાજિષ્ણુ વક્ત્રં નિચકર્ત દેહાત્ ॥

નિહત્ય તં પાર્થિવપુત્રપૌત્રં સઙ્ખ્યે યદૂનામૃષભઃ પ્રમાથી ।
તતોઽન્વયાદર્જુનમેવ વીરઃ સૈન્યાનિ રાજંસ્તવ સન્નિવાર્ય ॥

અન્વાગતં વૃષ્ણિવીરં સમીક્ષ્ય તથારિમધ્યે પરિવર્તમાનમ્ ।
ઘ્નન્તં કુરૂણામિષુભિર્બલાનિ પુનઃપુનર્વાયુમિવાભ્રપૂગાન્ ॥

તતોઽવહન્સૈન્ધવાઃ સાધુદાન્તા ગોક્ષીરકુન્દેન્દુહિમપ્રકાશાઃ ।
સુવર્ણજાલાવતતાઃ સદશ્વા યતોયતઃ કામયતે નૃસિંહઃ ॥

અથાત્મજાસ્તે સહિતાઽભિપેતુ-- રન્યે ચ યોધાસ્ત્વરિતાસ્ત્વદીયાઃ ।
કૃત્વા મુખં ભારતયોધમુખ્યં દુઃશાસનં ત્વત્સુતમાજમીઢ ॥

તે સર્વતઃ સમ્પરિવાર્ય સઙ્ખ્યે શૈનેયમાજઘ્નુરનીકસાહાઃ ।
સ ચાપિ તાન્પ્રવરઃ સાત્વતાનાં ન્યવારયદ્બાણજાલેન વીરઃ ॥

નિવાર્ય તાંસ્તૂર્ણમમિત્રઘાતી નપ્તા શિનેઃ પત્રિભિરગ્નિકલ્પૈઃ ।
દુઃશાસનસ્યાભિજઘાન વાહા-- ઞ્જવીયસસ્તન્મનસોઽપિ બાણૈઃ ॥

તતોઽર્જુનો હર્ષમવાપ સઙ્ખ્યે કૃષ્ણશ્ચ દૃષ્ટ્વા પુરુષપ્રવીરમ્ ॥