મહાભારત · અધ્યાય 7.139

તતઃ કર્ણો મહારાજ ભીમં વિદ્ધા ત્રિભિઃ શૂરૈઃ । પુનશ્ચ ષડ્્ભિસ્તીક્ષ્ણાગ્રૈરવિધ્યત્કઙ્કપત્રિભિઃ ।
મુમોચ શરવર્ષાણિ વિચિત્રાણિ બહૂનિ ચ ॥

વધ્યમાનો મહાબાહુઃ સૂતપુત્રેણ પાણ્ડવઃ ।
ન વિવ્યથે ભીમસેનો ભિદ્યમાન ઇવાચલઃ ॥

સ કર્ણં કર્ણિના કર્ણે પીતેન નિશિતેન ચ ।
વિવ્યાધ સુભૃશં સઙ્ખ્યે તૈલધૌતેન મારિષ ॥

સ કુણ્ડલં મહચ્ચારુ કર્ણસ્યાપાતયદ્ભુવિ ।
તપનીયં મહારાજ દીપ્તં જ્યોતિરિવામ્બરાત્ ॥

અથાપરેણ ભલ્લેન સૂતપુત્રં સ્તનાન્તરે ।
આજઘાન ભૃશં ક્રુદ્ધો હસન્નિવ વૃકોદરઃ ॥

પુનરસ્ય ત્વરન્ભીપો નારાચાન્દશ ભારત ।
રણે પ્રૈષીન્મહાબાહુર્નિર્મુક્તાશીવિષોપમાન્ ॥

તે લલાટં વિનિર્ભિદ્ય સૂતપુત્રસ્ય ભારત ।
વિવિશુશ્ચોદિતાસ્તેન વલ્મીકમિવ પન્નગાઃ ॥

લલાટસ્થૈસ્તતો બાણૈઃ સૂતપુત્રો વ્યરોચત ।
નીલોત્પલમયીં માલાં ધારયન્વૈ યથા પુરા ॥

સોઽતિવિદ્ધો ભૃશં કર્ણઃ પાણ્ડવેન તરસ્વિના ।
રથકૂબરમાલમ્બ્ય ન્યમીલયત લોચને ॥

સ મુહૂર્તાત્પુનઃ સઞ્જ્ઞાં લેભે કર્ણઃ પરન્તપઃ ।
રુધિરોક્ષિતસર્વાઙ્ગઃ ક્રોધમાહારયત્પરમ્ ॥

તતઃ ક્રુદ્ધો રણે કર્ણઃ પીડિતો દૃઢધન્વના ।
વેગં ચક્રે મહાવેગો ભીમસેનરથં પ્રતિ ॥

તસ્મૈ કર્ણઃ શતં રાજન્નિષૂણાં ગાર્ધ્રવાસસામ્ ।
અમર્ષી બલવાન્ક્રુદ્ધઃ પ્રેષયામાસ ભારત ॥

તતઃ પ્રાસૃજદુગ્રાણિ શરવર્ષાણિ પાણ્ડવઃ ।
સમરે તમનાદૃત્ય તસ્ય વીર્યમચિન્તયન્ ॥

કર્ણસ્તતો મહારાજ પાણ્ડવં નવભિઃ શરૈઃ ।
આજઘાનોઽસિ ક્રુદ્ધઃ ક્રુદ્ધરૂપં પરન્તપ ॥

તાવુભૌ નરશાર્દૂલૌ શાર્દૂલાવિવ દંષ્ટ્રિણૌ । શરદંષ્ટ્રૌ સમાસાદ્ય તતક્ષતુરરિન્દમૌ ।
જિમૂતાવિવ ચાન્યોન્યં પ્રવવર્ષતુરાહવે ॥

તલશબ્દરવૈશ્ચૈવ ત્રાસયેતાં પરસ્પરમ્ ।
શરજાલૈશ્ચ વિવિધૈસ્ત્રાસયામાસતુર્મૃધે ॥

અન્યોન્યં સમરે ક્રુદ્ધૌ કૃતપ્રતિકૃતૈષિણૌ ।
તતો ભીમો મહાબાહુઃ સૂતપુત્રસ્ય ભારત ॥

ક્ષુરપ્રેણ ધનુશ્છિત્ત્વા નનાદ પરવીરહા ।
તદપાસ્ય ધનુશ્છિન્નં સૂતપુત્રો મહારથઃ ॥

અન્યત્કાર્મુકમાદત્ત ભારઘ્નં વેગવત્તરમ્ ।
તદપ્યથ નિમેષાર્ધાચ્ચિચ્છેદાસ્ય વૃકોદરઃ ॥

તૃતીયં ચ ચતુર્થં ચ પઞ્ચમં ષષ્ઠમેવ હિ ।
સપ્તમં ચાષ્ટમં ચૈવ નવમં દશમં તથા ॥

એકાદશં દ્વાદશં ચ ત્રયોધશમથાપિ ચ ।
ચતુર્દશં પઞ્ચદશં ષોડશં ચ વૃકોદરઃ ॥

તથા સપ્તદશં વેગાદષ્ટાદશમથાપિ વા । બહૂનિ ભીમશ્ચિચ્છેદ કર્ણસ્યૈવં ધનૂંષિ હિ ।
નિમેષાર્ધાત્તતઃ કર્ણો ધનુર્હસ્તો વ્યતિષ્ઠત ॥

દૃષ્ટ્વા સ કુરુસૌવીરસિન્ધુવીરબલક્ષયમ્ ।
સ વર્મધ્વજશસ્ત્રૈશ્ચ પતિતૈઃ સંવૃતાં મહીમ્ ॥

રથૈર્વિમથિતૈર્ભલ્લૈરશ્વૈશ્ચાન્યૈઃ પ્રવલ્ગિતૈઃ ।
ભ્રષ્ટશ્રીકૈર્નરવરૈઃ પાંસુકુણ્ઠિતમૂર્ધજૈઃ ॥

હસ્ત્યશ્વરથદેહાંશ્ચ ગતાસૂન્પ્રેક્ષ્ય સર્વશઃ ।
સૂતપુત્રસ્ય સંરમ્ભાદ્દીપ્તં વપુરજાયત ॥

સ વિષ્ફાર્ય મહચ્ચાપં કાર્તસ્વરવિભૂષિતમ્ ।
ભીમં પ્રૈક્ષત રાધેયો ઘોરં ઘોરેણ ચક્ષુષા ॥

તતઃ ક્રુદ્ધઃ શરાનસ્યન્સૂતપુત્રો વ્યરો ચત ।
મધ્યન્દિનગતોઽર્ચિષ્માઞ્શરદીવ દિવાકરઃ ॥

મરીચિવિકચસ્યેવ રાજન્ભાનુમતો વપુઃ ।
આસીદાધિરથેર્ઘોરં વપુઃ શરશતાચિતમ્ ॥

કરાભ્યામાદદાનસ્ય સન્દધાનસ્ય ચાશુગાન્ ।
કર્ષતો મુઞ્ચતો બાણાન્નાન્તરં દદૃશે રણે ॥

અગ્નિચક્રોપમં ઘોરં મણ્ડલીકૃતમાયુધમ્ ।
કર્ણસ્યાસીન્મહીપાલ સવ્યં દક્ષિણમસ્યતઃ ॥

સ્વર્ણપુઙ્ખાઃ સુનિશિતાઃ કર્મચાપચ્યુતાઃ શરાઃ ।
પ્રાચ્છાદયન્મહારાજ દિશઃ સૂર્ય ઇવાંશુભિઃ ॥

તતઃ કનકપુઙ્ખાનાં શરાણાં નતપર્વણામ્ ।
ધનુશ્ચ્યુતાનાં વિયતિ દદૃશે બહુધા વ્રજઃ ॥

બાણાસનાદાધિરથેઃ પ્રભવન્તિ સ્મ સાયકાઃ ।
શ્રેણીકૃતા વ્યરોચન્ત રાજન્ક્રૌઞ્ચા ઇવામ્બરે ॥

ગાર્ધ્રપત્રાઞ્શિલાધૌતાન્કાર્તસ્વરવિભૂષિતાન્ ।
મહાવેગાન્પ્રદીપ્તાગ્રાન્મુમોચાધિરથિઃ શરાન્ ॥

તે તુ ચાપબલોદ્ધૂતાઃ શાતકુમ્ભવિભૂષિતાઃ ।
અજસ્રમપતન્બાણા ભીમસેનરથં પ્રતિ ॥

તે વ્યોમ્નિ રુક્મવિકૃતા વ્યકાશન્ત સહસ્રશઃ ।
શલભાનામિવ વ્રાતાઃ શરાઃ કર્ણસમીરિતાઃ ॥

ચાપાદાધિરથેર્મુક્તાઃ પ્રપતન્તશ્ચકાશિરે ।
એકો દીર્ઘ ઇવાત્યર્થમાકાશે સંસ્થિતઃ શરઃ ॥

પર્વતં વારિધારાભિચ્છાદયન્નિવ તોયદઃ ।
કર્ણઃ પ્રાચ્છાદયત્ક્રુદ્ધો ભીમં સાયકવૃષ્ટિભિઃ ॥

તત્ર ભારત ભીમસ્ય બલં વીર્યં પરાક્રમમ્ ।
વ્યવસાયં ચ પુત્રાસ્તે દદૃશુઃ સહસૈનિકાઃ ॥

તાં સમુદ્રમિવોદ્ભૂતાં શરવૃષ્ટિં સમુત્થિતામ્ ।
અચિન્તયિત્વા ભીમસ્તુ ક્રુદ્ધઃ કર્ણમુપાદ્રવત્ ॥

રુક્મપૃષ્ઠં મહચ્ચાપં ભીમસ્યાસીદ્વિશામ્પતે । આકર્ષાન્મણ્ડલીભૂતં શક્રચાપમિવાપરમ્ ।
તસ્માચ્છરાઃ પ્રાદુરાસન્પૂરયન્ત ઇવામ્બરમ્ ॥

સુવર્ણપુઙ્ખૈર્ભીમેન સાયકૈર્નતપર્વભિઃ ।
ગગને રચિતા માલા કાઞ્ચનીવ વ્યરોચતં ॥

તતો વ્યોમ્નિ વિષક્તાનિ શરજાલાનિ ભાગશઃ ।
આહતાનિ વ્યશીર્યન્ત ભીમસેનસ્ય પત્રિભિઃ ॥

કર્ણસ્ય શરજાલૌઘૈર્ભીમસેનસ્ય ચોભયોઃ । અગ્નિસ્ફુલિઙ્ગસંસ્પર્શૈરઞ્જોગતિભિરાહવે ।
તૈસ્તૈઃ કનકપુઙ્ખાનાં દ્યૌરાસીત્સંવૃતા વ્રજૈઃ ॥

ન સ્મ સૂર્યસ્તદા ભાતિ ન સ્મ વાતિ સમીરણઃ ।
શરજાલાવૃતે વ્યોમ્નિ ન પ્રાજ્ઞાયત કિઞ્ચન ॥

સ ભિમં છાદયન્બાણૈઃ સૂતપુત્રઃ પૃથગ્વિધૈઃ ।
ઉપારોહદનાદૃત્ય તસ્ય વીર્યં મહાત્મનઃ ॥

તયોર્વિસૃજતોસ્તત્ર શરજાલાનિ મારિષ ।
વાયુભૂતાન્યદૃશ્યન્ત સંસક્તાનીતરેતરમ્ ॥

અન્યોન્યશરસંસમ્પર્શાત્તયોર્મનુજસિંહયોઃ ।
આકાશે ભરતશ્રેષ્ઠ પાવકઃ સમજાયત ॥

તથા કર્ણઃ શિતાન્બાણાન્કર્મારપરિમાર્જિતાન્ ।
સુવર્ણવિકૃતાન્ક્રુદ્ધઃ પ્રાહિણોદ્વધકાઙ્ક્ષયા ॥

તાનન્તરિક્ષે વિશિખૈસ્ત્રિધૈકૈકમશાતયત્ ।
વિશેષયન્સૂતપુત્રં ભીમસ્તિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્ ॥

પુનશ્ચાસૃજદુગ્રાણિ શરવર્ષાણિ પાણ્ડવઃ ।
અમર્ષી બલવાન્ક્રુદ્ધૌ દિધક્ષન્નિવ પાવકઃ ॥

તતશ્ચટચટાશબ્દો ગોધાઘાતાદભૂત્તયોઃ ॥

તલશબ્દશ્ચ સુભહાન્સિંહનાદશ્ચ ભૈરવઃ ।
રથનેમિનિનાદશ્ચ જ્યાશબ્દશ્ચૈવ દારુણઃ ॥

યોધા વ્યુપારમન્યુદ્ધાદ્દિદૃક્ષન્તઃ પરાક્રમમ્ ।
કર્ણપાણ્ડવયો રાજન્પરસ્પરવધૈષિણોઃ ॥

દેવર્ષિસિદ્ધગન્ધર્વાઃ સાધુસાધ્વિત્યપૂજયન્ ।
મુમુચુઃ પુષ્પવર્ષં ચ વિદ્યાધરગણાસ્તથા ॥

તતો ભીમો મહાબાહુઃ સંરમ્ભી દૃઢવિક્રમઃ ।
અસ્ત્રૈરસ્ત્રાણિ સંવાર્ય શરૈર્વિવ્યાધ સૂતજમ્ ॥

કર્ણોઽપિ ભીમસેનસ્ય નિવાર્યેષૂન્મહાબલઃ ।
પ્રાહિણોન્નવ નારાચાનાશીવિષસમાન્રણે ॥

તાવદ્ભિરથ તાન્ભીમો વ્યોમ્નિ ચિચ્છેદ પત્રિભિઃ ।
નારાચાન્સૂત પુત્રસ્ય તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્ ॥

તતો ભીમો મહાબાહુઃ શરં ક્રુદ્ધાન્તકોપમમ્ ।
મુમોચાધિરથેર્વીરો યમદણ્ડમિવાપરમ્ ॥

તમાપતન્તં ચિચ્છેદ રાધેયઃ પ્રહસન્નિવ ।
ત્રિભિઃ શરૈઃ શરં રાજન્પાણ્ડવસ્ય પ્રતાપવાન્ ॥

પુનશ્ચાસૃજદુગ્રાણિ શરવર્ષાણિ પાણ્ડવઃ । તસ્ય તાન્યાદદે કર્ણઃ સર્વાણ્યસ્ત્રાણ્યભીતવત્ ।
યુધ્યમાનસ્ય ભીમસ્ય સૂતપુત્રોઽસ્ત્રમાયયા ॥

તસ્યેષુધી ધનુર્જ્યાં ચ બાણૈઃ સન્નતપર્વભિઃ । રશ્મીન્યોક્ત્રાણિ ચાશ્વાનાં ક્રુદ્ધઃ કર્ણોઽચ્છિનન્મૃધે ।

તસ્યાશ્વાંશ્ચ પુનર્હત્વા સૂતં વિવ્યાધ પઞ્ચભિઃ ।
સોપસૃત્ય દ્રુતં સૂતો યુધામન્યો રથં યયૌ ॥

વિહસન્નિવ ભીમસ્ય ક્રુદ્ધઃ કાલાનલદ્યુતિઃ ।
ધ્વજં ચિચ્છેદ રાધેયઃ પતાકાં ચ વ્યપાતયત્ ॥

સ વિધન્વા મહાબાહુરથ શક્તિં પરામૃશત્ ।
તાં વ્યવાસૃજદાવિધ્ય ક્રુદ્ધઃ કર્ણરથં પ્રતિ ॥

તામાધિરથિરાયસ્તઃ શક્તિં કાઞ્ચનભૂષણામ્ ।
આપતન્તીં મહોલ્કાભાં ચિચ્છેદ દશભિઃ શરૈઃ ॥

સાઽપતદ્દૃશધા છિન્ના કર્ણસ્ય નિશિતૈઃ શરૈઃ ।
અસ્યતઃ સૂતપુત્રસ્ય મિત્રાર્થે ચિત્રયોધિનઃ ॥

સ ચર્માદત્ત કૌન્તેયો જાતરૂપપરિષ્કૃતમ્ ।
ખઙ્ગં ચાન્યતરપ્રેપ્સુર્જયં મરણમેવ વા ॥

તદસ્ય તરસા ક્રુદ્ધો વ્યધમચ્ચર્મ સુપ્રભમ્ ।
શરૈર્બહુભિરત્યુગ્રૈઃ પ્રહસન્નિવ ભારત ॥

સ વિચર્મા મહારાજ વિરથઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ ।
અસિં પ્રાસૃજદાવિધ્ય ત્વરન્કર્ણરથં પ્રતિ ॥

સ ધનુઃ સૂતપુત્રસ્ય સજ્યં છિત્ત્વા મહાનસિઃ ।
પપાત ભુવિ રાજેન્દ્ર ક્રુદ્ધઃ સર્પ ઇવામ્બરાત્ ॥

તતઃ પ્રહસ્યાધિરથિરન્યદાદાય કાર્મુકમ્ ।
શત્રુઘ્નં સમરે ક્રુદ્ધો દૃઢજ્યં વેગવત્તરમ્ ॥

વ્યાયચ્છત્સ શરાન્કર્ણઃ કુન્તીપુત્રજિઘાંસયા ।
સહસ્રશો મહારાજ રુક્મપુઙ્ખાન્સુતેજનાન્ ॥

સ વધ્યમાનો બલવાન્કર્ણચાપચ્યુતૈઃ શરૈઃ ।
વૈહાયસં પ્રાક્રમદ્ધૈ કર્ણસ્ય રથમાવિશત્ ॥

સ તસ્ય ચરિતં દૃષ્ટ્વા સઙ્ગ્રામે વિજયૈષિણઃ ।
ધ્વજાલયસ્થો રાધેયો ભીમસેનમવઞ્ચયત્ ॥

તમદૃષ્ટ્વા રથોપસ્થે નિલીનં વ્યથિતેન્દ્રિયમ્ ।
ધ્વજમસ્ય સમારુહ્ય તસ્મૈ ભીમો મહીતલે ॥

તદસ્ય કુરવઃ સર્વે ચાણાશ્ચાભ્યપૂજયન્ ।
યદિયેષ રથાત્કર્ણં હર્તું તાર્ક્ષ્ય ઇવોરગમ્ ॥

સ ચ્છિન્નધન્વા વિરથઃ સ્વધર્મમનુપાલયન્ ।
સ્વરથં પૃષ્ઠતઃ કૃત્વા યુદ્ધાયૈવ વ્યવસ્થિતઃ ॥

તદ્વિચિન્ત્ય સ રાધેયસ્તત એનં સમભ્યયાત્ ।
સંરમ્ભાત્પાણ્ડવં સઙ્ખ્યે યુદ્ધાય સમુપસ્થિતમ્ ॥

તૌ સમેતૌ મહારાજ સ્પર્ધમાનૌ મહાબલૌ ।
જીમૂતાવિવ ઘર્માન્તે ગર્જમાનૌ નરર્ષભૌ ॥

તયોરાસીત્સમ્પ્રહારઃ ક્રુદ્ધયોર્નરસિંહયોઃ ।
અમૃષ્યમાણયોઃ સઙ્ખ્યે દેવદાનવયોરિવ ॥

ક્ષીણશસ્ત્રસ્તુ કૌન્તેયઃ કર્ણેન સમભિદ્રુતઃ । દૃષ્ટ્વાઽર્જુનહતાન્નાગાન્પતિતાન્પર્વતોપમાન્ ।
રથમાર્ગવિઘાતાર્થં વ્યાયુધઃ પ્રવિવેશ હ ॥

હસ્તિનાં વ્રજમાસાદ્ય રથદુર્ગં પ્રવિશ્ય ચ ।
પાણ્ડવો જીવિતાકાઙ્ક્ષી રાધેયં નાભ્યવર્તત ॥

વ્યવસ્થાનમથાકાઙ્ક્ષન્ધનઞ્જયશરૈર્હતમ્ ।
ઉદ્યમ્ય કુઞ્જરં પાર્થસ્તસ્થૌ પરપુરઞ્જયઃ ॥

મહૌષધિસમાયુક્તં હનૂમાનિવ પર્વતમ્ ।
તમસ્ય વિશિખૈઃ કર્ણો વ્યધમત્કુઞ્જરં પુનઃ ॥

હસ્ત્યઙ્ગાન્યથ કર્ણાય પ્રાહિણોત્પાણ્ડુનન્દનઃ ।
ચક્રાણ્યશ્ચાંસ્તથા ચાન્યદ્યદ્યત્પશ્યતિ ભૂતલે ॥

તત્તદાદાય ચિક્ષેપ ક્રુદ્ધઃ કર્ણાય પાણ્ડવઃ ।
તદસ્ય સર્વં ચિચ્છેદ ક્ષિપ્તન્ક્ષિપ્તં શિતૈઃ શરૈઃ ॥

ભીમોઽપિ મુષ્ટિમુદ્યમ્ય વજ્રગર્ભં સુદારુણમ્ ।
હન્તુમૈચ્છત્સૂતપુત્રં સંસ્પરન્નર્જુનં ક્ષણાત્ ॥

શક્તોઽપિ નાવધીત્કર્ણં સમર્થઃ પાણ્ડુનન્દનઃ ।
રક્ષમાણઃ પ્રતિજ્ઞાં તાં યા કૃતા સવ્યસાચિના ॥

તમેવં વ્યાકુલં ભીમં ભૂયોભૂયઃ શિતૈઃ શરૈઃ ।
મૂર્ચ્છયાભિપરીતાઙ્ગમકરોત્સૂતનન્દનઃ ॥

વ્યાયુધં નાવધીચ્ચૈનં કર્ણઃ કુન્ત્યા વચઃ સ્મરન્ ।
ધનુષોગ્રેણ તં કર્ણઃ સોઽભિદ્રુત્ય પરામૃશત્ ॥

ધનુષા સ્પૃષ્ટમાત્રેણ ક્રુદ્ધઃ સર્પ ઇવ શ્વસન્ ।
આચ્છિદ્ય સ ધનુસ્તસ્ય કર્ણં મૂર્ધન્યતાડયત્ ॥

તાડિતો ભીમસેનેન ક્રોધાદારક્તલોચનઃ ।
વિહસન્નિવ રાધેયો વાક્યમેતદુવાચ હ ॥

પુનઃ પુનસ્તૂબરક મૂઢ ઔદરિકેતિ ચ ।
અકૃતાસ્ત્રક મા યોત્સીર્બાલ સઙ્ગ્રામકાતર ॥

યત્ર ભોજ્યં બહુવિધં ભક્ષ્યં પેયં ચ પાણ્ડવ ।
તત્ર ત્વં દુર્મતે યોગ્યો ન યુદ્ધેષુ કદાચન ॥

મૂલપુષ્પફલાહારો વ્રતેષુ નિયમેષુ ચ ।
ઉચિતસ્ત્વં વને ભીમ ન ત્વં યુદ્ધવિશારદઃ ॥

ક્વ યુદ્વં ક્વ મુનિત્વં ચ વનં ગચ્છ વૃકોદર ।
ન ત્વં યુદ્ધોચિતસ્તાત વનવાસરતિર્ભવાન્ ॥

સૂદાન્ભૃત્યજનાન્દાસાંસ્ત્વં ગૃહે ત્વરયન્ભૃશમ્ ।
યોગ્યસ્તાડયિતું ક્રોધાદ્ભોજનાર્થં વૃકોદર ॥

મુનિર્ભૂત્વાઽથવા ભીમ ફલાન્યાદત્સ્વ દુર્મતે ।
વનાય વ્રજ કૌન્તેય ન ત્વં યુદ્ધવિશારદઃ ॥

ફલમૂલાશને શક્તસ્ત્વં તથાઽતિથિપૂજને ।
ન ત્વાં શસ્ત્રસમુદ્યોગે યોગ્યં મન્યે વૃકોદર ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

એવં તં વિરથં દૃષ્ટ્વા સ્મૃત્વા કર્ણોઽબ્રવીદ્વચઃ ॥

કૌમારે યાનિ વૃત્તાનિ વિપ્રિયાણિ વિશામ્પતે ।
તાનિ સર્વાણિ ચાપ્યેવ રૂક્ષાણ્યશ્રાવયદ્ભૃશમ્ ॥

અથૈનં તત્ર સંલીનમસ્પૃશદ્ધનુષા પુનઃ ।
પ્રહસંશ્ચ પુનર્વાક્યં ભીમમાહ વૃષસ્તદા ॥

યોદ્ધવ્યં મારિષાન્યત્ર ન યોદ્ધવ્યં ચ માદૃશૈઃ ।
માદૃશૈર્યુધ્યમાનાનામેતચ્ચાન્યચ્ચ વિદ્યતે ॥

ગચ્છ વા યત્ર તૌ કૃષ્ણૌ તૌ ત્વાં રક્ષિષ્યતો રણે ।
ગૃહં વા ગચ્છ કૌન્તેય કિં તે યુદ્ધેન બાલક ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

કર્ણસ્ય વચનં શ્રુત્વા ભીમસેનોઽતિદારુણમ્ ।
ઉવાચ કર્ણં પ્રહસન્સર્વેષાં શૃણ્વતાં વચઃ ॥

જિતસ્ત્વમસકૃદ્દુષ્ટ કત્થસે કિં વૃથાત્મના ।
જયાજયૌ મહેન્દ્રસ્ય લોકે દૃષ્ટૌ પુરાતનૈઃ ॥

મલ્લયુદ્ધં મયા સાર્ધં કુરુ દુષ્કુલસમ્ભવ । મહાબલો મહાભોગી કીચકો નિહતો યથા ।
તથા ત્વાં ઘાતયિષ્યામિ પશ્યત્સુ સર્વરાજસુ ॥

ભીમસ્ય મતમાજ્ઞાય કર્ણો બુદ્ધિમતાં વરઃ ।
વિરરામ રણાત્તસ્માત્પશ્યતાં સર્વધન્વિનામ્ ॥

એવં તં વિરથં કૃત્વા કર્ણો રાજન્વ્યકત્થયત્ ।
પ્રસુખે વૃષ્ણિસિંહસ્ય પાર્થસ્ય ચ મહાત્મનઃ ॥

તં બ્રુવાણં તુ ભીમઃ સ કાઙ્ક્ષન્ભીમપરાક્રમઃ ।
ન ચાકાર્ષીન્મૃતં સ્મૃત્વા હ્યર્જુનસ્ય મહાબલમ્ ॥

તસ્ય કાર્મુકમારુજ્ય બભઞ્જાશુપરાક્રમી ॥

તતો દૃષ્ટ્વા મહારાજ વાસુદેવો મહાદ્યુતિઃ ।
અર્જુનાર્જુન પશ્યેમં ભીમં કર્ણેન બાધિતમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

એવમુક્તસ્તદા પાર્થઃ કેશવેન મહાત્મના । ભીમસેનં તથાભૂતં ક્રોધસંરક્તલોચનઃ ।
અમર્ષવશમાપન્નો નિર્દહન્નિવ ચક્ષુષા ॥

તતો રાજઞ્શિલાધૌતાઞ્શરાઞ્શાખામૃગધ્વજઃ ।
પ્રાહિણોત્સૂતપુત્રાય કેશવેન પ્રચોદિતઃ ॥

તતઃ પાર્થભુજોત્સૃષ્ટાઃ શરાઃ કનકભૂષણાઃ ।
ગાણ્ડીવપ્રભવાઃ કર્ણં હંસાઃ ક્રૌઞ્ચમિવાવિશન્ ॥

સ ભુજઙ્ગૈરિવાવિષ્ટૈર્ગાણ્ડીવપ્રેષિતૈઃ શરૈઃ ।
ભીમસેનાદપાસેધત્સૂતપુત્રં ધનઞ્જયઃ ॥

સ ચ્છિન્નધન્વા ભીમેન ધનઞ્જયશરાહતઃ ।
કર્ણો ભીમાદપાયાસીદ્રથેન મહતા દ્રુતમ્ ॥

ભીમોઽપિ સાત્યકેર્વાહં સમારુહ્ય નરર્ષભઃ ।
અન્વયાદ્ધાતરં સઙ્ખ્યે પાણ્ડવં સવ્યસાચિનમ્ ॥

તતઃ કર્ણં સમુદ્દિશ્ય ત્વરમાણો ધનઞ્ચયઃ ।
નારાચં ક્રોધતામ્રાક્ષઃ પ્રૈષીન્મૃત્યુમિવાન્તકઃ ॥

સ ગરુત્માનિવાકશે પ્રાર્થયન્ભુજગોત્તમમ્ ।
નારાચોઽભ્યપતત્કર્ણં તૂર્ણં ગાણ્ડીવચોદિતઃ ॥

તમન્તરિક્ષે નારાચં દ્રૌણિશ્ચિચ્છેદ પત્રિણા ।
ધનઞ્જયભયાત્કર્ણમુજ્જિહીર્ષન્મહારથઃ ॥

તતો દ્રૌણિં ચતુઃષષ્ટ્યા વિવ્યાધ કુપિતોઽર્જુનઃ ।
શિલીમુખૈર્મહારાજ માગાસ્તિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્ ॥

સ તુ મત્તગજાકીર્ણમનીકં રથસઙ્કુલમ્ ।
તૂર્ણમભ્યાવિશદ્દ્રૌણિર્ધનઞ્જયશરાર્દિતઃ ॥

તતઃ સુવર્ણપૃષ્ઠાનાં ચાપાનાં કૂજતાં રણે ।
શબ્દં ગાણ્ડીવઘોષેણ કૌન્તેયોઽભ્યભવદ્બલી ॥

ધનઞ્જયસ્તથાઽયાન્તં પૃષ્ઠતો દ્રૌણિમભ્યગાત્ ।
નાતિદીર્ઘમિવાધ્વાનં શરૈઃ સન્ત્રાસયન્બલમ્ ॥

વિદાર્ય દેહાન્નારાચૈર્નરવારણવાજિનામ્ ।
કઙ્કબર્હિણવાસોભિર્બલં વ્યધમદર્જુનઃ ॥

તદ્બલં ભરતશ્રેષ્ઠ સવાજિદ્વિપમાનવમ્ ।
પાકશાસનિરાયત્તઃ પાર્થઃ સ નિજઘાન હ ॥