મહાભારત · અધ્યાય 6.10
ભારતસ્યાસ્ય વર્ષસ્ય તથા હૈમવતસ્ય ચ ।
પ્રમાણમાયુષઃ સૂત બલં ચાપિ શુભાશુભમ્ ॥
અનાગતમતિક્રાન્તં વર્તમાનં ચ સઞ્જય ।
આચક્ષ્વ મે વિસ્તરેણ હરિવર્ષં તથૈવ ચ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।
ચત્વારિ ભારતે વર્ષે યુગાનિ ભરતર્ષભ ।
કૃતં ત્રેતા દ્વાપરં ચ તિષ્યં ચ કુરુવર્ધન ॥
પૂર્વં કૃતયુગં નામ તતસ્રેતાયુગં પ્રભો ।
સન્ક્ષેપાદ્દ્વાપરસ્યાથ તતસ્તિષ્યં પ્રવર્તતે ॥
ચત્વારિ તુ સહસ્રાણિ વર્ષાણાં કુરુસત્તમ ।
આયુઃસંખ્યા કૃતયુગે સંખ્યાતા રાજસત્તમ ॥
તથા ત્રીણિ સહસ્રાણિ ત્રેતાયાં મનુજાધિપ ।
દ્વે સહસ્રે દ્વાપરે તુ ભુવિ તિષ્ઠન્તિ સામ્પ્રતમ્ ॥
ન પ્રમાણસ્થિતિર્હ્યસ્તિ તિષ્યેઽસ્મિન્ભરતર્ષભ ।
ગર્ભસ્થાશ્ચ મ્રિયન્તેઽત્ર તથા જાતા મ્રિયન્તિ ચ ॥
મહાબલા મહાસત્વાઃ પ્રજ્ઞાગુણસમન્વિતાઃ ।
પ્રજાયન્તે ચ જાતાશ્ચ શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥
જાતાઃ કૃતયુગે રાજન્ધનિનઃ પ્રયદર્શનાઃ ।
પ્રજાયન્તે ચ જાતાશ્ચ મુનયો વૈ તપોધનાઃ ॥
મહોત્સાહા મહાત્માનો ધાર્મિકાઃ સત્યવાદિનઃ ।
પ્રિયદર્શના વપુષ્મન્તો મહાવીર્યા ધનુર્ધરાઃ ॥
વરાર્હા યુધિ જાયન્તે ક્ષત્રિયાઃ શૂરસત્તમાઃ ।
ત્રેતાયાં ક્ષત્રિયા રાજન્સર્વે વૈ ચક્રવર્તિનઃ ॥
સર્વવર્ણાશ્ચ જાયન્તે સદા ચૈવ ચ દ્વાપરે ।
મહોત્સાહા વીર્યવન્તઃ પરસ્પરજયૈષિણઃ ॥
તેજસાલ્પેન સંયુક્તાઃ ક્રોધનાઃ પુરુષા નૃપ ।
લુબ્ધા અનૃતકાશ્ચૈવ તિષ્યે જાયન્તિ ભારત ॥
ઈર્ષ્યા માનસ્તથા ક્રોધો માયાઽસૂયા તથૈવ ચ ।
તિષ્યે ભવતિ ભૂતાનાં રાગો લોભશ્ચ ભારત ॥
સન્ક્ષેપો વર્તતે રાજન્દ્વાપરેઽસ્મિન્નરાધિપ ।
ગુણોત્તરં હૈમવતં હરિવર્ષં તતઃ પરમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0