મહાભારત · અધ્યાય 5.98

માતલિસ્તુ વ્રજન્માર્ગે નારદેન મહર્ષિણા ।
વરુણં ગચ્છતા દ્રષ્ટું સમાગચ્છદ્યદૃચ્છયા ॥

નારદોઽથાબ્રવીદેનં ક્વ ભવાન્ગન્તુમુદ્યતઃ ।
સ્યેન વા સૂત કાર્યેણ શાસનાદ્વા શતક્રતોઃ ॥

માતલિર્નારદેનૈવં સમ્પૃષ્ટઃ પથિ ગચ્છતા ।
યથાવત્સર્વમાચષ્ટ સ્વકાર્યં નારદં પ્રતિ ॥

તમુવાચાથ સ મુનિર્ગચ્છાવઃ સહિતાવિતિ ।
સલિલેશદિદૃક્ષાર્થમહમપ્યુદ્યતો દિવઃ ॥

અહં તે સર્વમાખ્યાસ્યે દર્શયન્વસુધાતલમ્ ।
દૃષ્ટ્વા તત્ર વરં કઞ્ચિદ્રોચયિષ્યાવ માતલે ॥

અવગાહ્ય તુ તૌ ભૂમિમુભૌ માતલિનારદૌ ।
દદૃશાતે મહાત્માનૌ લોકપાલમપાં પતિમ્ ॥

તત્ર દેવર્ષિસદૃશીં પૂજાં સ પ્રાપ નારદઃ ।
મહેન્દ્રસદૃશીં ચૈવ માતલિઃ પ્રત્યપદ્યત ॥

તાવુભૌ ગ્રીતમનસૌ કાર્યવન્તૌ નિવેદ્ય હ ।
વરુણેનાભ્યનુજ્ઞાતૌ નાગલોકં વિચેરતુઃ ॥

નારદઃ સર્વભૂતાનામન્તર્ભૂમિનિવાસિનામ્ ।
જાનંશ્ચકાર વ્યાખ્યાનં યન્તુઃ સર્વમશેષતઃ ॥
નારદ ઉવાચ ।

દૃષ્ટસ્તે વરુણઃ સૂત પુત્રપૌત્રસમાવૃતઃ ।
પશ્યોદકપતેઃ સ્થાનં સર્વતોભદ્રમૃદ્ધિમત્ ॥

એષ પુત્રો મહાપ્રજ્ઞો વરુણસ્યેહ ગોપતેઃ ।
એષ વૈ શીલવૃત્તેન શૌચેન ચ વિશિષ્યતે ॥

એષોઽસ્ય પુત્રોઽભિમતઃ પુષ્કરઃ પુષ્કરેક્ષણઃ ।
રૂપવાન્દર્શનીયશ્ચ સોમપુત્ર્યા વૃતઃ પતિઃ ॥

જ્યોત્સ્નાકાલીતિ યામાહુર્દ્વિતીયાં રૂપતઃ શ્રિયમ્ ।
અદિત્યાશ્ચૈવ યઃ પુત્રો જ્યેષ્ઠઃ શ્રેષ્ઠઃ કૃતઃ સ્મૃતઃ ॥

ભવનં પશ્ય વારુણ્યં યદેતત્સર્વકાઞ્ચનમ્ ।
યત્પ્રાપ્ય સુરતાં પ્રાપ્તાઃ સુરાઃ સુરપતેઃ સખે ॥

એતાનિ હૃતરાજ્યાનાં દૈતેયાનાં સ્મ માતલે ।
દીપ્યમાનાનિ દૃશ્યન્તે સર્વપ્રહરણાન્યુત ॥

અક્ષયાણિ કિલૈતાનિ વિવર્તન્તે સ્મ માતલે ।
અનુભાવપ્રયુક્તાનિ સુરૈરવજિતાનિ હ ॥

અત્ર રાક્ષસજાત્યશ્ચ દૈત્યજાત્યશ્ચ માતલે ।
દિવ્યપ્રહરણાશ્ચાસન્પૂર્વદૈવતનિર્મિતાઃ ॥

અગ્નિરેષ મહાર્ચિષ્માઞ્જાગર્તિ વારુણે હ્રદે ।
વૈષ્ણવં ચક્રમાવિદ્ધં વિધૂમેન હવિષ્મતા ॥

એષ ગાણ્ડીમયશ્ચાપો લોકસંહારસમ્ભૃતઃ ।
રક્ષ્યતે દૈવતૈર્નિત્યં યતસ્તદ્ગાણ્ડિવં ધનુઃ ॥

એષ કૃત્યે સમુત્પન્ને તત્તદ્ધારયતે બલમ્ ।
સહસ્રશતસઙ્ખ્યેન પ્રાણેન સતતં ધ્રુવઃ ॥

અશાસ્યાનપિ શાસ્ત્યેષ રક્ષોબન્ધુષુ રાજસુ ।
સૃષ્ટઃ પ્રથમતશ્ચણ્ડો બ્રહ્મણા બ્રહ્મવાદિના ॥

એતચ્છસ્ત્રં નરેન્દ્રાણાં મહચ્ચક્રે ભાસિતમ્ ।
પુત્રાઃ સલિલરાજસ્ય ધારયન્તિ મહોદયમ્ ॥

એતત્સલિલરાજસ્ય છત્રં છત્રગૃહે સ્થિતમ્ ।
સર્વતઃ સલિલં શીતં જીમૂત ઇવ વર્ષતિ ॥

એતચ્છત્રાત્પરિભ્રષ્ટં સલિલં સોમનિર્મલમ્ ।
તમસા મૂર્છિતં ભાતિ યેન નાર્છતિ દર્શનમ્ ॥

બહૂન્યદ્ભુતરૂપાણિ દ્રષ્ટવ્યાનીહ માતલે ।
તવ કાર્યોપરોધસ્તુ તસ્માદ્ગચ્છાવ મા ચિરમ્ ॥