મહાભારત · અધ્યાય 5.76

ભાવં જિજ્ઞાસમાનોઽહં પ્રણયાદિદમબ્રવમ્ ।
ન ચાક્ષેપાન્ન પાણ્ડિત્યાન્ન ક્રોધાન્ન વિવક્ષયા ॥

વેદાહં તવ માહાત્મ્યસુત તે વેદ યદ્બલમ્ ।
ઉત તે વેદ કર્માણિ ન ત્વાં પરિભવામ્યહમ્ ॥

યથા ચાત્મનિ કલ્યાણં સમ્ભાવયસિ પાણ્ડવ ।
સહસ્રગુણમપ્યેતત્ત્વયિ સમ્ભાવયામ્યહમ્ ॥

યાદૃશે ચ કુલે જન્મ સર્વરાજાભિપૂજિતે ।
બન્ધુભિશ્ચ સુહૃદ્ભિશ્ચ ભીમ ત્વમસિ તાદૃશઃ ॥

જિજ્ઞાસન્તો હિ ધર્મસ્ય સન્દિગ્ધસ્ય વૃકોદર ।
પર્યાયં નાધ્યવસ્યન્તિ દેવમાનુષયોર્જનાઃ ॥

સ એવ હેતુર્ભૂત્વા હિ પુરુષસ્યાર્થસિદ્ધિષુ ।
વિનાશેઽપિ સ એવાસ્ય સન્દિગ્ધં કર્મ પૌરુષમ્ ॥

અન્યથા પરિદૃષ્ટાનિ કવિભિર્દોવદર્શિભિઃ ।
અન્યથા પરિવર્તન્તે વેગા ઇવ નભસ્વતઃ ॥

સુમન્ત્રિતં સુનીતં ચ ન્યાયતશ્ચોપપાદિતમ્ ।
કૃતં માનુષ્યકં કર્મ દૈનેનાપિ વિરુદ્ધ્યતે ॥

દૈવમપ્યકૃતં કર્મ પૌરુષેણ વિહન્યતે ।
શીતમુષ્ણં તથા વર્ષં ક્ષુત્પિપાસે ચ ભારત ॥

યદન્યદ્દિષ્ટભાવસ્ય પુરુષસ્ય સ્વયં કૃતમ્ ।
તસ્માદનુપરોધશ્ચ વિદ્યતે તત્ર લક્ષણમ્ ॥

લોકસ્ય નાન્યતો વૃત્તિઃ પાણ્ડવાન્યત્ર કર્મણઃ ।
એવમ્બુદ્ધિઃ પ્રવર્તેત ફલં સ્યાદુભયાન્વયે ॥

ય એવં કૃતબુદ્ધિઃ સ કર્મસ્વેવ પ્રવર્તતે ।
નાસિદ્ધો વ્યથતે તસ્ય ન સિદ્ધૌ હર્ષમશ્રુતે ॥

તત્રેયમનુમાત્રા મે ભીમસેન વિવક્ષિતા ।
નૈકાન્તસિદ્ધિર્વક્તવ્યા શત્રુભિઃ સહ સંયુગે ॥

નાતિપ્રહીણરશ્મિઃ સ્યાત્તથા ભાવવિપર્યયે ।
વિષાદમર્ચ્છેદ્ ગ્લાનિં વાપ્યેતમર્થં બ્રવીમિતે ॥

શ્વોભૂતે ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય સમીપં પ્રાપ્ય પાણ્ડવ ।
યતિષ્યે પ્રશમં કર્તું યુષ્મદર્થમહાપયન્ ॥

શમં ચેત્તે કરિષ્યન્તિ તતોઽનન્તં યશો મમ ।
ભવતાં કચ કૃતઃ કામસ્તેષાં ચ શ્રેય ઉત્તમમ્ ॥

તે ચેદભિનિવેક્ષ્યન્તે નાભ્યુપૈષ્યન્તિ મે વચઃ ।
કુરવો યુદ્ધમેવાત્ર ઘોરં કર્મ ભવિષ્યતિ ॥

અસ્મિન્યુદ્ધે ભીમસેન ત્વયિ ભારઃ સમાહિતઃ ।
ધૂરર્જુનેન ધાર્યા સ્યાદ્વેઢવ્ય ઇતરો જનઃ ॥

અહં હિ યન્તા બીભત્સોર્ભવિતા સંયુગે સતિ ।
ધનઞ્જયસ્યૈષ કામો ન હિ યુદ્ધં ન કામયે ॥

તસ્માદાશઙ્કમાનોઽહં વૃકોદર મતિં તવ ।
ગદતઃ ક્લીબયા વાચા તેજસ્તે સમદીદિપમ્ ॥