મહાભારત · અધ્યાય 5.58

ક્ષત્રતેજા બ્રહ્મચારી કૌમારાદપિ પાણ્ડવઃ ।
તેન સંયુગમેષ્યન્તિ મન્દા વિલપતો મમ ॥

દુર્યોધન નિવર્તસ્વ યુદ્ધાદ્ભરતસત્તમ ।
ન હિ યુદ્ધં પ્રશંસન્તિ સર્વાવસ્થમરિન્દમ ॥

અલમર્ધં પૃથિવ્યાસ્તે સહામાત્યસ્ય જીવિતુમ્ ।
પ્રયચ્છ પાણ્ડુપુત્રાણાં યથોચિતમરિન્દમ ॥

એતદ્ધિ કુરવઃ સર્વે મન્યન્તે ધર્મસંહિતમ્ ।
યત્ત્વં પ્રશાન્તિં મન્યેથાઃ પાણ્ડુપુત્રૈર્મહાત્મભિઃ ॥

અઙ્ગેમાં સમવેક્ષસ્વ પુત્ર સ્વામેવ વાહિનીમ્ ।
જાત એષ તવાભાવસ્ત્વં તુ મોહાન્ન બુદ્ધ્યસે ॥

ન ત્વહં યુદ્ધમિચ્છામિ નૈતદિચ્છતિ બાહ્લિકઃ ।
ન ચ ભીષ્મો ન ચ દ્રોણો નાશ્વત્થામા ન સઞ્જયઃ ॥

ન સોમદત્તો ન શલો ન કૃપો યુદ્ધમિચ્છતિ ।
સત્યવ્રતઃ પુરુમિત્રો જયો ભૂરિશ્રવાસ્તથા ॥

યેષુ સમ્પ્રતિતિષ્ઠેયુઃ કુરવઃ પીડિતાઃ પરૈઃ ।
તે યુદ્ધં નાભિનન્દન્તિ તત્તુભ્યં તાત રોચતામ્ ॥

ન ત્વં કરોષિ કામેન કર્ણઃ કારયિતા તવ ।
દુઃશાસનશ્ચ પાપાત્મા શકુનિશ્ચાપિ સૌબલઃ ॥
દુર્યોધન ઉવાચ ।

નાહં ભવતિ ન દ્રોણે નાશ્વત્થામ્નિ ન સઞ્જયે ।
ન ભીષ્મે ન કામ્ભોજે ન કૃપે ન ચ બાહ્લિકે ॥

સત્યવ્રતે પુરુમિત્રે ભૂરિશ્રવસિ વા પુનઃ ।
અન્યેષુ વા તાવકેષુ ભારં કુત્વા સમાહ્વયમ્ ॥

અહં ચ તાત કર્ણશ્ચ રણયજ્ઞં વિતત્ય વૈ ।
યુધિષ્ઠિરં પશું કૃત્વા દીક્ષિતૌ ભરતર્ષભ ॥

રથો વેદી સ્રુવઃ ખઙ્ગો ગદા સ્રુક્ કવચોઽજિનમ્ ।
ચાતુર્હોત્રં ચ ધુર્યા મે શરા દર્ભા હવિર્યશઃ ॥

આત્મયજ્ઞેન નૃપતે ઇષ્ટ્વા વૈવસ્વતં રણે ।
વિજિત્ય ચ સમેષ્યાવો હતામિત્રૌ શ્રિયા વૃતૌ ॥

અહં ચ તાત કર્ણશ્ચ ભ્રાતા દુઃશાસનશ્ચ મે ।
એતે વયં હનિષ્યામઃ પાણ્ડવાન્સમરે ત્રયઃ ॥

અહં હિ પાણ્ડવાન્હત્વા પ્રશાસ્તા પૃથિવીમિમામ્ ।
માં વા હત્વા પાણ્ડુપુત્રા ભોક્તારઃ પૃથિવીમિમાં ॥

ત્યક્તં મે જીવિતં રાજ્યં ધનં સર્વં ચ પાર્થિવ ।
ન જાતુ પાણ્ડવૈઃ સાર્ધં વસેયમહમચ્યુત ॥

યાવદ્ધિ સૂચ્યાસ્તીક્ષ્ણાયા વિધ્યેદગ્રેણ મારિષ ।
તાવદપ્યપરિત્યાજ્યં ભૂમેર્નઃ પાણ્ડવાન્પ્રતિ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।

સર્વાન્વસ્તાત શોચામિ ત્યક્તો દુર્યોધનો મયા ।
યે મન્દમનુયાસ્યધ્વં યાન્તં વૈવસ્વતક્ષયમ્ ॥

રુરૂણામિવ યૂથેષુ વ્યાઘ્રાઃ પ્રહરતાં વરાઃ ।
વરાન્વરાન્હનિષ્યન્તિ સમેતા યુધિ પાણ્ડવાઃ ॥

પ્રતીપમિવ મે ભાતિ યુયુધાનેન ભારતી ।
વ્યસ્તા સીમન્તિની ગ્રસ્તા પ્રમૃષ્ટા દીર્ઘબાહુના ॥

સમ્પૂર્મં પૂરયન્ભૂયો ધનં પાર્થસ્ય માધવઃ ।
શૈનેયઃ સમરે સ્થાતા બીજવત્પ્રવપઞ્શરાન્ ॥

સેનામુખે પ્રયુદ્ધાનાં ભીમસેનો ભવિષ્યતિ ।
તં સર્વે સંશ્રયિષ્યન્તિ પ્રાકારમકુતોભયમ્ ॥

યદા દ્રક્ષ્યસિ ભીમેન કુઞ્જરાન્વિનિપાતિતાન્ ।
વિશીર્ણદન્તાન્ગિર્યાભાન્ભિન્નકુમ્ભાન્સશોણિતાન્ ॥

તાનભિપ્રેક્ષ્ય સઙ્ગ્રામે વિશીર્ણાનિવ પર્વતાન્ ।
ભીતો ભીમસ્ય સંસ્પર્શાત્સ્મર્તાસિ વચનસ્ય મે ॥

નિર્દગ્ધં ભીમસેનેન સૈન્યં રથહયદ્વિપમ્ ।
ગતિમગ્નેરિવ પ્રેક્ષ્ય સ્મર્તાસિ વચનસ્ય મે ॥

મહદ્વો ભયમાગામિ ન ચેચ્છામ્યથ પાણ્ડવૈઃ ।
ગદયા ભીમસેનેન હતાઃ શમમુપૈષ્યથ ॥

મહાવનમિવ ચ્છિન્નં યદા દ્રક્ષ્યસિ પાતિતમ્ ।
બલં કુરૂણાં ભીમેન તદા સ્મર્તાસિ મે વચઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એતાવદુક્ત્વા રાજા તુ સર્વાંસ્તાન્પૃથિવીપતીન્ ।
અનુભાષ્ય મહારાજ પુનઃ પપ્રચ્છ સઞ્જયમ્ ॥