મહાભારત · અધ્યાય 5.17
અથ સઞ્ચિન્તયાનસ્ય દેવરાજસ્ય ધીમતઃ ।
નહુષસ્ય વધોપાયં લોકપાલૈઃ સદૈવતૈઃ ॥
તપસ્વી તત્ર ભગવાનગસ્ત્યઃ પ્રત્યદૃશ્યત ।
સોઽબ્રવીદર્ચ્ય દેવેન્દ્રં દિષ્ટ્યા વૈ વર્ધતે ભવાન્ ॥
વિશ્વરૂપવિનાશેન વૃત્રાસુરવધેન ચ ।
દિષ્ટ્યાદ્ય નહુષો ભ્રષ્ટો દેવરાજ્યાત્પુરન્દર ॥
દિષ્ટ્યા હતારિં પશ્યામિ ભવન્તં વલસૂદન ।
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।
સ્વાગતં તે મહર્ષેઽસ્તુ પ્રીતોઽહં દર્શનાત્તત ।
પાદ્યમાચમનીયં ચ ગામર્ઘ્યં ચ પ્રતીચ્છ મે ॥
શલ્ય ઉવાચ ।
પૂજિતં ચોપવિષ્ટં તમાસેન મુનિસત્તમમ્ ।
પર્યપૃચ્છત દેવેશઃ પ્રહૃષ્ટો બ્રાહ્મણર્ષભમ્ ॥
શ્રોતુમિચ્છામિ ભગવન્કથ્યમાનં દ્વિજોત્તમ ।
પરિભ્રષ્ટઃ કથં સ્વર્ગાન્નહુષઃ પાપનિશ્ચયઃ ॥
અગસ્ત્ય ઉવાચ ।
શ્રૃણુ શક્ર પ્રિયં વાક્યં યથા રાજા દુરાત્મવાન્ ।
સ્વર્ગાદ્ભ્રષ્ટો દુરાચારો નહુષો બલદર્પિતઃ ॥
શ્રમાર્તાશ્ચ વહન્તસ્તં નહુષં પાપકારિણમ્ ।
દેવર્ષયો મહાભાગાસ્તથા બ્રહ્મર્ષયોઽમલાઃ ॥
પપ્રચ્છુર્નહુષં દેવં સંશયં જયતાં વર ।
ય ઇમે બ્રહ્મણા પ્રોક્તા મન્ત્રા વૈ પ્રોક્ષણે ગવામ્ ॥
એતે પ્રમાણં ભવત ઉતાહો નેતિ વાસવ ।
નહુષો નેતિ તાનાહ તમસા મૂઢચેતનઃ ॥
ઋષય ઊચુઃ ।
અધર્મે સમ્પ્રવૃત્તસ્ત્વં ધર્મં ન પ્રતિપદ્યસે ।
પ્રમાણમેતદસ્માકં પૂર્વં પ્રોક્તં મહર્ષિભિઃ ॥
અગસ્ત્ય ઉવાચ ।
તતો વિવદમાનઃ સ મુનિભિઃ સહ વાસવ ।
અથ મામસ્પૃશન્મૂર્ધ્નિ પાદેનાધર્મપીડિતઃ ॥
તેનાભૂદ્ધતતેજાશ્ચ નિઃશ્રીકશ્ચ મહીપતિઃ ।
તતસ્તં તમસા વિગ્નમવોચં ભૃશપીડિતમ્ ॥
યસ્માત્પૂર્વૈઃ કૃતં રાજન્બ્રહ્મર્ષિભિરનુષ્ઠિતમ્ ।
અદૃષ્ટં દૂષયસિ મે યચ્ચ મૂર્ધ્ય્રસ્પૃશઃ પદા ॥
યચ્ચાપિ ત્વમૃષીન્મૂઢ બ્રહ્મકલ્પાન્દુરાસદાન્ ॥
વાહાન્કૃત્વ્રા વાહયસિ તેન સ્વર્ગાદ્ધતપ્રભઃ ।
ધ્વંસ પાપ પરિભ્રષ્ટઃ ક્ષીણપુણ્યો મહીતલે ॥
દશવર્ષસહસ્રાણિ સર્પરૂપધરો મહાન્ ।
વિચરિષ્યસિ પૂર્ણેષુ પુનઃ સ્વર્ગમવાપ્સ્યસિ ॥
દૃષ્ટ્વા યુધિષ્ઠિરં નામ તવ વંશસમુદ્ભવમ્ । નિહતો બ્રહ્મશાપેન પ્રપદ્યસ્વ ત્રિવિષ્ટપમ્ ॥
એવં ભ્રષ્ટો દુરાત્મા સ દેવરાજ્યાદરિન્દમ ।
દિષ્ટ્યા વર્ધામહે શક્ર હતો બ્રહ્મર્ષિકણ્ટકઃ ॥
ત્રિવિષ્ટપં પ્રપદ્યસ્વ પાહિ લોકાઞ્શચીપતે ।
જિતેન્દ્રિયો જિતામિત્રઃ સ્તૂયમાનો મહર્ષિભિઃ ॥
શલ્ય ઉવાચ ।
તતો દેવા ભૃશં તુષ્ટા મહર્ષિગણસંવૃતાઃ ।
પિતરશ્ચૈવ યક્ષાશ્ચ ભુજગા રાક્ષસાસ્તથા ॥
ગન્ધર્વા દેવકન્યાશ્ચ સર્વે ચાપ્સરસાં ગણાઃ ।
સરાંસિ સરિતઃ શૈલાઃ સાગરાશ્ચ વિશામ્પતે ॥
ઉપાગમ્યાબ્રુવન્સર્વે દિષ્ટ્યા વર્ધસિ શક્રુહન્ . હતશ્ચ નહુષઃ પાપો દિષ્ટ્યાગસ્ત્યેન ધીમતા ।
દિષ્ટ્યા પાપસમાચારઃ કૃતઃ સર્પો મહીતલે ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0