મહાભારત · અધ્યાય 5.137
અર્જુનં કેશવ બ્રૂયાસ્ત્વયિ જાતે સ્મ સૂતકે ।
ઉપોપવિષ્ટા નારીભિરાશ્રમે પરિવારિતા ॥
અથાન્તરિક્ષે વાગાસીદ્દિવ્યરૂપા મનોરમા . સહસ્રાક્ષસમઃ કુન્તિ ભવિષ્યત્યેષ તે સુતઃ ।
એષ જેષ્યતિ સઙ્ગ્રામે કુરૂન્સર્વાન્સમાગતાન્ ।
ભીમસેનદ્વિતીયશ્ચ લોકમુદ્વર્તયિષ્યતિ ॥
પુત્રસ્તે પૃથિવીં જેતા યશશ્ચાસ્ય દિવં સ્પૃશેત્ ।
હત્વા કુરૂંશ્ચ સઙ્ગ્રામે વાસુદેવસહાયવાન્ ॥
પિત્ર્યમંશં પ્રનષ્ટં ચ પુનરપ્યુદ્ધરિષ્યતિ ।
ભ્રાતૃભિઃ સહિતઃ શ્રીમાંસ્ત્રીન્મેધાનાહરિષ્યતિ ॥
સ સત્યસન્ધો બીભત્સુઃ સવ્યસાચી યથાચ્યુત ।
તથા ત્વમેવ જાનાસિ બલવન્તં દુરાસદમ્ ॥
તથા તદસ્તુ દાશાર્હ યથા વાગભ્યભાષત ।
ધર્મશ્ચેદસ્તિ વાર્ષ્ણેય તથા સત્યં ભવિષ્યતિ ॥
ત્વં ચાપિ તત્તથા કૃષ્ણ સર્વં સમ્પાદયિષ્યસિ ।
નાહં તદભ્યસૂયામિ યથા વાગભ્યભાષત ॥
નમો ધર્માય મહતે ધર્મો ધારયતિ પ્રજાઃ ।
એતદ્ધનઞ્જયો વાચ્યો નિત્યોદ્યુક્તો વૃકોદરઃ ॥
યદર્થં ક્ષત્રિયા સૂતે તસ્ય કાલોઽયમાગતઃ ।
ન હિ વૈરં સમાસાદ્ય સીદન્તિ પુરુષર્ષભાઃ ॥
વિદિતા તે સદા બુદ્ધિર્ભીમસ્ય ન સ શામ્યતિ ।
યાવદન્તં ન કુરુતે શત્રૂણાં શત્રુકર્શનઃ ॥
તાવદેવ મહાપબાહુર્નિશાસુ ન સુખં લભેત્ । સર્વધṟમવિશેષજ્ઞાં સ્નુષાં પાણ્ડોર્મહાત્મનઃ ।
વ્રૂયા માધવ કલ્યાણીં કૃષ્ણ કૃષ્ણાં યશસ્વિનીમ્ ॥
યુક્તમેતન્મહાભાગે કુલે જાતે યશસ્વિનિ ।
યન્મે પુત્રેષુ સર્વેષુ યથાવત્ત્વમવર્તિથાઃ ॥
માદ્રીપુત્રૌ ચ વક્તવ્યૌ ક્ષત્રધર્મરતાવુભૌ ।
વિક્રમેણાર્જિતાન્ભોગાન્વૃણીતં જીવિતાદપિ ॥
વિક્રમાધિગતા હ્યર્થાઃ ક્ષત્રધર્મેણ જીવતઃ ।
મનો મનુષ્યસ્ય સદા પ્રીણન્તિ પુરુષોત્તમ ॥
યચ્ચ વઃ પ્રેક્ષમાણાનાં સર્વધર્મોપચાયિનામ્ ।
પાઞ્ચાલી પરુષાણ્યુક્તકા કો નુ તત્ક્ષન્તુમર્હતિ ॥
ન રાજ્યહરણં દુઃખં દ્યૂતે ચાપિ પરાજયઃ ।
પ્રવ્રાજનં સુતાનાં વા ન મે તદ્દુઃખકારણમ્ ॥
યત્ર સા બૃહતી શ્યામા સભાયાં રુદતી તદા ।
અશ્રૌષીત્પરુષા વાચસ્તન્મે દુઃખતરં મહત્ ॥
સ્ત્રીધર્મિણી વરારોહા ક્ષત્રધર્મરતા સદા ।
નાધ્યગચ્છત્તદા નાથં કૃષ્ણા નાથવતી સતી ॥
તં વૈ બ્રૂહિ મહાબાહો સર્વશસ્ત્રભૃતાં વરમ્ ।
અર્જુનં પુરુષવ્યાઘ્રં દ્રૌપદ્યાઃ પદવીં ચર ॥
વિદિતં હિ તવાત્યન્તં ક્રૂદ્ધાવિવ યમાન્તકૌ ।
ભીમાર્જુનૌ નયેતાં હિ દેવાનપિ પરાં ગતિમ્ ॥
તયોશ્ચૈતદવજ્ઞાનં યત્સા કૃષ્ણા સભાગતા ।
દુઃશાસનશ્ચ યદ્ભીમં કટુકાન્યભ્યભાષત ॥
પશ્યતાં કુરુવીરાણાં તચ્ચ સંસ્મારયેઃ પુનઃ ।
પાણ્ડવાન્કુશલં પૃચ્છેઃ સપુત્રાન્કૃષ્ણયા સહ ॥
માં વૈ કુશલિનીં બ્રૂયાસ્તેષુ ભૂયો જનાર્દન ।
અરિષ્ટં ગચ્છ પન્થાનં પુત્રાન્મે પ્રતિપાલય ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
અભિવાદ્યાથ તાં કૃષ્ણઃ કૃત્વા ચાપિ પ્રદક્ષિણમ્ ।
નિશ્ચક્રામ મહાબાહુઃ સિંહખેલગતિસ્તતઃ ॥
તતો વિસર્જયામાસ ભીષ્માદીન્કુરુપુઙ્ગવાન્ ।
આરોપ્યાથ રથે કર્ણં પ્રાયાત્સાત્યકિના સહ ॥
તતઃ પ્રયાતે દાશાર્હે કુરવઃ સઙ્ગતા મિથઃ ।
જજલ્પુર્મહદાશ્ચર્યં કેશવે પરમાદ્ભુતમ્ ॥
પ્રમૂઢા પૃથિવી સર્વા મૃત્યુપાશવશીકૃતા ।
દુર્યોધનસ્ય બાલિશ્યાન્નૈતદસ્તીતિ ચાબ્રુવન્ ॥
તતો નિર્યાય નગરાત્પ્રયયૌ પુરુષોત્તમઃ ।
મન્ત્રયામાસ ચ તદા કર્ણેન સુચિરં સહ ॥
વિસર્જયિત્વા રાધેયં સર્વયાદવનન્દનઃ ।
તતો જવેન મહતા તૂર્ણમશ્વાનચોદયત્ ॥
તે પિબન્ત ઇવાકાશં દારુકેણ પ્રચોદિતાઃ ।
હયા જગ્મુર્મહાવેગા મનોમારુતરંહસઃ ॥
તે વ્યતીત્ય મહાધ્વાનં ક્ષિપ્રં શ્યેના ઇવાશુગાઃ ।
ઉચ્ચૈર્જગ્મુરુપપ્લાવ્યં શાર્ઙ્ગધન્વાનમાવહન્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0