મહાભારત · અધ્યાય 5.121

અથ પ્રચલિતઃ સ્થાનાદાસનાચ્ચ પરિચ્યુતઃ ।
કમ્પિતેનેવ મનસા ધર્ષિતઃ શેકવાહ્નિના ॥

મ્લાનસ્રગ્ભ્રષ્ટવિજ્ઞાનઃ પ્રભ્રષ્ટમુકુટાઙ્ગદઃ ।
વિઘૂર્ણન્સ્રસ્તસર્વાઙ્ગઃ પ્રભ્રષ્ટાભરણામ્બરઃ ॥

અદૃશ્યમાનસ્તાન્પશ્યન્નપશ્યંશ્ચ પુનઃ પુનઃ ।
શૂન્યઃ શૂન્યેન મનસા પ્રપતિષ્યન્મહીતલમ્ ॥

કિં મયા મનસા ધ્યાતમશુભં ધર્મદૂષણમ્ ।
યેનાહં ચલિતઃ સ્થાનાદિતિ રાજા વ્યચિન્તયત્ ॥

તે તુ તત્રૈવ રાજાનઃ સિદ્ધાશ્ચાપ્સરસસ્તથા ।
અપશ્યન્ત નિરાલમ્બં તં યયાતિં પરિચ્યુતમ્ ॥

અથૈત્ય પુરુષઃ કશ્ચિત્ક્ષીણપુણ્યનિપાતકઃ ।
યયાતિમબ્રવીદ્રાજન્દ્રેવરાજસ્ય શાસનાત્ ॥

અતીવ મદમત્તસ્ત્વં ન કઞ્ચિન્નાવમન્યસે ।
માનેન ભ્રષ્ટઃ સ્વર્ગસ્તે નાર્હસ્ત્વં પાર્થિવાત્મજ ॥

ન ચ પ્રજ્ઞાયસે ગચ્છ પતસ્વેતિ તમબ્રવીત્ ।
પતેયં સત્સ્વિતિ વચસ્ત્રિરુત્ત્કા નહુષાત્મજઃ ॥

પતિષ્યન્ન્તયામાસ ગતિં ગતિમતાં વરઃ ।
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ નૈમિષે પાર્થિવર્ષભાન્ ॥

ચતુરોઽપશ્યત નૃપસ્તેષાં મધ્યે પપાત હ ।
પ્રતર્દનો વસુમનાઃ શિબિરૌશીનરોઽષ્ટકઃ ॥

વાજપેયેન યજ્ઞેન તર્પયન્તિ સુરેશ્વરમ્ ।
તેષામધ્વરજં ધૂમં સ્વર્ગદ્વારમુપસ્થિતમ્ ॥

યયાતિરુપજિઘ્રન્વૈ નિપપાત મહીં પ્રતિ . ભૂમૌ સ્વર્ગે ચ સમ્બદ્ધાં નદીં ધૂમમયીમિવ ।
ગઙ્ગાં ગામિવ ગચ્છન્તીમાલમ્બ્ય જગતીપતિઃ ॥

શ્રીમત્સ્વવભૃથાગ્ર્્યેષુ ચતુર્ષુ પ્રતિબન્ધુષુ ।
મધ્યે નિપતિતો રાજા લોકપાલોપમેષુ સઃ ॥

ચતુર્ષુ હુતકલ્પેષુ રાજસિંહમહાગ્નિષુ ।
પપાત મધ્યે રાજર્ષિર્યયાતિઃ પુણ્યસઙ્ક્ષયે ॥

તમાહુઃ પાર્થિવાઃ સર્વે દીપ્યમાનમિવ શ્રિયા ।
કો ભવાન્કસ્ય વા બન્ધુર્દેશસ્ય નગરસ્ય વા ॥

યક્ષો વાઽપ્યથવા દેવો ગન્ધર્વો રાક્ષસોઽપિ વા ।
ન હિ માનુષરૂપોસિ કોવાર્થઃ કાઙ્ક્ષ્યતે ત્વયા ॥
યયાતિરુવાચ ।

યયાતિરસ્મિ રાજર્ષિઃ ક્ષીણપુણ્યશ્ચ્યુતો દિવઃ ।
પતેયં સત્સ્વિતિ ધ્યાયન્ભવત્સુ પતિતસ્તતઃ ॥
રાજાન ઊચુઃ ।

સત્યમેતદ્ભવતુ તે કાઙ્ક્ષિતં પુરુષર્ષભ ।
સર્વેષાં નઃ ક્રતુફલં ધર્મશ્ચ પ્રતિગૃહ્યતામ્ ॥
યયાતિરુવાચ ।

નાહં પ્રતિગ્રહધનો બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયોઽહ્યહમ્ ।
ન ચ મે પ્રવણા બુદ્ધિઃ પરપુણ્યવિનાશને ॥
નારદ ઉવાચ ।

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ મૃગચર્યાક્રમાગતામ્ ।
માધવીં પ્રેક્ષ્ય રાજાનસ્તેઽભિવાદ્યેદમબ્રુવન્ ॥

કિમાગમનકૃત્યં તે કિં કુર્મઃ શાસનં તવ ।
આજ્ઞાપ્યા હિ વયં સર્વે તવ પુત્રાસ્તપોધને ॥
નારદ ઉવાચ ।

તેષાં તદ્ભાષિતં શ્રુત્વા માધવી પરયા મુદા ।
પિતરં સમુપાગચ્છદ્યયાતિં સા વવન્દ ચ ॥

સ્પૃષ્ટ્વા મૂર્ધનિ તાન્પુત્રાંસ્તાપસી વાક્યમબ્રવીત્ ।
દૌહિત્રાસ્તવ રાજેન્દ્ર મમ પુત્રા ન તે પરાઃ ॥

ઇમે ત્વાં તારયિષ્યન્તિ દિષ્ટમેતત્પુરાતનમ્ ।
અહં તે દુહિતા રાજન્માધવી મૃગચારિણી ॥

મયાઽપ્યુપચિતો ધર્મસ્તતોઽર્ધં પ્રતિગૃહ્યતામ્ ।
યસ્માદ્રાજન્નરાઃ સર્વે અપત્યફલભાગિનઃ ॥

તસ્માદિચ્છન્તિ દૌહિત્રાન્યથા ત્વં વસુધાધિપ ।
નારદ ઉવાચ ।
તતસ્તે પાર્થિવાઃ સર્વે શિરસા જનનીં તદા ॥

અભિવાદ્ય નમસ્કૃત્ય માતામહમથાબ્રુવન્ . ઉચ્ચૈરનુપમૈઃ સ્નિગ્ધૈઃ સ્વરૈરાપૂર્ય મેદિનીમ્ ।
માતામહં નૃપતયસ્તારયન્તો દિવશ્ચ્યુતમ્ ।
રાજાન ઊચુઃ ।

રાજધર્મગુણોપેતાઃ સત્યધર્મગુણાન્વિતાઃ ।
દૌહિત્રાસ્તે વયં રાજન્દિવમારોહ પાર્થિવ ॥
નારદ ઉવાચ ।

અથાકસ્માદુપગતો ગાલવોઽપ્યાહ પાર્થિવમ્ ।
તપસો મેઽષ્ટભાગેન સ્વર્ગમારોહતાં ભવાન્ ॥