મહાભારત · અધ્યાય 5.100

હિરણ્યપુરમિત્યેતત્ખ્યાતં પુરવરં મહત્ ।
દૈત્યાનાં દાનવાનાં ચ માયાશતવિચારિણામ્ ॥

અનલ્પેન પ્રયત્નેન નિર્મિતં વિશ્વકર્મણા ।
મયેન મનસા સૃષ્ટં પાતાલતલમાશ્રિતમ્ ॥

અત્ર માયાસહસ્રાણિ વવિકુર્વાણા મહૌજસઃ ।
દાનવા નિવસન્તિ સ્મ શૂરા દત્તવરાઃ પુરા ॥

નૈતે શક્રેણ નાન્યેન યમેન વરુણેન વા ।
શક્યન્તે વશમાનેતું તથૈવ ધનદેન ચ ॥

અસુરાઃ કાલખઞ્જાશ્ચ તથા વુષ્ણુપદોદ્ભવાઃ ।
નૈરૃતા યાતુધાનાશ્ચ બ્રહ્મપાદોદ્ભવાશ્ચ યે ॥

દંષ્ટ્રિણો ભીમવેગાશ્ચ વાતવેગપરાક્રમાઃ ।
માયાવીર્યોપસમ્પન્ના નિવસન્ત્યત્ર માતલે ॥

નિવાતકવચા નામ દાનવા યુદ્ધદુર્મદાઃ ।
જાનાસિ ચ યથા શક્રો નૈતાઞ્શક્રોતિ બાધિતું ॥

બહુશો માતલે ત્વં ચ તવ પુત્રશ્ચ ગોમુખઃ ।
નિર્ભગ્નો દેવરાજશ્ચ સહપુત્રઃ શચીપતિઃ ॥

પશ્ય વેશ્માનિ રૌક્માણિ માતલે રાજતાનિ ચ ।
કર્મણા વિધિયુક્તેન યુક્તાન્યુપગતાનિ ચ ॥

વૈદૂર્યમણિચિત્રાણિ પ્રવાલરુચિરાણિ ચ ।
અર્કસ્ફટિકશુભ્રાણિ વજ્રસારોઞ્જ્વલાનિ ચ ॥

પાર્થિવાનીવ ચાભાસ્તિ પદ્મરાગમયાનિ ચ ।
શૈલાનીવ ચ દૃશ્યન્તે દારવાણીવ ચાપ્યુત ॥

સૂર્યરૂપાણિ ચાભાન્તિ દીપ્તાગ્નિસદૃશાનિ ચ ।
મણિજાલવિચિત્રાણિ પ્રાંશૂનિ નિબિડાનિ ચ ॥

નૈતાનિ શક્યં નિર્દેષ્ટુ રૂપતો દ્રવ્યતસ્તથા ।
ગુણતશ્ચૈવ સિદ્ધાનિ પ્રમાણગુણવન્તિ ચ ॥

આક્રીડાન્પશ્ય દૈત્યાનાં તથૈવ શયનાન્યુત ।
રત્નવન્તિ મહાર્હાણિ ભાજનાન્યાસનાનિ ચ ॥

જલદાભાંસ્તથા શૈલાંસ્તોયપ્રસ્રવણાનિ ચ ।
કામપુષ્પફલાંશ્ચાપિ પાદપાન્કાપચારિણઃ ॥

માતલે કશ્ચિદત્રાપિ રુચિરસ્તે વરો ભવેત્ ।
અથવાઽન્યાં દિશં ભૂમેર્ગચ્છાવ યદિ મન્યસે ॥

માતલિસ્ત્વબ્રવીદેનં ભાષમાણં તથાવિધમ્ ।
દેવર્ષે નૈવ મે કાર્યં વિપ્રિયં ત્રિદિવૌકસામ્ ॥

નિત્યાનુષક્તવૈરા હિ ભ્રાતરો દેવદાનવાઃ ।
પરપક્ષેણ સમ્બન્ધં રોચયિષ્યામ્યહં કથમ્ ॥

અન્યત્ર સાધુ ગચ્છાવ દ્રષ્ટું નાર્હામિ દાનવાન્ ।
જાનામિ તવ ચાત્માનં હિંસાત્મકમનં તથા ॥