મહાભારત · અધ્યાય 3.238
ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય તદ્વાક્યં નિશમ્ય શકુનિસ્તદા ।
દુર્યોધનમિદં કાલે કર્ણેન સહિતોઽબ્રવીત્ ॥
પ્રવ્રાજ્ય પાણ્ડવાન્વીરાન્સ્વેન વીર્યેણ ભારત ।
ભુઙ્ક્ષ્વેમાં પૃથિવીમેકો દિવિ શમ્બરહાયથા ॥
તવાદ્યપૃથિવી રાજન્નખિલા સાગરામ્બરા ।
સપર્વતવનાકારા સહસ્થાવરજઙ્ગમા ॥
પ્રાચ્યાશ્ચ દાક્ષિણાત્યાશ્ચ પતીચ્યોદીચ્યવાસિનઃ ।
કૃતાઃ કરપ્રદાઃ સર્વે રાજાનસ્તે નારાધિપ ॥
યા હિ સા દીપ્યમાનેવ પાણ્ડવાન્ભજડતે પુરા ।
સાઽદ્યલક્ષ્મીસ્ત્વયા રાજન્નવાપ્તા ભ્રાતૃભિઃ સહ ॥
ઇન્દ્રપ્રસ્થગતે યાં તાં દીપ્યમાનાં યુધિષ્ઠિરે ।
અપશ્યામ શ્રિયં રાજન્સુચિરં શોકકર્શિતાઃ ॥
સા તુ બુદ્ધિબલેનેયં રાજ્ઞસ્તસ્માત્તથાવિધાત્ ।
ત્વયાક્ષિપ્તા મહાબાહો દીપ્યમાનેવ દૃશ્યતે ॥
તથૈવ તવ રાજેન્દ્રરાજાનઃ પરવીરહન્ ।
શાસનેઽધિષ્ઠિતાઃ સર્વેકિં કુર્મ ઇતિ વાદિનઃ ॥
તે વયં પૃથિવી રાજન્નિખિલા સાગરામ્બરા ।
સપર્વતવના દેવી સગ્રામનગરાકરા ॥
નાનાવનોદ્દેશવતી પત્તનૈરુપશોભિતા ।
નાનાજનપદાકીર્ણા સ્ફીતરાષ્ટ્રા મહાહલા ॥
નન્દ્યમાનો દ્વિજૈ રાજન્ભાસિ નક્ષત્રરાડિવ ।
પૌરુષાદ્દિવિ દેવેષુ ભ્રાજસે રશ્મિવાનિવ ॥
રુદ્રૈરિવ યમો રાજા મરુદ્ભિરિવ વાસવઃ ।
કુરુભિસ્ત્વં વૃતો રાજન્ભાસિ નક્ષત્રરાડિવ ॥
યૈઃ સ્મ તે નાદ્રિયેતાજ્ઞા ન ચ યે શાસને સ્થિતાઃ ।
પશ્યામસ્તાઞ્શ્રિયા હીનાન્પાણ્ડવાન્વનવાસિનઃ ॥
શ્રૂયતે હિ મહારાજસરો દ્વૈતવનં પ્રતિ ।
વસન્તઃ પાણ્ડવાઃ સાર્ધં બ્રાહ્મણૈર્વનવાસિભિઃ ॥
સપ્રયાહિ મહારાજ શ્રિયા પરમયા યુતઃ ।
તાપયન્પાણ્ડુપુત્રાંસ્ત્વં રશ્મિવાનિવ તેજસા ॥
સ્તિતોરાજ્યેઽચ્યુતાન્રાજ્યાચ્છિયાહીનાઞ્છ્રિયાવૃતઃ અસમૃદ્ધાન્સમૃદ્ધાર્થઃ પશ્ય પાણ્ડુસુતાન્નૃપ ॥
મહાભિજનસમ્પન્નં ભદ્રે મહતિ સંસ્થિતમ્ ।
પાણ્ડવાસ્ત્વાઽભિવીક્ષન્તુ યયાતિમિવ નાહુષાં ॥
યાં શ્રિયં સુહૃદશ્ચૈવ દુર્હૃદશ્ચ વિશામ્પતે ।
પશ્યન્તિ પૌરુષૈર્દીપ્તાં સા સમર્થા ભવત્યુત ॥
સમસ્થો વિષમસ્થાન્હિ દુર્હૃદો યોઽભિવીક્ષતે ।
જગતીસ્થનિવાદ્રિસ્થઃ કિમતઃ પરમં સુખમ્ ॥
ન પુત્રધનલાભેન ન રાજ્યેનાપિ વિન્દતિ ।
પ્રીતિં નૃપતિશાર્દૂલ યામમિત્રાધદર્શનાત્ ॥
કિન્નુ તસ્ય સુખં ન સ્યાદાશ્રમે યો ધનઞ્જયમ્ ।
અભિવીક્ષેત સિદ્ધાર્થો વલ્કલાજિનવાસસમ્ ॥
સુવાસસો હિ તે ભાર્યા વલ્કલાજિનસંવૃતામ્ ।
પશ્યન્તુ દુઃખિતાં કૃષ્ણાં સા ચ નિર્વિદ્યતાં પુનઃ ॥
વિનિન્દતાં તથાઽત્માનં જીવિતં ચ ધનચ્યુતમ્ ।
દારાણાં તે શ્રિયં દૃષ્ટ્વા દીપ્તામદ્ય જનાધિપા ॥
ન તથા હિસભામધ્યે તસ્યા ભવિતુમર્હતિ ।
વૈમનસ્યં યથા દૃષ્ટ્વા તવ ભાર્યાઃ સ્વલન્કૃતાઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
એવમુક્ત્વા તુ રાજાનં કર્ણઃ શકુનિના સહ । તૂષ્ણીં બભૂવતુરુભૌ દાક્યાન્તે જનમેજય ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0