મહાભારત · અધ્યાય 3.132
ઇહ મર્ત્યાસ્તનૂસ્ત્યક્ત્વા સ્વર્ગં ગચ્છન્તિ ભારત ।
મર્તુકામા નરા રાજન્નિહાયાન્તિ સહસ્રશઃ ॥
એવમાશીઃ પ્રયુક્તા હિ દક્ષેણ યજતા પુરા ।
ઇહ યે વૈ મરિષ્યન્તિ તે વૈ સ્વર્ગજિતો નરાઃ ॥
એષા સરસ્વતી રમ્યા દિવ્યા ચૌઘવતી નદી ।
એતદ્વિનશનં નામ સરસ્વત્યા વિશામ્પતે ॥
દ્વારં નિષાદરાષ્ટ્રસ્ય યેષાં દોષાત્સરસ્વતી ।
પ્રવિષ્ટા પૃથિવીં વીર મા નિષાદા હિ માં વિદુઃ ॥
એષ વૈ ચમસોદ્ભેદો યત્ર દૃશ્યા સરસ્વતી ।
યત્રૈનામભ્યવર્તન્ત દિવ્યાઃ પુણ્યાઃ સમુદ્રગાઃ ॥
એતત્સિન્ધોર્મહત્તીર્થં યત્રાગસ્ત્યમરિન્દમ ।
લોપામુદ્રા સમાગમ્ય ભર્તારમવૃણીત વૈ ॥
એતત્પ્રકાશતે તીર્થં પ્રભાસં ભાસ્કરદ્યુતે ।
ઇન્દ્રસ્ય દયિતં પુણ્યં પવિત્રં પાપનાશનમ્ ॥
એતદ્વિષ્ણુપદં નામ દૃશ્યતે તીર્થમુત્તમમ્ ।
એષાં રમ્યા વિપાશા ચ નદી પરમપાવની ॥
અત્ર વૈ પુત્રશોકેન વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ ।
બદ્ધ્વાઽત્માનં નિપતિતો વિપાશઃ પુનરુત્થિતઃ ॥
કાશ્મીરમણ્ડલં ચૈતત્સર્વપુણ્યમરિન્દમ ।
મહર્ષિભિશ્ચાધ્યુષિતં પશ્યેદં ભ્રાતૃભિઃ સહ ॥
યત્રૌત્તરાણાં સર્વેષામૃષીણાં નાહુષસ્ય ચ ।
અગ્નેશ્ચૈવાત્ર સંવાદઃ કાશ્યપશ્ય ચ ભારત ॥
એતદ્દ્વારં મહારાજ માનસસ્ય પ્રકાશતે ।
વર્ષમસ્ય ગિરેર્મધ્યે રામેણ શ્રીમતા કૃતમ્ ॥
એષ વાતિકષણ્ડો વૈ પ્રખ્યાતઃ સત્યવિક્રમઃ ।
નાત્યવર્તત યદ્દ્વારં વિદેહાદુત્તરં ચ યઃ ॥
ઇદમાશ્ચર્યમપરં દેશેઽસ્મિન્પુરુષર્ષભ । ક્ષીણે યુગે તુ કૌન્તેય શર્વસ્ય સહ પાર્ષદૈઃ ।
સહોમયા ચ ભવતિ દર્શનં કામરૂપિણઃ ॥
અસ્મિન્સરસિ સત્રૈર્વૈ ચૈત્રે માસિ પિનાકિનમ્ ।
યજન્તે યાજકાઃ સમ્યક્ પરિવારં શુભાર્થિનઃ ॥
અત્રોપસ્પૃશ્ય સરસિ શ્રદ્દધાનો જિતેન્દ્રિયઃ ।
ક્ષીણપાપઃ શુભાઁલ્લોકાન્પ્રાપ્નુતે નાત્ર સંશયઃ ॥
એષ ઉજ્જાનકો નામ પાવકિર્યત્ર શાન્તવાન્ ।
અરુન્ધતીસહાયશ્ચ વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ ॥
હ્રદશ્ચ કુશવાનેષ યત્ર પદ્મં કુશેશયમ્ ।
આશ્રમશ્ચૈવ રુક્મિણ્યા યત્રાશામ્યદકોપના ॥
સમાધીનાં સમાસસ્તુ પાણ્ડવેય શ્રુતસ્ત્વયા ।
તં દ્રક્ષ્યસિ મહારાજ ભૃગુતુન્દં મહાગિરિમ્ ॥
વિતસ્તાં પશ્ય રાજેન્દ્ર સર્વપાપપ્રમોચનીમ્ ।
મહર્ષિભિશ્ચાધ્યુષિતાં શીતતોયાં સુનિર્મલામ્ ॥
જલાં ચોપજલાં ચૈવ યમુનામભિતો નદીમ્ ।
ઉશીનરો વૈ યત્રેષ્ટ્વા વાસવાદત્યરિચ્યત ॥
તાં દેવસમિતિં તસ્ય વાસવશ્ચ વિશામ્પતે ।
અભ્યાગચ્છન્નૃપવરં જ્ઞાતુમગ્નિશ્ચ ભારત ॥
જિજ્ઞાસમાનૌ વરદૌ મહાત્માનમુશીનરમ્ ।
ઇન્દ્રઃ શ્યેનઃ કપોતોઽગ્નિર્ભૂત્વા યજ્ઞેઽભિજગ્મતુઃ ॥
ઉરું રાજ્ઞઃ સમાસાદ્ય કપોતઃ શ્યેનજાદ્ભયાત્ । શરણાર્થી તદા રાજન્નિલિલ્યે ભયપીડિતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0