મહાભારત · અધ્યાય 2.79

આર્યાસ્તુ યે વૈ રાજાનઃ સત્યસન્ધા મહાવ્રતાઃ ।
પર્યાપ્તવિદ્યા વક્તારો વેદાન્તાવભૃથપ્લુતાઃ ॥

ધૃતિમન્તો હ્રીનિષેવા ધર્માત્માનો નાશસ્વિનઃ ।
મૂર્ધાભિષિક્તાસ્તે ચૈનં રાજાનઃ પર્યુપાંસતે ॥

દક્ષિણાર્થં સમાનીત રાજભિઃ કાંસ્યદોહનાઃ ।
આરણ્યા બહુસાહસ્રા અપશ્યંસ્તત્રતત્ર ગાઃ ॥

આજહ્રસ્તત્ર સત્કૃત્ય સ્વયમુદ્યમ્ય ભારત ।
અભિષેકાર્થમવ્યગ્રા ભાણ્ડમુચ્ચાવચં નૃપાઃ ॥

બાહ્લીકો રથમાહાર્ષીજ્જામ્બૂનદવિભૂષિતમ્ ।
સુદક્ષિણસ્તુ યુયુજે શ્વેતૈઃ કામ્ભોજજૈર્હયૈઃ ॥

સુનીથઃ પ્રીતિમાંશ્ચૈવ હ્યનુકર્ષં મહાબલઃ ।
ધ્વજં ચેદિપતિશ્ચૈવમહાર્ષીત્સ્વયમુદ્યતમ્ ॥

દાક્ષિણાત્યઃ સન્નહનં સ્રગુષ્ણીષે ચ માગધઃ ।
વસુદાનો મહેષ્વાસો ગજેન્દ્રં ષષ્ટિહાયનમ્ ॥

મત્સ્યસ્ત્વક્ષાન્હેમનદ્ધાનેકલવ્ય ઉપાનહૌ ।
આવન્ત્યસ્ત્વભિષેકાર્થમપો બહુવિધાસ્તથા ॥

ચેકિતાન ઉપાસઙ્ગં ધનુઃ કાશ્ય ઉપાહરત્ ।
અસિં ચ સુત્સરું શલ્યઃ શૈક્યં કાઞ્ચનભૂષણમ્ ॥

અભ્યપિઞ્ચત્તતો ધૌમ્યો વ્યાસશ્ચ સમુહાતપાઃ ।
નારદં ચ પુરસ્કૃત્ય દેવલં ચાસિતં મુનિમ્ ॥

પ્રીતિમન્ત ઉપાતિષ્ઠન્નભિષેકં મહર્ષયઃ ।
જામદગ્ન્યેન સહિતાસ્તથાન્યે વેદપારગાઃ ॥

અભિજગ્મર્મહાત્માનો મન્ત્રવદ્ભૂરિદક્ષિણમ્ ।
મહેન્દ્રમિવ દેવેન્દ્રં દિવિ સપ્તર્ષયો યથા ॥

અધારયચ્છત્રમસ્ય સાત્યકિઃ સત્યવિક્રમઃ ।
ધનઞ્જયશ્ચ વ્યજને ભીમસેનશ્ચ પાણ્ડવઃ ॥

ચામરે ચાપિ શુદ્ધે દ્વે યમૌ જગૃહતુસ્તથા ।
ઉપાગૃહ્ણાદ્યમિન્દ્રાય પુરાકલ્પે પ્રજાપતિઃ ॥

તમસ્મૈ શઙ્ખમાહાર્ષીદ્વારુણં કલશોદધિઃ ।
શૈક્યં નિષ્કસહસ્રેણ સુકૃતં વિશ્વકર્મણા ॥

તેનાભિષિક્તઃ કૃષ્ણેન તત્ર મે કશ્મલોઽભવત્ ।
ગચ્છન્તિ પૂર્વાદપરં સમુદ્રં ચાપિ દક્ષિણમ્ ॥

ઉત્તરં તુ ગચ્છન્તિ વિના તાત પતત્ર્રિભિઃ ।
તત્ર સ્મ દધ્મુઃ શતશઃ શઙ્ખાન્મઙ્ગલકારકાન્ ॥

પ્રાણદન્ત સમાધ્માતાસ્તતો રોમાણિ મેઽહૃષન્ ।
પ્રાપતન્ભૂમિપાલાશ્ચ યે તુ હીનાઃ સ્વતેજસા ॥

ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ પાણ્ડવાશ્ચ સાત્યકિઃ કેશવોઽષ્ટમઃ ।
સત્વસ્થા વીર્યસમ્પન્ના હ્યન્યોન્યપ્રિયદર્શનાઃ ॥

વિસઞ્જ્ઞાન્ભૂમિપાન્દૃષ્ટ્વા માં ચ તે પ્રાહસંસ્તદા ।
તતઃ પ્રહૃષ્ટો બીભત્સુઃ પ્રાદાદ્ધેમવિષાણિનામ્ ॥

શતાન્યનડુહાં પઞ્ચ દ્વિજમુખ્યેષુ ભારત ।
ન રન્તિદેવો નાભાગો યૌવનાશ્વો મનુર્ન ચ ॥

ન ચ રાજા પૃથુર્વૈન્યો ન ચાપ્યાસીદ્ભગીરથઃ ।
યયાતિર્નહુષો વાપિ યથા રાજા યુધિષ્ઠિરઃ ॥

યથાઽતિમાત્રં કૌન્તેયઃ શ્રિયા પરમયા યુતઃ ।
રાજસૂયમવાપ્યૈવં હરિશ્ચન્દ્ર ઇવ પ્રભુઃ ॥

એતાં દૃષ્ટા શ્રિયં પાર્થે હરિશ્ચન્દ્રે યથા વિભો ।
કથં તુ જીવિતં શ્રેયો મમ પશ્યસિ ભારત ॥

અન્ધેનેવ યુગં નદ્ધં વિપર્યસ્તં નરાધિપ ।
કનીયાંસો વિવર્ધન્તે જ્યેષ્ઠા હીયન્ત એવ ચ ॥

એવં દૃષ્ટ્વા નાભિવિન્દામિ શર્મ સમીક્ષમાણોઽપિ કુરુપ્રવીર ।
તેનાહમેવં કૃશતાં ગતશ્ચ વિવર્ણતાં ચૈવ સશોકતાં ચ ॥