મહાભારત · અધ્યાય 2.66
ચેદિરાજકુલે જાતખ્યક્ષ એષ ચતુર્ભુજઃ ।
રાસભારાવસદૃશં રરાસ ચ નનાદ ચ ॥
તેનાસ્ય માતાપિતરૌ ત્રેસતુસ્તૌ સબાન્ધવૌ ।
વૈકૃતં તસ્યત તૌ દૃષ્ટ્વા ત્યાગાયાકુરુતાં મતિમ્ ॥
તતઃ સભાર્યં નૃપતિં સામાત્યં સપુરોહિતમ્ ।
ચિન્તાસમ્મૂઢહૃદયં વાગુવાચાશરીરેણી ॥
એષ તે નૃપતે પુત્રઃ શ્રીમાઞ્જાતો બલાધિકઃ ।
તસ્માદસ્માન્ન ભેતવ્યમવ્યગ્રઃ પાહિ વૈ શિશુમ્ ॥
ન ચ વૈ તસ્ય મૃત્યુસ્ત્વં ન કાલઃ પ્રત્યુપસ્થિતઃ ।
યશ્ચ શસ્ત્રેણ હન્તાઽસ્ય સ ચોત્પન્નો નરાધિપ ॥
સંશ્રુત્યોદાહૃતં વાક્યં ભૂતમન્તર્હિતં તતઃ ।
પુત્રસ્નેહાભિસન્તપ્તા જનની વાક્યમબ્રવીત્ ॥
યેનેદમીરિતં વાક્યં મમૈતં તનયં પ્રતિ ।
પ્રાઞ્જલિસ્તં નમસ્યામિ બ્રવીતુ સ પુનર્વચઃ ॥
યાથાતથ્યેન ભગવાન્દેવો વા યદિ વેતરઃ ।
શ્રોતુમિચ્છામિ પુત્રસ્ય કોઽસ્ય મૃત્યુર્ભવિષ્યતિ ॥
અન્તર્ભૂતં તતો ભૂતમુવાચેદં પુનર્વચઃ ।
યસ્યોત્સઙ્ગે ગૃહીતસ્ય ભુજાવભ્યધિકાવુભૌ ॥
પતિષ્યતઃ ક્ષિતિતલે પઞ્ચશીર્ષાવિવોરગૌ ।
તૃતીયમેતદ્બાલસ્ય લલાટસ્થં તુ લોચનમ્ ॥
નિમજ્જિષ્યતિ યં દૃષ્ટ્વા સોઽસ્ય મૃત્યુર્ભવિષ્યતિ ।
ત્ર્યક્ષં ચતુર્ભુજં શ્રુત્વા તથા ચ સમુદાહૃતમ્ ॥
પૃથિવ્યાં પાર્થિવાઃ સર્વે અભ્યાગચ્છન્દિદૃક્ષવઃ ।
તાન્પૂજયિત્વા સમ્પ્રાપ્તાન્યથાર્હં સ મહીપતિઃ ॥
એકૈકસ્ય નૃપસ્યાઙ્કે પુત્રમારોપયત્તદા ।
એવં રાજસહસ્રાણા પૃથક્ત્વેન યથાક્રમમ્ ॥
શિશુરઙ્કે સમારૂઢો ન તત્પ્રાય નિદર્શનમ્ ।
એતદેવ તુ સંશ્રુત્ય દ્વારવત્યાં મહાબલૌ ॥
તતશ્ચેદિપુરં પ્રાપ્તૌ સઙ્કર્ષણજનાર્દનૌ ।
યાદવૌ યાદવીં દ્રુષ્ટું સ્વસારં તૌ પિતુસ્તદા ॥
અભિવાદ્ય યથાન્યાયં યથાશ્રેષ્ઠં નૃપં ચ તામ્ ।
કુશલાનામયં પૃષ્ટ્વા નિષણ્ણૌ રામકેશવૌ ॥
સાઽભ્યર્ચ્ય તૌ તદા વીરૌ પ્રીત્યા ચાભ્યધિકં તતઃ ।
પુત્રં દામોદરોત્સઙ્ગે દેવી સન્ન્યદધાત્સ્વયમ્ ॥
ન્યસ્તમાત્રસ્ય તસ્યાઙ્કે ભુજાવભ્યધિકાવુભૌ ।
પેતતુસ્તચ્ચ નયનં ન્યમજ્જત લલાટજમ્ ॥
તદ્દૃષ્ટ્વા વ્યથિતા ત્રસ્તા વરં કૃષ્ણમયાચત ।
દદસ્વ મે વરં કૃષ્ણ ભયાર્તાયા મહાભુજ ॥
ત્વં હ્યાર્તાનાં સમાશ્વાસો ભીતાનામભયપ્રદઃ ।
એવમુક્તસ્તતઃ કૃષ્ણઃ સોઽબ્રવીદ્યદુનન્દનઃ ॥
મા ભૈસ્ત્વં દેવિ ધર્મજ્ઞે ન મત્તોઽસ્તિ ભયં તવ ।
દદામિ કં વરં કિં ચ કરવાણિ પિતૃષ્વસઃ ॥
શક્યં વા યદિ વાઽશક્યં કરિષ્યાણિ વચસ્તવ ।
એવમુક્તા તતઃ કૃષ્ણમબ્રવીદ્યદુનન્દનમ્ ॥
શિશુપાલસ્યાપરાધાન્ક્ષમેથાસ્ત્વં મહાબલ ।
મત્કૃતે યદુશાર્દૂલ વિદ્ધ્યેનં મે વરં પ્રભો ॥
કૃષ્ણ ઉવાચ ।
અપરાધશતં ક્ષામ્યં મયા હ્યસ્ય પિતૃષ્વસઃ ।
પુત્રસ્ય તે વધાર્હસ્ય મા ત્વં શોકે મનઃ કૃથાઃ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
સ જાનન્નાત્મનો મૃત્યું કૃષ્ણં યદુસુખાવહમ્ । એવમેષ નૃપઃ પાપઃ શિશુપાઃ સુમન્દધીઃ ।
ત્વાં સમાહ્વયતે વીર ગોવિન્દવરદર્પિતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0