મહાભારત · અધ્યાય 2.31
તતઃ કુમારવિષયે શ્રેણિમન્તમથાજયત્ ।
કોસલાધિપતિં ચૈવ બૃહદ્બલમરિન્દમઃ ॥
અયોધ્યાયાં તુ ધર્મજ્ઞં દીર્ઘયજ્ઞં મહાબલમ્ ।
અજયત્ણણ્ડવશ્રેષ્ઠો નાતિતીવ્રેણ કર્મણા ॥
તતો ગોપાલકક્ષં ચ સોત્તરાનપિ કોસલાન્ ।
મલ્લાનામધિપં ચૈવ પાર્થિવં ચાજયત્પ્રભુઃ ॥
તતો હિમવતઃ પાર્શ્વં સમભ્યેત્ય જલોદ્ભવમ્ ।
સર્વમલ્પેન કાલેન દેશં ચક્રે વશં બલી ॥
એવં બહુવિધાન્દેશાન્વિજિગ્યે ભરતર્ષભઃ ।
ભલ્લાટમભિતો જિગ્યે શુક્તિમન્તં ચ પર્વતમ્ ॥
પાણ્ડવઃ સુમહાવીર્યો બલેન બલિનાં વરઃ ।
સ કાશિરાજં સમરે સુબાહુમનિવર્તિનમ્ ॥
વશે ચક્રે મહાબાહુર્ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ।
તતઃ સુપાર્શ્વમભિતસ્તથા રાજપતિં ક્રથમ્ ॥
યુધ્યમાનં બાલત્સઙ્ખ્યે વિજિગ્યે પાણ્ડવર્ષભઃ ।
તતો મત્સ્યાન્મહાતેજા મલદાંશ્ચ મહાબલાન્ ॥
અનઘાનભયાંશ્ચૈવ પશુભૂમિં ચ સર્વશઃ ।
નિવૃત્ય ચ મહાબાહુર્મદધારં મહીધરમ્ ॥
સોમધેયાંશ્ચ નિર્જિત્ય પ્રત્યયાવુત્તરામુખઃ ।
વત્સભૂમિં ચ કૌન્તેયો વિજિગ્યે બલવાન્બલાત્ ॥
ભર્ગાણામધિપં ચૈવ નિષાદાધિપતિં તથા ।
વિજિગ્યે ભૂમિપાલાંશ્ચ મમિમત્પ્રમુખાન્બહૂન્ ॥
તતો દક્ષિણમલ્લાંશ્ચ ભોગવન્તં ચ પર્વતમ્ ।
તરસૈવાજયદ્ભીમો નાતિતીવ્રેણ કર્મણા ॥
શર્મકાન્વર્મકાંશ્ચૈવ વ્યજયત્સાન્ત્વપૂર્વકમ્ ।
વૈદેહકં ચ રાજાનં જનકં જગતીપતિમ્ ॥
વિજિગ્યે પુરુષવ્યાઘ્રો નાતિતીવ્રેણ કર્મણા ।
શકાંશ્ચ બર્બરાશ્ચૈવ અજયચ્છદ્મપૂર્વકમ્ ॥
વૈદેહસ્થસ્તુ કૌન્તેય ઇન્દ્રપર્વતમન્તિકાત્ ।
કિરાતાનામધિપતીનજયત્સપ્ત પાણ્ડવઃ ॥
તતઃ સુહ્યાન્પ્રસુહ્યાંશ્ચ સપક્ષાનતિવીર્યવાન્ ।
વિજિત્ય યુધિ કૌન્તેયો માગધાનભ્યધાદ્બલી ॥
દણ્ડં ચ દણ્ડધારં ચ વિજિત્ય પૃથિવીપતીન્ ।
તૈરેવ સહિતૈઃ સર્વૈર્ગિરિવ્રજમુપાદ્રવત્ ॥
જારાસન્ધિં સાન્ત્વયિત્વા કરે ચ વિનિવેશ્ય હ ।
તૈરેવ સહિતૈઃ સર્વૈઃ કર્ણમબ્યદ્રવદ્બલી ॥
સ કમ્પયન્નિવ મહીં બલેન ચતુઙ્ગિણા ।
યુયુધે પાણ્ડવશ્રેષ્ઠઃ કર્ણેનામિત્રઘાતિના ॥
સ કર્ણં યુધિ નિર્જિત્ય વશે કૃત્વા ચ ભારત ।
તતો વિજિગ્યે બલવાન્રાજ્ઞઃ પર્વતવાસિનઃ ॥
અથ મોદાગિરૌ ચૈવ રાજાનં બલવત્તરમ્ ।
પાણ્ડવો બાહુવીર્યેણ નિજઘાન મહામૃધે ॥
તતઃ પુણ્ડ્રાધિપં વીરં વાસુદેવં સમાયયૌ ।
ઇદાનીં વૃષ્ણિવીરેણ ન યોત્સ્યામીતિ પૌણ્ડ્રકઃ ॥
કૃષ્ણસ્ય ભુજસન્ત્રાસાત્કરમાશુ દદૌ નૃપઃ ।
કૌશિકીકચ્છનિલયં રાજાનં ચ મહૌજસમ્ ॥
ઉભૌ બલભૃતૌ વીરાવુમૌ તીવ્રપરાક્રમૌ ।
નિર્જિત્યાજૌ મહારાજ વઙ્ગરાજમુપાદ્રવત્ ॥
સમુદ્રસેન નિર્જિત્ય ચન્દ્રસેનં ચ પાર્થિવમ્ ।
તામ્રલિપ્તં ચ રાજાનં કર્વટાધિપતિં તથા ॥
સુહ્યાનામધિપં ચૈવ યે ચ સાગરવાસિનઃ ।
સર્વાન્મ્લેચ્છગણાંશ્ચૈવ વિજિગ્યે ભરતર્ષભઃ ॥
એવં બહુવિધાન્દેશાન્વિજિત્ય પવનાત્મજઃ ।
વસુ તેભ્ય ઉપાદાય લૌહિત્યમગદ્બલી ॥
સ સર્વાન્મ્લેચ્છનૃપતીન્સાગરાનૂપવાસિનઃ ।
કરમાહારયામાસ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ ॥
ચન્દનાગુરુવસ્ત્રાણિ મણિમૌક્તિકકમ્બલમ્ ।
કાઞ્ચનં રજતં ચૈવ વિદ્રુમં ચ મહાધનમ્ ॥
તે કોટીશતસઙ્ખ્યેન કૌન્તેયં મહતા તદા ।
અભ્યવર્ષન્મહાત્માનં ધનવર્ષેણ પાણ્ડવમ્ ॥
ઇન્દ્રપ્રસ્થમુપાગમ્ય ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ।
નિવેદયામાસ તદા ધર્મરાજાય તદ્ધનમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0