મહાભારત · અધ્યાય 18.3

સ્થિતે મુહૂર્તં પાર્થે તુ ધર્મરાજે યુધિષ્ઠિષ્ઠિરે ।
આજગ્મુસ્તત્ર કૌરવ્યં દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ ॥

સ ચ વિગ્રહવાન્ધર્મો રાજાનં સમ્પરીક્ષ્ય તમ્ ।
તત્રાજગામ યત્રાસૌ કુરુરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ॥

તેષુ ભાસુરદેહેષુ પુણ્યાભિજનકર્મસુ ।
સમાગતેષુ દેવેષુ વ્યગમત્તત્તમો નૃપ ॥

નાદૃશ્યન્ત ચ તાસ્તત્ર યાતનાઃ પાપકર્મણામ્ ।
નદી વૈતરણી ચૈવ કૂટશાલ્મલિના સહ ॥

લોહકુમ્ભ્યઃ શિલાશ્ચૈવ નાદૃશ્યન્ત ભયાનકાઃ ।
વિકૃતાનિ શરીરાણિ યાનિ તત્ર સમન્તતઃ ॥

દદર્શ રાજા કૌરવ્યસ્તાન્સર્વાન્સુમહાપ્રભાન્ ॥

તતો વાયુઃ સુખસ્પર્શઃ પુણ્યગન્ધવહઃ શુચિઃ ।
વવૌ દેવસમીપસ્થઃ શીતલોઽતીવ ભારત ॥

મરુતઃ સહ શક્રેણ વસવશ્ચાશ્વિનૌ સહ । સાધ્યા રુદ્રાસ્તથાઽદિત્યા યે ચાન્યેઽપિદિવૌકસઃ ।

સર્વે તત્ર સમાજગ્મુઃ સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષયઃ ।
યત્ર રાજા મહાતેજા ધર્મપુત્રઃ સ્થિતોઽભવત્ ॥

તતઃ શક્રઃ સુરપતિઃ શ્રિયા પરમયા યુતઃ ।
યુધિષ્ઠિરમુવાચેદં સાન્ત્વપૂર્વમિદં વચઃ ॥

યુધિષ્ઠિર મહાબાહો પ્રીતા દેવગણાસ્ત્વયા ।
એહ્યેહિ પુરુષવ્યાઘ્ર કૃતમેતાવતા વિભો ॥

સિદ્ધિઃ પ્રાપ્તા મહાબાહો લોકાશ્ચાપ્યક્ષયાસ્તવ ।
ભ્રાતૄણાં સુહૃદાં ચૈવ ગતિર્નિત્યા સુપૂજિતા ॥

ન ચ મન્યુસ્ત્વયા કાર્યઃ શૃણુ ચેદં વચો મમ ।
અવશ્યં નરકસ્તાત દ્રષ્ટવ્યઃ સર્વરાજભિઃ ॥

શુભાનામનશુભાનાં ચ દ્વૌ રાશી પુરુષર્ષભ ।
યઃ પૂર્વં સુકૃતં ભુઙ્ક્તે પશ્ચાન્નિરયમેતિ સઃ ॥

પૂર્વં નરકભાગ્યસ્તુ પશ્ચાત્સ્વર્ગમુપૈતિ સઃ ।
ભૂયિષ્ઠં પાપકર્મા યઃ સ પૂર્વં સ્વર્ગમશ્નુતે ॥

ભૂયિષ્ઠશુભકર્મા ત્વમલ્પજિહ્મતયાઽચ્યુત । તેન ત્વમેવં ગમિતો મયા શ્રેયોર્થિના નૃપ ॥

વ્યાજેન હિ ત્વયા દ્રોણ ઉપચીર્ણઃ સુતં પ્રતિ ।
વ્યાજેનૈવ તતો રાજન્દર્શિતો નરકસ્તવ ॥

યથૈવ ત્વં તથા ભીમસ્તથા પાર્થો યમૌ તથા । દ્રૌપદી ચ તથા કૃષ્ણા વ્યાજેન નરકં ગતાઃ ।
આગચ્છ નરશાર્દૂલ મુક્તાસ્તે ચૈવ કલ્મષાત્ ॥

સ્વપક્ષ્યાશ્ચૈવ યે તુભ્યં પાર્થિવા નિહતા રણે ।
સર્વે સ્વર્ગમનુપ્રાપ્તાસ્તાન્પશ્ય ભરતર્ષભ ॥

કર્ણશ્ચૈવ મહેષ્વાસઃ સર્વશસ્ત્રભૃતાંવરઃ ।
સ ગતઃ પરમાં સિદ્ધિં યદર્થં પરિતપ્યસે ॥

તં પશ્ય પુરુષવ્યાઘ્રમાદિત્યતનયં વિભો ।
સ્વસ્થાનસ્થં મહાબાહો જહિ શોકં નરર્ષભ ॥

ભ્રાતૄન્પુત્રાંસ્તથા પશ્ય સ્વપક્ષ્યાંશ્ચૈવ પાર્થિવાન્ ।
સ્વંસ્વં સ્થાનમનુપ્રાપ્તાન્વ્યેતુ તે માનસો જ્વરઃ ॥

કૃચ્છ્રં પૂર્વં ચાનુભૂય ઇતઃપ્રભૃતિ કૌરવ ।
વિહારસ્વ મયા સાર્ધં ગતશોકો નિરામયઃ ॥

કર્મણાં તાત પુણ્યાનાં જ્ઞાનાનાં તપસાં સ્વયમ્ ।
દાનાનાં ચ મહાબાહો ફલં પ્રાપ્નુહિ પાર્થિવઃ ॥

અદ્ય ત્વાં દેવગન્દર્વા દિવ્યાશ્ચાપ્સરસો દિવિ ।
ઉપસેવન્તુ કલ્યાણં વિરજમ્બરભૂષણાઃ ॥

રાજસૂયજિતાં લોકાનશ્વમેધભિનિર્મિતાન્ ।
પ્રાપ્નુહિ ત્વં મહાબાહો તપસશ્ચ મહાફલમ્ ॥

ઉપર્યુપરિ રાજ્ઞાં હિ તવ લોકાઃ યુધિષ્ટિર ।
હરિશ્ચન્દ્રમસઃ પાર્થ યેષુ ત્વં વિહરિષ્યસિ ॥

માન્ધાતા યત્ર રાજર્ષિર્યત્ર રાજા ભગીરથઃ ।
દૌષ્યન્તિર્યત્ર ભરતસ્તત્ર ત્વં વિહરિષ્યસિ ॥

એષા દેવનદી પુણ્યા પાર્થ ત્રૈલોક્યપાવની ।
આકાશગઙ્ગા રાજેન્ર્ર તત્રાપ્લુત્ય ગમિષ્યસિ ॥

અત્ર સ્નાતસ્ય ભાવસ્તે માનુષો વિગમિષ્યતિ ।
ગતશોકો નિરાયાસો મુક્તવૈરો ભવિષ્યસિ ॥

એવં બ્રુવતિ દેવેન્દ્રે કૌરવેન્દ્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
ધર્મો વિગ્રહવાન્સાક્ષાદુવાચ સુતમાત્મનઃ ॥

ભોભો રાજન્મહાપ્રાજ્ઞ પ્રીતોસ્મિ તવ પુત્રક ।
મદ્ભક્ત્યા સત્યવાક્યૈશ્ચ ક્ષમયા ચ દમેન ચ ॥

એષા તૃતીયા જિજ્ઞાસા તવ રાજન્કૃતા મયા ।
ન શક્યસે ચાલયિતું સ્વભાવાત્પાર્થ હેતુતઃ ॥

પૂર્વં પરીક્ષિતો હિ ત્વં પ્રશ્નાદ્દ્વૈતવને મયા ।
અરણીસહિતસ્યાર્થે તચ્ચ નિસ્તીર્ણવાનસિ ॥

સોદર્યેષુ વિનષ્ટેષુ દ્રૌપદ્યા તત્ર ભારત ।
શ્વરૂપધારિણા તત્ર પુનસ્ત્વં મે પરીક્ષિતઃ ॥

ઇદં તૃતીયં ભ્રાતૄણામર્થે યતસ્થાતુમિચ્છસિ ।
વિશુદ્ધોસિ મહાભાગ સુખી વિગતકલ્મષઃ ॥

ન ચ તે ભ્રાતરઃ પાર્થ નરકાર્હા વિશામ્પતૈ ।
માયૈષા દેવરાજેન મહેન્દ્રેણિ પ્રયોજિતા ॥

અવશ્યં નરકાસ્તાત દ્રષ્ટવ્યાઃ સર્વરાજભિઃ ।
તતસ્ત્વયા પ્રાપ્તમિદં મુહૂર્તં દુઃખમુત્તમમ્ ॥

ન સવ્યસાચી ભીમો વા યમૌ વા પુરુષર્ષભૌ ।
કર્ણો વા સત્યવાક્ શૂરો નરકાર્હાશ્ચિરં નૃપ ॥

ન કૃષ્ણા રાજપુત્રી ચ નરકાર્હા કથઞ્ચન ।
એહ્યેહિ ભરતશ્રેષ્ઠ પશ્ય ચેમાંસ્ત્રિલોકગાન્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્તઃ સ રાજર્ષિસ્તવ પૂર્વપિતામહઃ ।
જગામ સહ ધર્મેણિ સવૈશ્ચ ત્રિદિવાલયૈઃ ॥

ગઙ્ગાં દેવનદીં પુણ્યાં પાવનીમૃષિસંસ્તુતામ્ ।
અવગાહ્ય તતો રાજા તનું તત્યાજ માનુષીમ્ ॥

તતો વિવ્યવપુર્ભૂત્વા ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
નિર્વૈરો ગતસન્તાપો જલે તસ્મિન્સમાપ્લુતઃ ॥

તતો યયૌ વૃતો દેવૈઃ કુરુરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ધર્મેણ સહિતો ધીમાંસ્તૂયમાનો મહર્ષિભિઃ ॥

યત્ર તે પુરુષવ્યાઘ્રાઃ શૂરા વિગતમન્યવઃ ।
પાણ્ડવા ધાર્તરાષ્ટ્રાશ્ચ સ્વાનિ સ્થાનાનિ ભેજિરે ॥