મહાભારત · અધ્યાય 17.3

તતઃ સન્નાદયઞ્શક્રો દિવં ભૂમિં ચ સર્વશઃ ।
રથેનોપયયૌ પાર્થમારોહેત્યબ્રવીચ્ચ તમ્ ॥

સ્વભ્રાતૄન્પતિતાન્દૃષ્ટ્વા ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
અબ્રવીચ્છોકસન્તપ્તઃ સહસ્રાક્ષમિદં વચઃ ॥

ભ્રાતરઃ પતિતા મેઽત્ર ગચ્છેયુસ્તે મયા સહ ।
ન વિના ભ્રાતૃભિઃ સ્વર્ગમિચ્છે ગન્તું સુરેશ્વર ॥

સુકુમારી સુખાર્હા ચ રાજપુત્રી પુરન્દર ।
સાઽસ્માભિઃ સહ ગચ્છેત તદ્ભવાનનુમન્યતામ્ ॥
શક્ર ઉવાચ ।

ભ્રાતૄન્દ્રક્ષ્યસિ સ્વર્ગે ત્વમગ્રતસ્ત્રિદિવં ગતાન્ ।
કૃષ્ણયા સહિતાન્સર્વાન્મા શુચો ભરતર્ષભ ॥

નિક્ષિપ્ય માનુષં દેહં ગતાસ્તે ભરતર્ષભ ।
અનેન ત્વં શરીરેણ સ્વર્ગં ગન્તા ન સંશયઃ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

અયં શ્વા ભૂતભવ્યેશ ભક્તો માં નિત્યમેવ હ ।
સ ગચ્છેત મયા સાર્ધમાનૃશંસ્યા હિ મે મતિઃ ॥
શક્ર ઉવાચ ।

અમર્ત્યત્વં મત્સમત્વં ચ રાજ- ઞ્શ્રિયં કૃત્સ્નાં મહતીં ચૈવ સિદ્ધિમ્ ।
સમ્પ્રાપ્તોદ્ય સ્વર્ગસુખાનિ ચ ત્વં ત્યજ શ્વાનં નાત્ર નૃશંસમસ્તિ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

અનાર્યમાર્યેણિ સહસ્રનેત્ર શક્યં કર્તું દુષ્કરમેતદાર્ય ।
મા મે શ્રિયા સઙ્ગમનં તયાઽસ્તુ યસ્યાઃ કૃતે ભક્તજનં ત્યજેયમ્ ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।

સ્વર્ગે લોકે શ્વવતાં નાસ્તિ ધિષ્ણ્ય- મિષ્ટાપૂર્તં ક્રોધવશા હરન્તિ ।
તતો વિચાર્યિ ક્રિયતાં ધર્મરાજ ત્યજ શ્વાનં નાત્ર નૃશંસમસ્તિ ।
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

ભક્તત્યાગં પ્રાહુરત્યન્તપાપં તુલ્યં લોકે બ્રહ્મવધ્યાકૃતેન ।
તસ્માન્નાહં જાતુ કથઞ્ચનાદ્ય ત્યક્ષ્યામ્યેનં સ્વસુખાર્થી મહેન્દ્રઃ ॥

ભીતં ભક્તં નાન્યદસ્તીતિ ચાર્તં પ્રાપ્તં ક્ષીણં રક્ષણે પ્રાણલિપ્સુમ્ ।
પ્રાણત્યાગાદપ્યહં નૈવ મોક્તું યતેયં વૈ નિત્યમેતદ્વ્રતં મે ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।

શુના દૃષ્ટં ક્રોધવશા હરન્તિ યદ્દત્તમિષ્ટં વિવૃતમથો હુતં ચ ।
તસ્માચ્છુનસ્ત્યાગમિમં કુરુષ્વ શુનસ્ત્યાગાત્પ્રાપ્સ્યસે દેવલોકમ્ ॥

ત્યક્ત્વા ભ્રાતૄન્દયિતાં ચાપિ કૃષ્ણાં પ્રાપ્તો લોકઃ કર્મણા સ્વેન વીર ।
શ્વાનં ચૈનં ન ત્યજસે કથં નુ ત્યાગં કૃત્સ્નં ચાસ્થિતો મુહ્યસેઽદ્ય ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

ન વિદ્યતે સન્ધિરથાપિ વિગ્રહો મૃતૈર્મર્ત્યૈરિતિ લોકેષુ નિષ્ઠા ।
ન તે મયા જીવયિતું હિ શક્યા- સ્તતસ્ત્યાગસ્તેષુ કૃતો ન જીવતામ્ ॥

પ્રતિપ્રદાનં શરણાગતસ્ય સ્ત્રિયા વધો બ્રાહ્મણસ્વાપહારઃ ।
મિત્રદ્રોહસ્તાનિ ચત્વારિ શક્ર ભક્તત્યાગશ્ચૈવ સમો મતો મે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તદ્ધર્મરાજસ્ય વચો નિશમ્ય ધર્મસ્વરૂપી ભગવાનુવાચ ।
યુધિષ્ઠિરં પ્રીતિયુક્તો નરેન્દ્રં શ્લક્ષ્ણૈર્વાક્યૈઃ સંસ્તવસમ્પ્રયુક્તૈઃ ॥

અભિજાતોસિ રાજેન્દ્ર પિતુર્વૃત્તેન મેધયા ।
અનુક્રોશેનિ ચાનેન સર્વભૂતેષુ ભારત ॥

પુરા દ્વૈતવને ચાસિ મયા પુત્ર પરીક્ષિતઃ ।
પાનીયાર્થે પરાક્રાન્તા યત્ર તે ભ્રાતરો હતાઃ ॥

ભીમાર્જુનૌ પરિત્યજ્ય યત્ર ત્વં ભ્રાતરાવુભૌ ।
માત્રોઃ સામ્યમભીપ્સન્વૈ નકુલં જીવમિચ્છસિ ॥

અયં શ્વા ભક્ત ઇત્યેવં ત્યક્તો દેવરથસ્ત્વયા ।
તસ્માત્સ્વર્ગે ન તે તુલ્યઃ કશ્ચિદસ્તિ નરાધિપઃ ॥

અતસ્તવાક્ષયા લોકાઃ સ્વશરીરેણ ભારત ।
પ્રાપ્તોસિ ભરતશ્રેષ્ઠ દિવ્યાં ગતિમનુત્તમામ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તતો ધર્મશ્ચ શક્રશ્ચ મરુતશ્ચાશ્વિનાવપિ ।
દેવા દેવર્ષયશ્ચૈવ રથમારોપ્ય પાણ્ડવમ્ ॥

પ્રયયુઃ સ્વૈર્વિમાનૈસ્તે સિદ્ધાઃ કામવિહારિણઃ ।
સર્વે વિરજસઃ પુણ્યાઃ પુણ્યવાગ્બુદ્ધિકર્મિણઃ ॥

સ તં રથં સમાસ્થાય રાજા કુરુકુલોદ્વહઃ ।
ઊર્ધ્વમાચક્રમે શીઘ્રં તેજસાઽવૃત્યરોદસી ॥

તતો દેવનિકાય્યસ્થો નારદઃ સર્વલોકવિત્ ।
ઉવાચોચ્ચૈસ્તદા વાક્યં બૃહદ્વાદી બૃહત્તપાઃ ॥

યેઽપિ રાજર્ષયઃ પૂર્વે તે ચાપિ સમુપસ્થિતાઃ ।
કીતિ પ્રચ્છાદ્ય તેષાં વૈ કુરુરાજોઽધિતિષ્ઠતિ ॥

લોકાનાવૃત્ય યશસા તેજસા વૃત્તસમ્પદા ।
સ્વશરીરેણ સમ્પ્રાપ્તં નાન્યં શુશ્રમ પાણ્ડવાત્ ॥

તેજાંસિ યાનિ દૃષ્ટાનિ ભૂમિષ્ઠેન ત્વયા વિભો ।
વેશ્માનિ ભુવિ દેવાનાં પશ્યામૂનિ સહસ્રશઃ ॥

નારદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા રાજા વચનમબ્રવીત્ ।
ભ્રાતૄનપશ્યન્ધર્માત્મા સ્વપક્ષાંશ્ચૈવ પાર્થિવાન્ ॥

શુભં વા યદિ વા પાપં ભ્રાતૄણાં સ્થાનમદ્ય મે ।
તદેવ પ્રાપ્તુમિચ્છામિ લોકાન્યાન્ન કામયે ॥

રાજ્ઞસ્તુ વચનં શ્રુત્વા દેવરાજઃ પુરન્દરઃ ।
આનૃશંસ્યસમાયુક્તં પ્રત્યુવાચ યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

સ્થાનેઽસ્મિન્વસ રાજેન્દ્ર કર્મભિર્નિર્જિતે શુભૈઃ ।
કિં ત્વં માનુષ્યકં સ્નેહમદ્યાપિ પરિકર્ષસિ ॥

સિદ્ધિં પ્રાપ્તોસિ પરમાં યતા નાન્યઃ પુમાન્ક્વચિત્ ।
નૈવ તે ભ્રાતરઃ સ્થાનં સમ્પ્રાપ્તાઃ કુરુનન્દન ॥

અદ્યાપિ માનુષો ભાવઃ સ્પૃશતે ત્વાં નરાધિપ ।
સ્વર્ગોઽયં પશ્ય દેવર્ષીન્સિદ્ધાંશ્ચ ત્રિદિવાલયાન્ ॥

યુધિષ્ઠિરસ્તુ દેવેન્દ્રમેવંવાદિનમીશ્વરમ્ ।
પુનરેવાબ્રવીદ્ધીમાનિદં વચનમર્થવત્ ॥

તૈર્વિના નોત્સહે વસ્તુમિહ દૈત્યનિબર્હણ ।
ગન્તુમિચ્છામિ તત્રાહં યત્ર મે ભ્રાતરો ગતાઃ ॥

યત્ર સા બૃહતી શ્યામા બુદ્ધિસત્ત્વગુણાન્વિતા ।
દ્રૌપદી યોષિતાંશ્રેષ્ઠા યત્ર ચૈવ સુતા મમ ॥