મહાભારત · અધ્યાય 14.63

શ્રુત્વૈતદ્વચનં બ્રહ્મન્વ્યાસેનોક્તં મહાત્મના ।
અશ્વમેધં પ્રતિ તદા કિં ભૂયઃ પ્રચકાર હ ॥

રત્નં ચ યન્મરુત્તેનિ નિહિતં વસુધાતલે ।
તદવાપ કથં ચેતિ તન્મે બ્રૂહિ દ્વિજોત્તમ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

શ્રુત્વા દ્વૈપાયનવચો ધર્મિરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ભ્રાતૄન્સર્વાન્સમાનાય્ય કાલે વચનમબ્રવીત્ ॥

અર્જુનં ભીમસેનં ચ માદ્રીપુત્રૌ યમાવપિ ।
શ્રુતં વો વચનં વીરાઃ સૌહૃદાદ્યન્મહાત્મના ॥

કુરૂણાં હિતકામેન પ્રોક્તં કૃષ્ણેન ધીમતા ।
તપોવૃદ્ધેનિ મહતા સુહૃદાં ભૂતિમિચ્છતા ॥

ગુરુણા ધર્મશીલેન વ્યાસેનાદ્ભુતકર્મણા ।
ભીષ્મેણ ચ મહાપ્રાજ્ઞ ગોવિન્દેનિ ચ ધીમતા ॥

સંસ્મૃત્ય તદહં સમ્યક્કર્તુમિચ્છામિ પાણ્ડવાઃ ।
આયત્યાં ચ તદાત્વે ચ સર્વેષાં તદ્ધિ નો હિતમ્ ॥

અનુબન્ધે ચ કલ્યાણં યદ્વચો બ્રહ્મવાદિનઃ ।
ઇયં હિ વસુધા સર્વા ક્ષીણરત્ના કુરૂદ્વહાઃ ॥

તચ્ચાચષ્ટ તદા વ્યાસો મરુત્તસ્ય ધનં નૃપાઃ । યદ્યેતદ્વો બહુમતં મન્યધ્વં વા ક્ષમં યદિ ।
તદાનયામહે સર્વે કતં વા ભીમ મન્યસે ॥

ઇત્યુક્તવાક્યે નૃપતૌ તદા કુરુકુલોદ્વહ ।
ભીમસેનો નૃપશ્રેષ્ઠં પ્રાઞ્જલિર્વાક્યમબ્રવીત્ ॥

રોચતે મે મહાબાહો યદિદં ભાષિતં ત્વયા ।
વ્યાસાખ્યાતસ્ય વિત્તસ્ય સમુપાનયનં પ્રતિ ॥

તત્પ્રાપ્નુયામહે ધર્માદ્યદ્ધનં કાઙ્ક્ષિતં પ્રભો ।
કૃતમેવ મહારાજ ભવેદિતિ મતિર્મમ ॥

તે વયં પ્રણિપાતેન ગિરીશસ્ય મહાત્મનઃ ।
તદાનયામિ ભદ્રં તે સમભ્યર્ચ્ય કપર્દિનમ્ ॥

તં વિભું દેવદેવેશં શૂલપાણિં ત્રિલોચનમ્ । અનાદિનિધનં શમ્ભું નમસ્યામિ મહેશ્વરમ્ ॥

લોકનાથં ગણાધ્યક્ષં તસ્યૈવાનુચરાંશ્ચિ તાન્ ।
પ્રસાદ્યાર્થમવાપ્સ્યામો નૂનં વાગ્બુદ્ધિકર્મભિઃ ॥

રક્ષન્તે યે ચ તદ્દ્રવ્યં કિન્નરા રૌદ્રદર્શનાઃ ।
તે ચ વશ્યા ભવિષ્યન્તિ પ્રસન્ને વૃષભધ્વજે ॥

સ હિ દેવઃ પ્રસન્નાત્મા ભક્તાનાં પરમેશ્વરઃ ।
દદાત્યમરતાં ચાપિ કિં પુનઃ કાઞ્ચનં પ્રભુઃ ॥

વનસ્થાસ્ય પુરા જિષ્ણોરસ્ત્રં પાશુપતં મહત્ ।
રૌદ્રં બ્રહ્મસિરશ્ચાદાત્પ્રસન્નઃ કિં પુનર્ધનમ્ ॥

વયં સર્વે હિ તદ્ભક્તાઃ સ ચાસ્માકં પ્રસીદતિ ।
તત્પ્રસાદાદિદં રાજ્યં પ્રાપ્તં કૌરવનન્દન ॥

અભિમન્યોર્વધે વૃત્તે પ્રતિજ્ઞાતે ધનઞ્જયે । જયદ્રથવધાર્થાય સ્વપ્ને લોકગુરુર્નિશિ ।
પ્રસાદ્ય લબ્ધવાનસ્ત્રમર્જુનઃ સહકેશવઃ ॥

તત્ર પ્રભાતાં રજનીં ફલ્ગુનસ્યાગ્રતઃ પ્રભુઃ ।
જઘાન સૈન્યં શૂલેન પ્રત્યક્ષં સવ્યસાચિનઃ ॥

કસ્તાં સેનાં મહારાજ મનસાઽપિ પ્રધર્ષયેત્ । દ્રોણિકર્ણબલૈર્યુક્તાં મહેષ્વાસૈઃ પ્રહારિભિઃ ।
ઋતે દેવાન્મહેષ્વાસાદ્બહુરૂપાન્મહેશ્વરાત્ ॥

તસ્યૈવ ચ પ્રસાદેવ નિહતાસ્તવ શત્રવઃ । અશ્વમેધસ્ય સંસિદ્ધિં તવ સમ્પાદયિષ્યતિ ।

શ્રુત્વૈવં વદતસ્તસ્ય વાક્યં ભીમસ્ય ભારત । પ્રીતો ધર્માત્મજો રાજા બભૂવાતીવ ભારત ।
અર્જુનપ્રમુખાશ્ચાપિ તથેત્યેવાબ્રુવન્વચઃ ॥

કૃત્વા તુ પાણ્ડવાઃ સર્વે રત્નાહરણનિશ્ચયમ્ ।
સેનામાજ્ઞાપયામાસુર્નક્ષત્રેઽહનિ ચ ધ્રુવે ॥

તતો યયુઃ પાણ્ડુસુતા બ્રાહ્મણાન્સ્વસ્તિ વાચ્ય ચ ।
અર્ચયિત્વા સુરશ્રેષ્ઠં પૂર્વમેવ મહેશ્વરમ્ ॥

મોદકૈઃ પાયસેનાથ માંસાપૂપૈસ્તથૈવ ચ ।
આશાસ્ય ચ મહાત્માનં પ્રયયુર્મુદિતા ભૃશમ્ ॥

તેષાં પ્રયાસ્યતાં તત્ર મઙ્ગલાનિ શુભાન્યથ ।
પ્રાહુઃ પ્રહૃષ્ટમનસો દ્વિજાગ્ર્યા નાગરાશ્ચ તે ॥

તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય શિરોભિઃ પ્રણિપત્ય ચ ।
બ્રાહ્મણાનગ્નિસહિતાન્પ્રયયુઃ પાણ્ડુનન્દનાઃ ॥

સમનુજ્ઞાપ્ય રાજાનં પુત્રશોકસમાહતમ્ ।
ધૃતરાષ્ટ્રં સભાર્યં વૈ પૃથાં ચ પૃથુલોચનામ્ ॥

મૂલે નિક્ષિપ્ય કૌરવ્યં યુયુત્સું ધૃતરાષ્ટ્રજમ્ । સમ્પૂજ્યમાનાઃ પૌરૈશ્ચ બ્રાહ્મણૈશ્ચ મનીષિભિઃ ।
પ્રયયુઃ પાણ્ડવા વીરા નિયમસ્થાઃ શુચિવ્રતાઃ ॥