મહાભારત · અધ્યાય 13.190
સલિલસ્યાઞ્જલિં પૂર્ણમક્ષતાશ્ચ ધૃતોત્તરાઃ ।
સોમસ્યોત્તિષ્ઠમાનસ્ય તજ્જલં ચાક્ષતાંશ્ચ તાન્ ॥
સ્થિતો હ્યભિમુખો મર્ત્યઃ પૌર્ણમાસ્યાં બલિં હરેત્ ।
અગ્નિકાર્યં કૃતં તેન હુતાશ્ચાસ્યાગ્નયસ્ત્રયઃ ॥
વનસ્પતિં ચ યો હન્યાદમાવાસ્યામબુદ્ધિમાન્ ।
અપિ હ્યેકેન પત્રેણ લિપ્યતે બ્રહ્મહત્યયા ॥
દન્તકાષ્ઠં તુ યઃ ખાદેદમાવાસ્યામબુદ્ધિમાન્ ।
હિંસિતશ્ચન્દ્રમા**** પિતરશ્ચોદ્વિજન્તિ ચ ॥
હવ્યં ન તસ્ય દેવાશ્ચ પ્રતિગૃહ્ણન્તિ પર્વસુ ।
કુપ્યન્તે પિતરશ્ચાસ્ય કુલે વંશોઽસ્ય હીયતે ॥
શ્રીરુવાચ ।
પ્રકીર્ણં ભાજનં યત્ર ભિન્નભાણ્ડમથાસનમ્ ।
યોષિતશ્ચૈવ હન્યન્તે કશ્મલોપહતે ગૃહે ॥
દેવતાઃ પિતરશ્ચૈવ ઉત્સવે પર્વણીષુ વા ।
નિરાશાઃ પ્રતિગચ્છન્તિ કશ્મલોપહતાદ્ગૃહાત્ ॥
અઙ્ગિરા ઉવાચ ।
યસ્તુ સંવત્સરં પૂર્ણં દદ્યાદ્દીપં કરઞ્જકે ।
સુવર્ચલામૂલહસ્તઃ પ્રજા તસ્ય વિવર્ધતે ॥
ગાર્ગ્ય ઉવાચ ।
આતીથ્યં સતતં કુર્યાદ્દીપં દદ્યાત્પ્રતિશ્રયે ।
વર્જયાનો દિવાસ્વાપં ન ચ માંસાનિ ભક્ષયેત્ ॥
ગોબ્રાહ્મણં ન હિંસ્યાચ્ચ પુષ્કરાણિ ચ કીર્તયેત્ ।
એત શ્રેષ્ઠતમો ધર્મઃ સરહસ્યો મહાફલઃ ॥
અપિ ક્રતુશતૈરિષ્ટ્વા ક્ષયં ગચ્છતિ તદ્ધવિઃ ।
ન તુ ક્ષીયન્તિ તે ધર્માઃ શ્રદ્દધાનૈઃ પ્રયોજિતાઃ ॥
ઇદં ચ પરમં ગુહ્યં સરહસ્યં નિબોધત ।
શ્રાદ્ધકલ્પે ચ દૈવે ચ તૈર્થિકે પર્વણીષુ ચ ॥
રજસ્વલા ચ યા નારી શ્વિત્રિકાઽપુત્રિકા ચ યા । એતાભિશ્ચક્ષુષા દૃષ્ટં હવિર્નાશ્નન્તિ દેવતાઃ ।
પિતરશ્ચ ન તુષ્યન્તિ વર્ષાણ્યપિ ત્રયોદશ ॥
શુક્લવાસાઃ શુચિર્ભૂત્વા બ્રાહ્મણાન્સ્વસ્તિ વાચયેત્ ।
કીર્તયેદ્ભારતં ચૈવ તથા સ્યાદક્ષયં હવિઃ ॥
ધૌમ્ય ઉવાચ ।
ભિન્નભાણ્ડં ચ ખટ્વાં ચ કુક્કુટં શુનકં તથા ।
અપ્રશસ્તાનિ સર્વાણિ યશ્ચ વૃક્ષો ગૃહેરુહઃ ॥
ભિન્નભાણ્ડે કલિં પ્રાહુઃ ખટ્વાયાં તુ ધનક્ષયઃ । કુક્કુટે શુનકે ચૈવ હવિર્નાશ્નન્તિ દેવતાઃ ।
વૃક્ષમૂલે ધ્રુવં સત્વં તસ્માદ્વૃક્ષં ન રોપયેત્ ॥
જમદગ્નિરુવાચ ।
યો યજેદશ્વમેધેન વાજપેયશતેન હ ।
અવાક્શિરા વા લમ્બેત સત્રં વા સ્ફીતમાહરેત્ ॥
ન યસ્ય હૃદયં શુદ્ધં નરકં સ ધ્રુવં વ્રજેત્ ।
તુલ્યં યજ્ઞશ્ચ સત્યં ચ હૃદયસ્ય ચ શુદ્ધતા ॥
શુદ્ધેન મનસા દત્ત્વા સક્તુપ્રસ્થં દ્વિજાતયે । બ્રહ્મલોકમનુપ્રાપ્તઃ પર્યાપ્તં તન્નિદર્શનમ્ ॥ ] ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0