મહાભારત · અધ્યાય 11.18
પશ્ય માધવ પુત્રાન્મે શતસઙ્ખ્યાઞ્જિતક્લમાન્ ।
ગદયા ભીમસેનેન ભૂયિષ્ઠં નિહતાન્રણે ॥
ઇદં દુઃખતરં મેઽદ્ય યદિમા મુક્તમૂર્ધજાઃ ।
હતપુત્રા રણે બાલાઃ પરિધાવન્તિ મે સ્નુષાઃ ॥
પ્રાસાદતલચારિણ્યશ્ચરમૈર્ભૂષણાન્વિતૈઃ ।
કાયેનાદ્ય સ્પૃશન્તીમાં રુધિરાર્દ્રાં વસુન્ધરામ્ ॥
કૃચ્છ્રાદુત્સારયન્તિ સ્મ ગૃધ્રગોમાયુવાયસાન્ ।
દુઃખેનાર્તા વિઘૂર્ણન્ત્યો મત્તા ઇવ ચરન્ત્યુત ॥
એષાઽન્યા ત્વનવદ્યાઙ્ગી કરસમ્મિતમધ્યમા ।
ઘોરમાયોધનં દૃષ્ટ્વા નિપતત્યતિદુઃખિતા ॥
દૃષ્ટ્વા મે પાર્થિવસુતામેતાં લક્ષ્મણમાતરમ્ ।
રાજપુત્રીં મહાબાહો મનો ન હ્યુપશામ્યતિ ॥
ભ્રાતૄંશ્ચાન્યાઃ પિતૄંશ્ચાન્યાઃ પુત્રાંશ્ચ નિહતાન્ભુવિ ।
દૃષ્ટ્વા પરિપતન્ત્યેષાઃ પ્રગૃહ્ય સુમહાભુજાન્ ॥
મધ્યમાનાં તુ નારીણાં વૃદ્ધાનાં ચાપરાજિત ।
આક્રન્દં હતબન્ધૂના દારુણે વૈશસે શૃણુ ॥
રથનીડાનિ દેહાંશ્ચ હતાનાં ગજવાજિનામ્ ।
આશ્રિત્ય શ્રમમોહાર્તાઃ સ્થિતાઃ પશ્ય મહાભુજ ॥
અન્યા ચાપહૃતં કાયાચ્ચારુકુણ્ડલમુન્નસમ્ ।
સ્વસ્ય બન્ધોઃ શિરઃ કૃષ્ણ ગૃહીત્વા પશ્ય તિષ્ઠતિ ॥
પૂર્વજાતિકૃતં પાપં મન્યે નાલ્પમિવાનઘ । એતાભિર્નિરવદ્યાભિર્મયા ચૈવાલ્પપુણ્યયા ।
યદિદં ધર્મરાજેન ઘાતિતં નો જનાર્દન ॥
ન હિ નાશોઽસ્તિ વાર્ષ્ણેય કર્મણોઃ શુભપાપયોઃ ॥
પ્રત્યગ્રવયસઃ પશ્ય દર્શનીયકુચાનનાઃ ।
કુલેષુ જાતા હીમત્યઃ કૃષ્ણપક્ષ્માક્ષિમૂર્ધજાઃ ॥
હંસગદ્ગદભાષિણ્યો દુઃખશોકપ્રમોહિતાઃ ।
સારસ્ય ઇવ વાશન્ત્યઃ પતિતાઃ પશ્ય માધવ ॥
ફુલ્લુપદ્યપ્રકાશાનિ પુણ્ડરીકાક્ષ યોષિતામ્ ।
અનવદ્યાનિ વક્ત્રાણિ તાપયત્યેષ રશ્મિવાન્ ॥
સેર્ષ્યાણાં મમ પુત્રાણાં વાસુદેવાવરોધનમ્ ।
મત્તમાતઙ્ગદર્પાણાં પશ્યન્ત્યદ્ય પૃથગ્જનાઃ ॥
શતચન્દ્રાણિ ચર્માણિ ધ્વજાંશ્ચાદિત્યવર્ચસઃ ।
રૌક્માણિ ચૈવ વર્માણિ નિષ્કાનપિ ચ કાઞ્ચનાન્ ॥
શિરસ્ત્રાણાનિ ચૈતાનિ પુત્રાણાં મે મહીતલે ।
પશ્ય દીપ્તાનિ ગોવિન્દ પાવકાન્સુહુતાનિવ ॥
એષ દુઃશાસનઃ શેતે શૂરેણામિત્રઘાતિના ।
પીતશોણિxx સર્વાઙ્ગો યુધિ ભીમેન પાતિતઃ ॥
ગદયા ભીમસેનેન પશ્ય માધવ મે સુતમ્ ।
દ્યૂતક્લેશાનનુસ્મૃત્ય દ્રૌપદીચોદિતેન ચ ॥
ઉક્તા હ્યનેન પાઞ્ચાલી સભાયાં દ્યૂતનિર્જિતા ।
પ્રિયં ચિકીર્ષતા ભ્રાતુઃ કર્ણસ્ય ચ જનાર્દન ॥
સહૈવ સહદેવેન નકુલેનાર્જુનેન ચ ।
દાસીભૂતાઽસિ પાઞ્ચાલિ ક્ષિપ્રં પ્રવિશ નો ગૃહાન્ ॥
તતોઽહમબ્રુવં કૃષ્ણ તદા દુર્યોધનં નૃપમ્ ।
મૃત્યુપાશપરિક્ષિપ્તાં દ્રૌપદીં પુત્ર વર્જય ॥
નિબોધૈનં સુદુર્બુદ્ધિં માતુલં કલહપ્રિયમ્ ।
ક્ષિપ્રમેનં પરિત્યજ્ય પુત્ર સંશામ્ય પાણ્ડવૈઃ ॥
ન બુદ્ધ્યસે ત્વં દુર્બુદ્ધે ભીમસેનમમર્ષણમ્ ।
વાઙ્ગરાચૈસ્તુદંસ્તીક્ષ્ણૈરુલ્કાભિરિવ કુઞ્જરમ્ ॥
તાનેવં રહસિ ક્રુદ્ધો વાક્શલ્યાનવધારયન્ ।
ઉત્સસર્જ વિષં તેષુ સર્પો ગોવૃષભેષ્વિવ ॥
એષ દુઃશાસનઃ શેતે વિક્ષિપ્ય વિપુલૌ ભુજૌ ।
નિહતો ભીમસેનેન સિહેનેવ મહાગજઃ ॥
અત્યર્થમકરોદ્રૌદ્રં ભીમસેનોઽત્યમર્ષણઃ ।
દુઃશાસનસ્ય યત્ક્રુદ્ધોઽપિબચ્છોણિતમાહવે ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0