મહાભારત · અધ્યાય 1.4
રોમહર્ષણપુત્ર ઉગ્રશ્રવાઃ સૌતિઃ પૌરાણિકો નૈમિશારણ્યે શૌનકસ્ય કુલપતેર્દ્વાદશવાર્ષિકે સત્રે ઋષીનભ્યાગતાનુપતસ્થે ॥
પૌરાણિકઃ પુરાણે કૃતશ્રમઃ સ કૃતાઞ્જલિસ્તાનુવાચ । મયોત્તઙ્કસ્ય ચરિતમશેષમુક્તં જનમેજયસ્ય સાર્પસત્રે નિમિત્તાન્તરમિદમપિ ।
કિં ભવન્તઃ શ્રોતુમિચ્છન્તિ કિમહં બ્રવાણીતિ ॥
તમૃષય ઊચુઃ ।
પરં રૌમહર્ષણે પ્રવક્ષ્યામસ્ત્વાં નઃ પ્રતિવક્ષ્યસિ વચઃ શુશ્રૂષતાં કથાયોગં નઃ કથાયોગે ॥
તત્ર ભગવાન્ કુલપતિસ્તુ શૌનકોઽગ્નિશરણમધ્યાસ્તે । દીર્ઘસત્રત્વાત્સર્વાઃ કથાઃ શ્રોતું કાલોસ્તિ ॥
યૌઽસૌ દિવ્યાઃ કથા વેદ દેવતાસુરસંશ્રિતાઃ ।
મનુષ્યોરગગન્ધર્વકથા વેદ ચ સર્વશઃ ॥
સ ચાપ્યસ્મિન્મશે સૌતે વિદ્વાન્કુલપતિર્દિવજઃ ।
દક્ષો ધૃતવ્રતો ધીમાઞ્શાસ્ત્રે ચારણ્યકે ગુરુઃ ॥
સત્યવાદી શમપરસ્તપસ્વી નિયતવ્રતઃ ।
સર્વેષામેવ નો માન્યઃ સ તાવત્પ્રતિપાલ્યતામ્ ॥
તસ્મિન્નધ્યાસતિ ગુરાવાસનં પરમાર્ચિતમ્ ।
તતો વક્ષ્યસિ યત્ત્વાં સ પ્રક્ષ્યતિ દ્વિજસત્તમઃ ॥
સૌતિરુવાચ ।
એવમસ્તુ ગુરૌ તસ્મિન્નુપવિષ્ટે મહાત્મનિ ।
તેન પૃષ્ટઃ કથાઃ પુણ્યા વક્ષ્યામિ વિવિધાશ્રયાઃ ॥
સોઽથ વિપ્રર્ષભઃ સર્વં કૃત્વા કાર્યં યથાવિધિ ।
દેવાન્વાગ્ભિઃ પિતૄનદ્ભિસ્તર્પયિત્વાઽજગામ હ ॥
યત્ર બ્રહ્મર્ષયઃ સિદ્ધાઃ સુખાસીના ધૃતવ્રતાઃ ।
યજ્ઞાયતનમાશ્રિત્ય સૂતપુત્રપુરસ્પરાઃ ॥
ઋત્વિક્ષ્વથ સદસ્યેષુ સ વૈ ગૃહપતિસ્તદા ।
ઉપવિષ્ટેષૂપવિષ્ટઃ શૌનકોઽથાબ્રવીદિદમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0