મધ્યમકાવતાર · અધ્યાય 2

તથા શબ્દો યથોક્તપ્રકારદેશનાર્થઃ । મુદિતેતિ ભૂમિનામ સમાખ્યાયતે । જયતીતિ તુ અસપક્ષં પરાજિત્ય અવસ્થાનમ્ ઇત્યર્થઃ । સા તુ જ્ઞાનસ્વભાવા સતી એવ જિનપુત્રમનસિ સ્થિતત્વાદ્ ઉપરિસ્થિતા । પ્રમુદિતાભૂમિસ્તુ યથોક્તરીત્યા સર્વમપિ ગહનમ્ અન્ધકારં નિરાકૃત્ય જયતિ । યથોક્ત એવ અર્થ ઉદાહરણેન પ્રકાશયિતુમ્ આખ્યાતમ્ । ચન્દ્રકાન્તમણિવદ્ ઇતિ ।
મધ્યમકાવતારભાષ્યે પ્રમુદિતેતિ પ્રથમશ્ચિત્તોત્પાદઃ ।
બોધિસત્ત્વપ્રથમચિત્તોત્પાદો વ્યાખ્યાતઃ ।
2. દ્વિતીયશ્ચિત્તોત્પાદઃ
અધુના દ્વિતીયં (ચિત્તોત્પાદમ્) અધિકૃત્યોચ્યતે-
સ શીલસમ્પત્તિગુણાન્વિતત્ત્વાત્ સ્વપ્ને ઽપિ દુઃશીલમલં જહાતિ । ઇતિ ।
ભૂમિસંજ્ઞકસર્વજ્ઞાનવિશેષસ્ય તુ એકસ્વભાવત્વાત્ તદસત્વે ઽનુત્પન્નગુણભ્યઃ શીલપારમિતાદિવિશિષ્ટતાભ્ય એવ દ્વિતીયચિત્તોત્પાદાદિવિશેષાઃ દર્શિતાઃ । તત્ર ક્લેશાનધિવાસિત્વાત્, પાપાનુદ્ભૂતત્વાત્, ચિત્તકૌકૃત્યગ્નિશમનેન, શીતલત્વાત્, સુખહેતુત્વેન ઉત્તમૈરાશ્રયણીયત્વાત્ શીલમિતિ । તદપિ સપ્તત્યાગલક્ષણમ્ । ત્રયો ધર્મા અલોભો ઽદ્વેષઃ સમ્યગ્દૃષ્ટિશ્ચ તે સમુત્થાનમ્ । અતઃ સમુત્થાનેન સહ શીલમ્ અધિકૃત્ય દશકર્મમાર્ગા વ્યાખ્યાતાઃ શીલસંપત્ તુ શીલાતિશયઃ । ગુણવિશુદ્ધિસ્તુ ગુણશુદ્ધિઃ, શીલસંપત્પરિશુદ્ધિરિતિ શબ્દઃ પ્રયોજ્યઃ । સ્વગુણપરિશુદ્ધત્વાત્ શીલત્વં વિશિષ્ટિમ્ । તદન્વિતત્વાત્ સ બોધિસત્ત્વઃ સ્વપ્નાવસ્થાયામપિ દુઃશીલમલૈરલિપ્તઃ । અથ કથં તસ્ય તાદૃક્ શીલસમ્પદા ગુણપરિશુદ્ધિઃ? એતાદૃશો ઽયં બોધિસત્ત્વો દ્વિતીયબોધિસત્ત્વભૂમૌ પ્રસ્થિતસ્તુ-
સ કાયવાક્ચિત્તવિશુદ્ધચર્યો દશૈવ સત્કર્મપથાંશ્ચિનોતિ

યથા દ્વિતિયબોધિસત્ત્વભૂમૌ- "તત્રભવન્તો જિનપુત્રા, વિમલાયાં બોધિસત્ત્વભૂમૌ સ્થિતો બોધિસત્ત્વઃ પ્રકૃત્યૈવ પ્રાણાતિપાતાત્પ્રતિવિરીતો ભવતિ નિહતદણ્ડો નિહતશસ્ત્રો નિહતવૈરો લજ્જાવાન્ દયાપન્નઃ સર્વપ્રાણિભૂતેષુ હિતસુખાનુકમ્પી મૈત્રચિત્તઃ । સ સંકલ્પૈરપિ પ્રાણિવિહિંસાં ન કરોતિ, કઃ પુનર્વાદઃ પરસત્ત્વેષુ સત્ત્વસંજ્ઞિનઃ સંચિન્ત્યૌદારિકકાયવિહેઠનયા ॥
અદત્તાદાનાત્પ્રતિવિરતઃ ખલુ પુનર્ભવતિ સ્વભોગસંતુષ્ટઃ, પરભોગાનભિલાષી, અનુકમ્પકઃ । સ પરપરિગૃહીતેભ્યો વસ્તુભ્યઃ પરપરિગૃહીતસંજ્ઞી સ્તેયચિત્તમુપસ્થાપ્ય અન્તશસ્તૃણપર્ણમપિ નાદત્તમાદાતા ભવતિ, કઃ પુનર્વાદો ઽન્યેભ્યો જીવિતોપકરણેભ્યઃ ॥
કામમિથ્યાચારાત્પ્રતિવિરતઃ ખલુ પુનર્ભવતિ સ્વદારસંતુષ્ટઃ પરદારાનભિલાષી । સ પરપરિગૃહીતાસુ સ્ત્રીષુ પરભાર્યાસુ ગોત્રધ્વજધર્મરક્ષિતાસુ અભિધ્યામપિ નોત્પાદયતિ, કઃ પુનર્વાદો દ્વીન્દ્રિયસમાપત્યા વા અનઙ્ગવિજ્ઞપ્ત્યા વા ॥
અનૃતવચનાત્પ્રતિવિરતઃ ખલુ પુનર્ભવતિ સત્યવાદી, ભૂતવાદી, કાલવાદી, યથાવાદી તથાકારી । સો ઽન્તશઃ સ્વપ્નાન્તરગતો ઽપિ વિનિધાય દૃષ્ટિં ક્ષાન્તિં રુચિં મતિં પ્રેક્ષાં વિસંવાદનાભિપ્રાયો નાનૃતાં વાચં નિશ્ચારયતિ, કઃ પુનર્વાદઃ સમન્વાહૃત્ય ॥
પિશુનવચનાત્પ્રતિવિરતઃ ખલુ પુનર્ભવતિ અભેદાવિહેઠાપ્રતિપન્નઃ સત્ત્વાનામ્ । સ નેતઃ શ્રુત્વા અમુત્રાખ્યાતા ભવત્યમીષાં ભેદાય । ન અમુતઃ શ્રુત્વા ઇહાખ્યાતા ભવત્યેષાં ભેદાય । ન સંહિતાન્ ભિનત્તિ, ન ભિન્નાનામનુપ્રદાનં કરોતિ । ન વ્યગ્રારામો ભવતિ ન વ્યગ્રરતો ન વ્યગ્રકરણીં વાચં ભાષતે સદ્ભૂતામસદ્ભૂતાં વા ॥
પરુષવચનાત્પ્રતિવિરતઃ ખલુ પુનર્ભવતિ । સ યેયં વાગદેશા કર્કશા પરકટુકા પરાભિસંજનની અન્વક્ષાન્વક્ષપ્રાગ્ભારા ગ્રામ્યા પાર્થગ્જનકી અનેલા અકર્ણસુખા ક્રોધરોષનિશ્ચારિતા હૃદયપરિદહની મનઃસંતાપકરી અપ્રિયા અમનઆપા અમનોજ્ઞા સ્વસંતાનપરસંતાનવિનાશિની, તથારૂપાં વાચં પ્રહાય યેયં વાક્ સ્નિગ્ધા મૃદ્વી મનોજ્ઞા મધુરા પ્રિયકરણી મનઆપકરણી હિતકરણી નેલા કર્ણસુખા હૃદયંગમા પ્રેમણીયા પૌરી વર્ણવિસ્પષ્ટા વિજ્ઞેયા શ્રવણીયા નિશ્રિતા બહુજનેષ્ટા બહુજનકાન્તા બહુજનપ્રિયા બહુજનમનઆપા વિજ્ઞાપન્ના સર્વસત્ત્વહિતસુખાવહા સમાહિતા મનઃ પ્રહ્લાદનકરી સ્વસંતાનપરસંતાનપ્રસાદનકરી તથારૂપાં વાચં નિશ્ચારયતિ ॥
સંભિન્નપ્રલાપાત્પ્રતિવિરતઃ ખલુ પુનર્ભવતિ સુપરિહાર્યવચનઃ કાલવાદી ભૂતવાદી અર્થવાદી ધર્મવાદી ન્યાયવાદી વિનયવાદી, સ નિદાનવતીં વાચં ભાષતે કાલેન સાવદાનામ્ । સ ચાન્તશ ઇતિહાસપૂર્વકમપિ વચનં પરિહાર્યં પરિહરતિ, કઃ પુનર્વાદો વાગ્વિક્ષેપેણ ॥
અનભિધ્યાલુઃ ખલુ પુનર્ભવતિ પરસ્વેષુ પરકામેષુ પરભોગેષુ પરવિત્તોપકરણેષુ પરપરિગૃહીતેષુ સ્પૃહામપિ નોત્પાદયતિ, કિમિતિયત્પરેષાં તન્નામ સ્યાદિતિ નાભિધ્યામુત્પાદયતિ, ન પ્રાર્થયતે, ન પ્રણિદધાતિ, ન લોભચિત્તમુત્પાદયતિ ॥
અવ્યાપન્નચિત્તઃ ખલુ પુનર્ભવતિ સર્વસત્ત્વેષુ મૈત્રચિત્તો હિતચિત્તો દયાચિત્તઃ સુખચિત્તઃ સ્નિગ્ધચિત્તઃ સર્વજગદનુગ્રહચિત્તઃ સર્વભૂતહિતાનુકમ્પાચિત્તઃ । સ યાનીમાનિ ક્રોધોપનાહખિલામલવ્યાપાદપરિદાહસંધુક્ષિતપ્રતિઘાદ્યાનિ તાનિ પ્રહાય યાનીમાનિ હિતોપસંહિતાનિ મૈત્ર્યુપસંહિતાનિ સર્વસત્ત્વહિતસુખાય વિતર્કિતવિચારિતાનિ, તાન્યનુવિતર્કયિતા ભવતિ ॥
સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ખલુ પુનર્ભવતિ સમ્યક્પથગતઃ કૌતુકમઙ્ગલનાનાપ્રકારકુશીલદૃષ્ટિવિગત ઋજુદૃષ્ટિરશઠો ઽમાયાવી બુદ્ધધર્મસંઘનિયતાશયઃ । " ઇત્યાદ્યુક્તવત્ ।
તત્ર પ્રથમત્રયકુશલકર્મપથાઃ કાયેન પ્રતિપાદ્યન્તે । મધ્યમચતુરો વાચા અન્ત્યત્રયશ્ચિત્તેન । એવં દશકુશલકર્મમાર્ગા અપિ સંગૃહીતાઃ । કિમ્ એતેષાં કર્મમાર્ગાણાં ચયનં પ્રથમચિત્તોત્પાદબોધિસત્ત્વા ન કુર્વન્તિ? તે ઽપિ ચયનં કુર્વન્તિ, તથાપિ-
દશાપિ માર્ગાન્ કુશલાન્ સમેત્ય ભવન્તિ તે શુદ્ધતરાસ્તથૈવ ।
પ્રથમચિત્તોત્પાદબોધિસત્ત્વા ન તથા ।
સદા વિશુદ્ધઃ ખલુ શારદેન્દુર્યથા હિ શાન્તપ્રભયાતિશેતે

શાન્તસ્તુ સંવૃતેન્દ્રિયઃ ।
પ્રભામયો દેદીપ્યમાનશરીરઃ, તથા પરિશુદ્ધશીલઃ સન્નપિ ।
સ શુદ્ધશીલપ્રકૃતિંવિદશ્ચેદ્ ભવેન્ન તેનૈવ વિશુદ્ધશીલઃ ।
યથા-આર્યરત્નકૂટસૂત્રે- "કાશ્યપ, એ[ક]ત્યો ભિક્ષુઃ (શીલવન્તઃ) પ્રાતિમોક્ષસંવરસંવૃતો વિહરતિ । આચારગોચરસમ્પન્ન અણુમાત્રેષ્વવદ્યેષુ (અપિ) ભયદર્શી સમા[દા] ય શિક્ષતે શિક્ષાપદેષુ પરિશુદ્ધકાયકર્મવાઙ્મનસ્કર્મણા સમન્વાગતો વિહરતિ, પરિશુદ્ધાજીવઃ સ ચ ભ[વતિ] આત્મવાદી, અયં કાશ્યપ પ્રથમો દુઃશીલઃ શીલવંતઃ પ્રતિરૂપકો દ્રષ્ટવ્યઃ ।" ઇત્યતઃ "પુનરપરં કાશ્યપ! ઇહે કત્યો ભિક્ષુઃ દ્વાદશાધૂતગુણસ[માદાને ઽપિ] ઉપલમ્ભદૃષ્ટિકશ્ચ ભવતિ, અહંકાર(મમકાર)સ્થિતઃ અયં કાશ્યપ ચતુર્થો દુઃશીલઃ શીલવન્તપ્રતિરૂપકોદ્ર[ષ્ટવ્યઃ]" ઇતિ પર્યન્તમ્ ઉક્તમ્ ।
અતઃ સદા સસ્ત્રિતયે ઽપિ બુદ્ધિદ્વયપ્રચારાત્ સુતરાં નિવૃત્તઃ

કસ્મૈ પ્રાણિને ત્યાગઃ, કિં ત્યક્તં, કેન ત્યક્તં, તત્ત્રિતયે ઽપિ ભાવાભાવાદિબુદ્ધિદ્વયનિર્વૃતો ભવતિ । એવં સંપ્રતિ બોધિસત્ત્વસ્ય શીલસંપન્મયત્વમ્ ઉક્તમ્ । તતઃ પશ્ચાત્ સામાન્યતયા તદ્ભિન્નાનામપિ શીલસમ્પત્તેર્દાનાદિતો ઽપિ અતિશયત્વં સર્વગુણસમ્પદાશ્રયભૂતત્વમેવ દેશનાર્થયિતુમ્ ઉક્તમ્-
દાનાજ્જનઃ શીલપદેન હીનો ભોગાનવાપ્યૈષ્યતિ દુર્ગતિઞ્ચ । ઇતિ ।
તદ્દાનત એવ સ દાનપતિઃ શીલવાન્ ભૂતો નરદેવમધ્યે વિશિષ્ટભોગસમ્પન્મયઃ સન્ શીલપાદનિર્વૃત્તૌ દુર્ગતિલોકપતિતઃ પ્રત્યેકનરકં, અશ્વગજવાનરનાગાદિપ્રેતમહર્દ્ધિકાદિષુ ઉત્પન્નઃ સ વિવિધભોગસમ્પત્સમ્પન્ન એવ ભવતિ । અતઃ
સવ્યાજમૂલે પરિક્ષીયમાણે તસ્મૈ ન ભોગાઃ પ્રભવન્તિ પશ્ચાત્

યો ઽત્યલ્પબીજમુપ્ત્વા વિપુલફલં પ્રાપ્નુવન્ પુનઃ ફલાય તસ્માદપ્યધિકં બીજં વપતિ, તેન મહાફલસમ્ભારસ્ય યથાસમયે ઉપવર્ધનક્રમો ઽવિચ્છિન્નં સમ્ભવતિ, કૃતપ્રણાશસ્વભાવશ્ચયો મૂર્ખતયા પૂર્વબીજમાત્રમપિ ઉપભુઙ્ક્તે તસ્ય સવ્યાજવસ્તુસંગ્રહસ્યાપિ ક્ષયત્વાત્ કુતો ભાવિફલસંપદુત્પાદઃ? તથૈવ શીલનિવૃત્તેઃ અસ્થાને સમ્પદુપભોગક્તુરપિ અતિમૂર્ખતયા અપૂર્વાક્ષેપરહિતત્વાત્ પૂર્વાક્ષેપાશેષોપભોગત્વાચ્ચ પશ્ચાત્ સમ્પદ્ભાવો ઽસંભવઃ । શીલપાદવિહીનસ્ય અસ્ય પૂર્ણસમ્પદ્ભાવો ન કેવલં દુર્લભઃ, દુર્ગતિગમનેન દુર્ગતિત ઉત્થાનમ્ અપિ અતિદુર્લભમ્ ઇતિ દેશનાય-
યદા સ્વતન્ત્રઃ સ્થિતિસામરૂપ્યમ્ અયં સ્વચિન્તાં યદિ નો કરોતિ ।
દરીપ્રપાતે પરતન્ત્રતાપ્તૌ ક એનમુત્ત્થાપયિતા હિ પશ્ચાત્

ઇત્યુક્તમ । યદ્યસૌ તદા અનુકૂલજનપદસ્થિતો બન્ધમુક્તશૂરવત્ સ્વચ્છન્દઃ, પરાધીનતામપ્રવિષ્ટઃ સન્ દેવમનુષ્યાદિલોકસ્થિતઃ સ્વચિન્તાં ન કરોતિ, સાધિષ્ટદરીસમુત્સૃષ્ટબદ્ધશૂરવદ્ દુર્ગતિંગતમેનં પશ્ચાત્ ક ઉત્ત્થાપયિષ્યતિ । અત એવ પીડનાય નિશ્ચિતમેવ દુર્ગતિર્ભવિષ્યતિ । તત એવ પુનર્મનુષ્યેષુ ઉપપાદે ઽપિ દ્વિવિધઃ પરિપાકો ઽભિસિદ્ધ ઇત્યુક્તમ્ । યતસ્તાદૃશો દુઃશીલો ઽત્યધિકદોષસમ્ભારાધિષ્ઠાનમ્-
તતો જિનો દાનકથામુદીર્ય કથાં તુ શીલાનુગતામુવાચ ।
તસ્માદેવ પરાજિતસકલપાપધર્મો જિનો દાનાદિગુણાવિપ્રણાશાય દાનકથાસમયાનન્તરં શીલકથામેવ કૃતવાન્ ।
ગુણે વિવૃદ્ધે ખલુ શીલભૂમૌ ફલોપભોગસ્તુ નિરન્તરં સ્યાત્

સર્વગુણાશ્રયભૂતત્વાત્ શીલમ્ એવ ભૂમિઃ । તત્ર દાનાદિસર્વગુણવિવૃદ્ધિશ્ચેત્ હેતુફલપરમ્પરા ઉત્તરોત્તરં ક્રમશો ઽનવચ્છિન્નરૂપેણ ફલસમ્ભારમુપવર્ધયન્તી દીર્ઘકાલમ્ ઉપભોક્તું શક્યતે, અન્યથા તુ ન । અતો ઽનેન પ્રકારેણ-
પૃથગ્જનશ્રાવકનૈજબોધિસ્વભાવનિષ્ઠસ્ય જિનાત્મજસ્ય ।
ન હેતુરસ્ત્યભ્યુદયાય શીલાદ્ ઋતે ચ નિઃશ્રેયસહેતવે ઽન્યઃ

યથા- "ઇમે ખલુ પુનર્દશાકુશલાઃ કર્મપથા અધિમાત્રત્વાદાસેવિતા [ભાવિતા] બહુલીકૃતા નિરયહેતુર્મધ્યત્વાત્ તિર્યગ્યોનિહેતુર્મૃદુત્વાદ્યમલોકહેતુઃ । તત્ર પ્રાણાતિપાતો નિરયમુપનયતિ, તિર્યગ્યોનિમુપનયતિ, યમલોકમુપનયતિ । અથ ચેત્પુનર્મનુષ્યેષુ ઉપપદ્યતે, દ્વૌ વિપાકાવભિનિર્વર્તયતિ અલ્પાયુષ્કતાં ચ બહુગ્લાન્યતાં ચ । અદત્તાદાનં .........પેયાલં.........ઽપરીત્તભોગતાં ઽ ચ ઽસાધારણભોગતાંઽ ચ । કામમિથ્યાચારો ... અનાજાનેયપરિવારતાં ચ સસપત્નદારતાં ચ । મૃષાવાદો.......અભ્યાખ્યાનબહુલતાં ચ પરૈર્વિસંવાદનતાં ચ । પૈશુન્યં......ભિન્નપરિવારતાં ચ હીનપરિવારતાં ચ । પારુષ્યં........અમનાપશ્રવણતાં ચ કલહવચનં ચ । તાં સંભિન્નપ્રલાપો.......અનાદેયવચનતાં ચ અનિશ્ચિતપ્રતિભાનતાં ચ । અભિધ્યા........અસંતુષ્ટિતાં ચ મહેચ્છતાં ચ । વ્યાપાદો.......અહિતૈષિતાં ચ પરોત્પીડનતાં ચ । મિથ્યાદૃષ્ટિઃ [નિરયમુપનયતિ, તિર્યગ્યોનિમુપનયતિ, યમલોકમુપનયતિ । અથ ચેત્પુનર્મનુષ્યેષુ ઉપપદ્યતે, દ્વૌ વિપાકાવભિનિર્વર્તયતિ] કુદૃષ્ટિપતિતશ્ચ ભવતિ શઠશ્ચ માયાવી । એવં ખલુ મહતો ઽપરિમાણસ્ય દુઃખસ્કન્ધસ્ય ઇમે દશાકુશલાઃ કર્મપથાઃ સમુદાગમાય સંવર્તન્તે ।" "પુનઃ કુશલાનાં કર્મપથાનાં સમાદાનહેતો[ર્દેવ] મનુષ્યાદ્યુપપત્તિમાદિં કૃત્વા યાવદ્ભવાગ્રમિત્યુપપત્તયઃ પ્રજ્ઞાયન્તે । તત ઉત્તરં ત એવ દશ કુશલાઃ કર્મપથાઃ પ્રજ્ઞાકારેણ પરિભાવ્યમાનાઃ પ્રાદેશિકચિત્તતયા ત્રૈધાતુકોત્ત્રસ્તમાનસતયા મહાકરુણાવિકલતયા
પરતઃ શ્રવણાનુગમેન ઘોષાનુગમેન ચ શ્રાવકયાનં સંવર્તયન્તિ । તત ઉત્તરતરં પરિશોધિતા અપરપ્રણેયતયા [સ્વયંભૂત્વાનુકૂલતયા] સ્વયમભિસંબોધનતયા [પરતો ઽપરિમાર્ગણતયા] મહાકરુણોપાયવિકલતયા ગમ્ભીરેદં- પ્રત્યયાનુબોધનેન પ્રત્યેકબુદ્ધયાનં સંવર્તયતિ । તત ઉત્તરતરં પરિશોધિતા વિપુલાપ્રમાણતયા મહાકરુણોપેતતયા ઉપાયકૌશલસંગૃહીતતયા સંબદ્ધમહાપ્રણિધાનતયા સર્વસત્ત્વાપરિત્યાગતયા બુદ્ધજ્ઞાનવિપુલાધ્યાલમ્બનતયા બોધિસત્ત્વભૂમિપરિશુદ્ધયૈ પારમિતાપરિશુદ્ધયૈ ચર્યાવિપુલત્વાય સંવર્તન્તે ।" ઇત્યાદિ વિસ્તરેણોક્તવત્ અતો ઽનેનપ્રકારેણ તદ્દશકુશલમાર્ગાતિરિક્તં પૃથગ્જનશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધબોધિસત્ત્વાનાં યથાયોગમ્ અભ્યુદયસ્ય સંસારસુખસ્ય, નિઃશ્રેયસઃ સુખદુઃખાભાવસ્વભાવસ્ય મુક્તિલક્ષણસ્ય પ્રાપ્તેરુપાયો ઽન્યો નાસ્તીતિ સમુપદિષ્ટમ્ । યો ઽસૌ દ્વિતીયચિત્તોત્પાદબોધિસત્ત્વઃ-
યથા સમુદ્રો હિ શવેન સાર્ધમ્ અમઙ્ગલેનાપિ ચ મઙ્ગલં વા ।
તથા હિ શીલાધિકૃતો મહાત્મા સમં ન તિષ્ઠાસતિ દુષ્ટશીલૈઃ

અમંગલમિતિ અકુશલપર્યાયઃ । યથોક્તશીલપારમિતાવિભેદાખ્યાનમ્-
કુતશ્ચ કિં કુત્ર વિવર્જિતઞ્ચ ત્રિકે ગૃહીતે સતિ યદ્ધિ શીલમ્ ।
વદન્તિ તલ્લૌકિકપારમીતિ ।
તચ્છીલં ત્રિષ્વવલમ્બિતં સત્ લૌકિકપારમિતેતિ આખ્યાયતે ।
અલૌકિકં તત્ ત્રિષુ રાગશૂન્યમ્

તદેવશીલં યથોક્તાલમ્બનત્રયરહિતં સ્યાચ્ચેદ્ અલૌકિકપારમિતેત્યુચ્યતે । યથોક્તભૂમિગુણાનુવાદેન શીલપારમિતાવસ્થાપરિનિષ્પત્તિમાહ-
જિનાત્મજેન્દૂદ્ગતનિર્મલાપિ ભવાભવૈષા વિમલા ભવશ્રીઃ ।
શરદૃતોશ્ચાન્દ્રમસીપ્રભેવ જગન્મનસ્તાપમપાકરોતિ