લલ્લેશ્વરીવાક્યાનિ · અધ્યાય 1

ઓં
શ્રીગણેશાય નમઃ
અથ
લલ્લેશ્વરીવાક્યાનિ
શ્રીરાજાનકભાસ્કરાચાર્યસંદૃબ્ધસંસ્કૃતપદ્યોપેતાનિ ।
નુત્વા દેવં શ્રીગણેશં સુરેશં
સ્મૃત્વા ચિત્તે શ્રીગુરોઃ પાદુકાં ચ ।
લલ્લાદેવીપ્રોદિતં વાક્યજાતં
પદ્યૈર્દૃબ્ધં રચ્યતે ભાસ્કરેણ

અબ્યાસિ સવિકાસ લય વ્વથૂ,
ગગનસ સગુણ મ્યૂલુ સમિચટા ।
શૂન્ય ગલુ ત અનામય મ્વતૂ,
ઇહુય ઉપદેશ છુય ભટાં

આભ્યાસેન લયં નીતે દૃશ્યે શુન્યત્વમાગતે ।
સાક્ષિરૂપં શિષ્યતે તચ્છાન્તે શૂન્યેઽપ્યનામયમ્

પ્. ૨) વાક માનસ ક્વલ અક્વલ ના અતિ,
છ્વપિ મુદ્રિ અતિ ન પ્રવેશ ।
રોજન શિવ શક્ત ના અતિ,
મ્વતુયય કુ।હ ત સુય ઉપદેશ

વાઙ્માનસં ચ તન્મુદ્રે શિવશક્તિ કુલાકુલે ।
યત્ર સર્વમિદં લીનમુપદેશં પરં તુ તત્

લલ્લ બ્વહ દ્રાયસ લો-લરે,
છાડાન લુસ્તુમ દિન ક્યોહ રાથ ।
વુછુમ પણ્ડિત પનનિ-ગરે,
સુય મ્ય રટુમસ નક્ષતુર સાથ

લલ્લાહં નિર્ગતા દૂરમન્વેષ્ટું શંકરં વિભુમ્ ।
ભ્રાન્ત્વા લબ્ધો મયા સ્વસ્મિન્દેહે દેવો ગૃહે સ્થિતઃ ॥
દમાદમ કરુમસ દમનહાલે,
પ્રજલ્યોમ દીપ ત નનેયમ જાથ ।
અન્દર્યુમુ પ્રકાશ ન્યબર છટુમ,
ગટિ રટુમ ત કરૂમસ થફ

પ્. ૩) તતઃ પ્રાણાદિરોધેન પ્રજ્વાલ્ય જ્ઞાનદીપિકામ્ ।
સ્ફુટં દૃષ્ટો મયા તત્ર ચિત્સ્વરૂપો નિરામયઃ

પર ત પાન યમિ સમુય મોન
યમિ હિહુય મોન દિન ક્યોહ રાથ ।
યમિસય અદુયુ મન સામ્પુન,
તમિય ડ્યૂઠુય સુરગુરુનાથ

આત્મા પરો દિનં રાત્રિર્યસ્ય સર્વમિદં સમમ્ ।
ભાતમદ્વૈતમનસસ્તેન દૃષ્ટોઽમરેશ્વરઃ

ચિદાનન્દસ જ્ઞાનપ્રકાશસ
ઇમૌ ચ્યૂનુય તિમ જીવન્તી મુક્તી ।
વિષમિસ સંસારનિસ પાશસ,
અબુદ્ધવ ગણ્ડશત શત દિતિય

ચિદાનન્દો જ્ઞાનરૂપઃ પ્રકાશાખ્યો નિરામયઃ ।
યૈર્લબ્ધો દેહવન્તોઽપિ મુક્તાસ્તેઽન્યેઽન્યથા સ્થિતાઃ

નાથ ના પાન ના પર- જોનુમ,
સદાયિ બોદુમ એકુય દેહ ।
ચહ બ્વહ બ્વહ ચહ મ્યુલુ ના જોનુમ,
ચહ કુસ બ્વહ ક્વસ્સ છુહ સંદેહ

પ્. ૪) નાથ ન ત્વં ન ચાત્માપિ જ્ઞાતો દેહાભિમાનતઃ ।
સ્વસ્યૈક્યં ચ ત્વયા તેન કા આવામિતિ સંશયઃ

શિવ વા કેશવ વા જિન વા,
કમલજનાથ નામ દારિન યુસ ।
મ્ય અબલિ કાસિતન ભવરુજ,
સુહ વા સુહ વા સુહ વા સુહ

શિવો વા કેશવો વાપિ જિનો વા દ્રુહિણોઽપિ વા ।
સંસારરોગેણાક્રાન્તામવલાં માં ચિકિત્સતુ

ભાન ગલુ તાય પ્રકાશ આવ જૂને,
ચન્દ્ર ગલુ તાય મ્વતૂ ચિત ।
ચિત ગલુ તાય કે।હ તિ ના કુને,
ગૈય ભૂર ભુવઃ સ્વર મીલિથ કતુ

ભાનૌ નષ્ટે કાશતે ચન્દ્રબિમ્બં
તસ્મિન્નષ્ટે કાશતે ચિત્તમેવ ।
ચિત્તે નષ્ટે દૃશ્યજાતં ક્ષણેન
પૃથ્વ્યાદીદં ગચ્છતિ ક્વાપિ સર્વમ્

પ્. ૫) વ્વથ રૈણ્યા અર્ચુન સુખર,
અથિ અલ પલ વખુર હ્યથ ।
યદુવનય જાનખ પરમપદ,
અક્ષર હિશીખર ક્ષિશીખર હ્યથ

ઉત્તિષ્ઠ શાક્તિકસ્ત્રિ ત્વં પૂજયેશં સુરાદિભિઃ ।
યદિ જ્ઞાતમક્ષરં તત્ત્વયા તેનાપિ કા ક્ષતિઃ

તન્ત્ર ગલિ - તાય મન્ત્ર મ્વચે,
મન્ત્ર ગલુ તાય મ્વતુય ચિત્ત ।
ચિત્ત ગલુ-તાય કે।હ તિ ના કુને,
શૂન્યસ શૂન્યાહ મીલિથ ગૌવ

તન્ત્રં સર્વં લીયતે મન્ત્ર એવ
મન્ત્રશ્ચિત્તે લીયતે નાદમૂલઃ ।
ચિત્તે લીને લીયતે સર્વમેવ
દૃશ્યં દ્રષ્ટા શિષ્યતે ચિત્સ્વરૂપઃ

હ્યથ કરિથ રાજ્ય ફેરિ ના,
દિથ કરિથ તૃપ્તિ ના મન ।
લોભ વિના જીવ મરિ ના,
જીવન્ત મરિ-તાય સુય છુય જ્ઞાન

પ્. ૬) દાતુર્મનસ્તૃપ્યતિ નૈવ રાજ્યં
દત્ત્વા ગ્રહીતુશ્ચ તદેવ લબ્ધ્વા ।
જીવોઽપિ લાભેન ન મૃત્યુમેતિ
મૃતસ્ય નૈવાસ્તિ ન જાતુ મૃત્યુઃ

ઇમય ષહ ચ્ય તિમય ષહ મ્ય,
શ્યામગલા ચ્ય વિન તોઠુસ છુહ
ઇહુય ભિન્નાભેદ ચ્ય ત મ્ય,
ચહ ષન સ્વામી બ્વહ ષ્યિ મુષિસ

યદેવ ષટ્કં તે દેવ તદેવ ચ મમ પ્રભો ।
નિયોક્તા ત્વં નિયોજ્યાહં તસ્યાસ્તીત્યાવયોર્ભિદા

શિવ ગુરુ તાય કેશવ પલનસ,
બ્રહ્મા પાયહર્યન વ્વલસ્યસ ।
યોગી યોગકલિ પર્જાન્યસ,
કુસ દેવ અશ્વવાર પ્યઠ ચેડ્યસ

શિવોઽશ્વઃ કેશવસ્તસ્ય પર્યાણમાત્મભૂસ્તથા ।
પાદયન્ત્રં તત્ર યોગ્યઃ સાદી ક ઇતિ મે વદ

પ્. ૭) અનાહત ખસ્વરૂપ શુન્યાલય,
યસ નાવ ના વર્ણ ના રૂપ ના ગોત્ર ।
અહંનિનાદ બિન્દ ત યવોન,
સુય અશ્વવાર પ્યઠ ચેડ્યસ

અનાહતઃ ખસ્વરૂપઃ શૂન્યસ્થો વિગતામયઃ ।
અનામરૂપવર્ણોઽજો નાદબિન્દ્વાત્મકોઽસ્તિ સઃ

તૂરિ સલિલ ખટુ તાય તૂરિ
હ્યમ્ય ત્રિગૈય ભિન્ના ભિન્ન વિમશા ।
ચૈતન્ય રવ ભાતિ સબ સમે,
શિવમય ચરાચર જગ પશ્યા

માયાજાડ્યં તજ્જડં બોધનીરં
સંસૃત્યાખ્યં તદ્ઘનત્વં હિમં ચ ।
ચિત્સૂર્યેઽસ્મિન્ પ્રોદિતે ત્રીણિ સદ્યો
જાડ્યાન્મુક્તં નીરમાદ્યં શિવાખ્યમ્

દેહ વટા દેવર વટા
પ્યઠ બ્વન છુય એકવાટ ।
પૂજ કસ કરખ હૂટબટાં,
કર મનસ ત પવનસ સંગાટ

પ્. ૮) ચૈત્યં દેવો નિર્મિતૌ દ્વૌ ત્વયા યૌ
પૂજાહેતોસ્તૌ શિલાતો ન ભિન્નૌ ।
દેવોઽમેયશ્ચિત્સ્વરૂપો વિધેયં
તદ્વ્યાપ્ત્યર્થં પ્રાણચિત્તૈક્યમેવ

આસા બોલ પરિનમ સાસા,
મ્ય મનિ વાસા ખેદ ના હ્યયે ।
યદુવય શંકર બખચ આસા,
મકુરિસ સ્વાસા મલ ક્યાહ પ્યયે

અવાચ્યાનાં સહસ્રાણિ કથયન્તુ ન મન્મનઃ ।
માલિન્યમેત્યુદાસીનં રજોભિર્મકુરો યથા

અછાન આય ત ગછુન ગછે,
પકુન ગછે દિન ક્યોહ વ રાથ ।
યોરય આય તૂરિ ગછુન ગછે
કે।હ ન-ત કે।હ ન-ત કે।હ ન-ત ક્યાહ

જરાઽગતા ક્ષીણતરોઽદ્ય દેહો
જાતોઽવસાયો ગમનાય કાર્યઃ ।
સમાગતાઃ સ્મો યત એવ તત્ર
ગન્તવ્યમેવેહ દૃઢં ન કિઞ્ચિત્

પ્. ૯) મૂઢવ દીશિથ ત પશિથ લાગ,
જરુ ત કલુ શ્ર્વતવોન જડરૂપિ આસ ।
યુસ યિય દપિય તસ તિથુ બોલ,
સુય છુય તત્ત્વવિદસ અભ્યાસ

જ્ઞાત્વા સર્વં મૂઢવત્તિષ્ઠ સ્વસ્થઃ
શ્રુત્વા સર્વં શ્રોત્રહીનેન ભાવ્યમ્ ।
દૃષ્ટ્વા સર્વં તૂર્ણમન્ધત્વમેહિ
તત્ત્વાભ્યાસઃ કીર્તિતોઽયં બુધેન્દ્રૈઃ

ગાલ ગાડિન્યમ બોલ પડિન્યમ,
દપિન્યમ તિહ યસ યિથુ રોચે ।
સહજકુસુમવ પૂજ કારિન્યમ,
બ્વહ અમલાઞ કસ ક્યાહ મ્વચે

નિન્દન્તુ વા મામથ વા સ્તુવન્તુ
કુર્વન્તુ વાર્ચાં વિવિધૈઃ સુપુષ્પૈઃ ।
ન હર્ષમાયામ્યથ વા વિષાદં
વિશુદ્ધબોધામૃતપાનસ્વસ્થા

પ્. ૧૦) દિન છ્યજિ ત રજન આસે,
ભૂતલ ગગનસ કુન વિકાસે ।
ચન્દ્રિ રાહ ગ્રોસુન માવસિ,
શિવ પૂજન ગ્વાહ ચિત્ત આત્મસિ

નાશં ગતેઽર્કે ખલુ માનસંજ્ઞે
મેયક્ષયાખ્યા રજની વિભાતિ ।
જીવાખ્યચન્દ્રઃ શિવધામ્નિ લીનઃ
સ્વાહન્ત્વરાહું ગ્રસતે ચ સદ્યઃ

મનસ ત ભવસરસ છુ ત,
કોપ નિરતા નાર-છ્વખ ।
લ્યક લજિતાય બ્વહ ના કુને,
તુલિ તુલ તાય તૂલુ ના કે।હ

ક્રુદ્ધં મનો વહ્નિસમાનરૂપં
તિરસ્કૃતં ભારનતં વિભાતિ ।
વિચારતઃ સર્વવિકારહીનં
વિશુદ્ધબોધૈકસ્વરૂપમેવ

પ્. ૧૧) શીલ ત માન છુય પાઞિ ક્રઞ્જ્ય,
મ્વછિ યમિ રટુ મલ્લયુદ્ધ વાવ ।
હસ્તુ યુસ મસ્તવાલ ગ।ડે,
તિહ યસ તગિ સુહ અદ ન્યહાલ

શીલસ્ય માનસ્ય ચ રક્ષણં ભટૈ-
સ્તૈરેવ શક્યં નિપુણં વિધાતુમ્ ।
વાયું કરેણાથ ગજં ચ તન્તુના
યૈઃ શક્યતે સ્તમ્ભયિતું સુધીરૈઃ

ષહ વન ચટિથ શશિકલ વુજૂમ,
પ્રકૃથ હુજૂમ પવનસૂતિય ।
લોલકિ નાર-સૂત્ય વાલિઞ્જ બુજૂમ,
શંકર લબુમ તમિય સાતી

કામાદિકં કાનનષટ્કમેત-
ચ્છિત્ત્વામૃતં બોધમયં મયાપ્તમ્ ।
પ્રાણાદિરોધાત્ પ્રકૃતિં ચ ભક્ત્યા
મનશ્ચ દગ્ધ્વા શિવધામ લબ્ધમ્

પ્. ૧૨) ચિત્ત તુરુગ ગગનિ ભ્રમવોન,
નિમેષ અકિ છણ્ડિ યોજનલછ ।
ચૈતન્યવગિ યમિ રટિથ જોન,
પ્રાણ અપાન ફુટરિથ પખચ્ય

ચિત્તાભિધઃ સર્વગતિસ્તુરઙ્ગઃ
ક્ષણાન્તરે યોજનલક્ષગામી ।
ધાર્યો બુધેન્દ્રેણ વિવેકવલ્ગા-
નોદેન વાયુદ્વયપક્ષરોધાત્

ખ્યથ ગ।ડિથ ના શમિ માનસ,
ભ્રાન્ત યિમવ ત્રાવૂ તિમ ગૈય ખસિથ ।
શાસ્ત્ર બૂજુ જિ યમભંગ કુરૂ,
સુહ નો પચુ તાય ધન્યા લૂસિતિ

ખાદનાદ્ભૂષણાદ્વાપિ મનો યસ્ય ગતભ્રમમ્ ।
સ મુક્તો નોત્તમર્ણાદ્યો ગૃહ્ણાત્યર્થં હિ સોઽનૃણઃ

યવ તૂર ચલિ તિમ અમ્બર હ્યતિ,
બ્વછ યવ ચલિ તિય આહાર અન ।
ચિત્ત નૃપ સ્વવિચારસ પ્યત,
ચિતા દેહસ વાન ક્યાહ વન

પ્. ૧૩) શીતાર્થં વસનં ગ્રાહ્યં ક્ષુધાર્થં ભોજનં તથા ।
મનો વિવેકિતાં નેયમલં ભોગાનુચિન્તનૈઃ

સહજસ શમ ત દમ નો ગછે,
ઇછિ પ્રાવખ મુક્તિદ્વાર ।
સલિલસ લવણ જન મીલિથ ત ગછિ,
તોતિ છુય દુર્લભ સહજ-વિચાર

સ્વભાવલભ્દૌ ન શમોઽસ્તિ કારણં
તથા દમઃ કિં તુ પરં વિવેકઃ ।
નીરૈકરૂપં લવણં યથા ભવેત્-
તથૈકતાપ્તાવપિ નૈષ લભ્યઃ

લોભ મારુનુ સહજ વિચારુનુ
દ્વગુ જાનુન કલ્પન ત્રાવ ।
નિશ છુય ત દૂરુ મવ જાનુનુ,
શૂન્યસ શૂન્યાહ મીલિથ ગૌવ

લોભં ત્યક્ત્વા વૈમનસ્યં ચ તદ્વત્-
કાર્યો નિત્યં સ્વસ્વભાવાવમર્શઃ ।
શૂન્યાચ્છૂન્યં નૈવ ભિન્નં યથૈવં
તસ્માત્ત્વં તદ્ભેદબુદ્ધિર્વૃથૈવ

પ્. ૧૪) મકુરસ જન મલ ચલુમ મનસ,
અદ મ્ય લબૂમ જનસ જાન ।
સુહ યયલિ ડ્યૂઠુમુ નિશ પાનસ,
સોરુય સુય તાય બ્વહ નવ કે।હ

ચિત્તાદર્શે નિર્મલત્વં પ્રયાતે
પ્રોદ્ભૂતા મે સ્વે જને પ્રત્યભિજ્ઞા ।
દૃષ્ટો દેવઃ સ્વસ્વરૂપો મયાસૌ
નાહં ન ત્વં નૈવ ચાયં પ્રપઞ્ચઃ

કે।હ છિય ન્યન્દર્યહતિ વુદિય,
કે।ચન વુદ્યન ન્યસર પ્યયે ।
કે।હ્ છિય સ્નાન કરિથ અપૂતિય,
કે।હ્ છિય ગૃહ બજિથ અક્રિય

કશ્ચિત્ પ્રસુપ્તાઽપિ વિબુદ્ધ એવ
કશ્ચિત્ પ્રબુદ્ધોઽપિ ચ સુપ્તતુલ્યઃ ।
સ્નાતોઽપિ કશ્ચિદશુચિર્મતો મે
ભુક્ત્વા સ્ત્રિયં ચાપ્યપરઃ સુપૂતઃ

પ્. ૧૫) અકુય ઓંકાર યુસ નાભિ દરે,
કમ્બુય બ્રહ્માણ્ડસ સુમ ગરે ।
અકુય મન્તર યુસ ચ્યતસ કરે,
તસ સાસ મન્તર ક્યાહ જન કરે

આ બ્રહ્માણ્ડં નાભિતો યેન નિત્ય-
મોંકારાખ્યો મન્ત્ર એકો ધૃતોઽયમ્ ।
કૃત્વા ચિત્તં તદ્વિમર્શૈકસારં
કિં તસ્યાન્યૈર્મન્ત્રવૃન્દૈર્વિધેયમ્

સંસારસ આયસ તપસે,
બોધપ્રકાશ લબુમ સહજ ।
મર્યમ ન કુ।હ ત મર ન કૈ।સિ,
મર નેછ ત લસ નેછ

આસાદ્ય સંસારમહં વરાકી
પ્રાપ્તા વિશુદ્ધં સહજં પ્રબોધસ્ ।
મ્રિયે ન કસ્યાપિ ન કોઽપિ મે વા
મૃતામૃતે માં પ્રતિ તુલ્યરૂપે

પ્. ૧૬) દ્વાદશાન્ત-મણ્ડલ યસ દેવસ થજૂય,
નાસિક પવન અનાહત રવ ।
સ યસ કલ્પન અન્તિહ ચજૂય
પાનય દેવ ત અર્ચુન કસ

યો દ્વાદશાન્તે સ્વયમેવ કલ્પિતે
સદોદિતે દેવગૃહે સ્વયં સ્થિતઃ ।
સંપ્રેરયન્ પ્રાણરવિં સ શંકરો
યસ્યાત્મભૂતઃ સ કમર્ચયેદ્ બુધઃ

પ્રથય તીર્થન ગછાન સન્યાસિ,
ગ્વારનિ સુદર્શન મિલુ ।
ચિત્તા પરિથ મવ નિષ્પત આસ,
દેશખ દૂર્યા દ્રમન નીલિય

યત્નેન મોક્ષૈકધિયઃ સદામી
સન્યાસિનસ્તીર્થવરાન્ પ્રયાન્તિ ।
ચિત્તૈકસાધ્યો ન સ લભ્યતે તૈ-
ર્દૂર્વાસ્થલં ભાત્યતિનીલમારાત્

પ્. ૧૭) પવન પૂરિથ યુસ અનિ વગે,
તસ બ્વન સ્પર્શિ ન બ્વછ ત ત્રેશ ।
તિહ યસ કરુન અન્તિહ તગે,
સુહ સંસારસ જ્યયિ ન નેછ

યઃ પૂરકેણ ચિત્તં સ્વં રોધયેત્ક્ષુત્તૃડાદિકમ્ ।
ન પીડયતિ સંસારે સફલં ચાસ્ય જીવિતમ્

જલ થમુનુ હુતવહ તરનાવુન,
ઊર્ધ્વ-ગમન પરિવર્જિથ ચર્યથ ।
કાઠધેનિ દ્વદ શ્રમાવુન,
અન્તિહ સકલુ કપટ-ચર્યથ

નીરસ્તમ્ભો વહ્નિશૈત્યં તથૈવ
પાદૈસ્તદ્વદ્વ્યોમયાનમશક્યમ્ ।
દોહો ધેનોઃ કાષ્ઠમયયાસ્તથૈવ
સર્વં ચૈતજ્જૃમ્ભિતં કૈતવસ્ય

કુસુ પુશુ તાય ક્વસ્સ પુશાઞી,
કમ કુસમ લાગિજ્યસ પૂજે ।
કમિ સર ગડુ દિજ્યસ જલધાની,
કવસન મન્ત્ર શંકર વુજે

પ્. ૧૮) કઃ પૌષ્પિકઃ કાપિ ચ તસ્ય પત્ની
પુષ્પૈશ્ચ કૈર્દેવવરસ્ય પૂજા ।
કાર્યા તથા કિં ગડુકં વિધેયં
મંત્રશ્ચ કસ્તત્ર વદ પ્રયોજ્યઃ

મન પુશું તાય યછ પુશાઞી,
ભાવકિ કુસમ લાગિજ્યસ પૂજે ।
શશિ-રસ ગડુ દિજ્યસ જલધાની,
છ્વપિ મંત્ર શંકર વુજે

ઇચ્છામનોભ્યાં નનુ પૌષ્પિકાભ્યા-
માદાય પુષ્પં દૃઢભાવનાખ્યમ્ ।
સ્વાનન્દપૂરૈર્ગડુકં ચ દત્ત્વા
મૌનાખ્યમંત્રેણ સમર્ચયેશમ્

આયસ કમિ દિશિ ત કમિ વતે,
ગછ કમિ વતિ કવ જાન વથ ।
અન્તિહિ દાય લગિ તતે
છ્યમ છનિસ ફ્વકસ ક્વસ સથ

પ્. ૧૯) કયા દિશા કેન પથાગતાહં
પશ્ચાદ્ગમિષ્યામિ પથાઽથ કેન ।
ઇત્થં ગતિં વેદ્મિ નિજાં ન તસ્માત્
ઉચ્છ્વાસમાત્રેણ ધૃતિં ભજામિ

ગગન ચય ભૂતલ ચય,
ચય દ્યન પવન ત રાથ ।
અર્ઘ ચન્દુન પોષ પાઞિ ચય,
ચય છુખ સોરુય ત લાગિજિય ક્યાહ

આકાશો ભૂર્વાયુરાપોઽનિલશ્ચ
રાત્રિશ્ચાહશ્ચેતિ સર્વં ત્વમેવ ।
તત્કાર્યત્વાત્પુષ્પમર્ઘાદિ ચ ત્વં
ત્વત્પૂજાર્થં નૈવ કિંચિલ્લભેઽહમ્

યમિ લોભ ત મન્મથ મોરૂ,
તિમય મારિથ ત લોગુનુદાસ ।
યમિય સહજ ઈશ્વર ગ્વોરૂ,
તમિય સોરુય વ્યન્દુન સ્વાસ

પ્. ૨૦) કામો લોભોઽહંકૃતિશ્ચૈવ યેન
યત્નાત્પૂર્વં મારિતા માર્ગચૌરાઃ ।
તેનૈવૈકેનૈશ્વરં ધામ લબ્ધ્વા
સર્વં ત્યક્ત્વા ભસ્મવદ્ભાવજાતમ્

પાનસ લાગિથ રૂદુખ મ્ય ચહ,
મ્ય ચ્યહ છાડાન લૂસ્તુમુ દ્વહ ।
જ્ઞાનસ મન્જ યયલિ ડ્યૂઠુખ મ્ય ચહ,
મ્ય ચ્ય-ત પાનસ દિતુમ છ્વહ

દેહાદિષટ્કોશપિધાનતસ્ત્વા-
મપ્રાપ્ય ખિન્નાસ્મિ ચિરં મહેશ ।
ઉપાધિનિર્મુક્તવિવોધરૂપં
જ્ઞાત્વાદ્ય વિશ્રાન્તિમુપાગતા ત્વામ્

કુશ પોષ તિલ દિફ જલ ના ગછે,
યુસ સદ્ભાવ ગ્વરકથં મનિ હ્યયે ।
શમ્ભુસ સ્વરિ પનઞ યછે,
સય દપિજે સહજા ક્રિય

પ્. ૨૧) પુષ્પાદિકં દ્રવ્યમિદં ન તસ્ય
પૂજાસુ સર્વમુપયોગિ કિંચિત્ ।
ગુરૂપદેશાદ્ દૃઢયા ચ ભક્ત્યા
સ્મૃત્યાર્ચ્યતે યેન વિશુદ્ધ આત્મા

અસે પ્વન્દે જ્વસે જામે,
ન્યથય તીર્થન સ્નાન કરે ।
વહરિ-વહરસ નનુય આસે,
નિશ છુય ત પર્જાનતન

સ્નાતં હસન્તં વિવિધં વિધેયં
કુવન્તમેતત્પુર એવ સન્તમ્ ।
પશ્યાત્મદેવં નિજદેહ એવ
કૃતં પ્રદેશાન્તરમાર્ગણેન

યથ સરિ સર્ષપ-ફલુ ના વ્યચે,
તથ સરિ સકલો પાઞિ ચ્યન ।
મૃગ સૃગાલ ગણ્ડિ જલહસ્તી,
જ્યન ના જ્યન ત તતુય પ્યન

પ્. ૨૨) સરોવરે યત્ર ન સર્ષપસ્ય
કણોઽપિ માત્યેવ વિચિત્રમેતત્ ।
વિવર્ધતે તત્પયસા સમસ્તં
યાવત્પ્રમાણં ખલુ દેહિજાતમ્

લલ્લ બ્વહ લૂછૂસ છાડાન ત ગ્વારાન,
હલ મ્ય કરૂમસ રસનિ શતિય ।
વુછુન હ્યતુમસ તારિ ડીઠીમસ બરન,
મ્યતિ કલ ગનેય જિ જોગુમસ તતિય ॥
દ્રષ્ટું વિભું તીર્થવરાન્ગતાહં
શ્રાન્તા સ્થિતા તદ્ગુણકીર્તનેષુ ।
તતોઽપિ ખિન્નાસ્મિ ચ માનસેન
સ્વાન્તર્નિવિષ્ટા ખલુ તદ્વિમર્શે

મલ વ્વન્દિ જોલુમ,
જિગર મોરુમ ।
ત્યલિ લલ્લ નાવ દ્રામ,
પ્યલિ દલિ ત્રાવિમસ તતિય

પ્. ૨૩) તતોઽત્ર દૃષ્ટ્વાવરણાનિ ભૂયો
જ્ઞાતં મયાત્રૈવ ભવિષ્યતીતિ ।
ભઙ્ક્ત્વા યદા તાનિ ચ સંપ્રવિષ્ટા
લલ્લેતિ લોકે પ્રથિતા તદાહમ્

ત્રયિ ન્ય।ગિ સરાહ સરિય સરસ,
અકિ ન્ય।ગિ સરસ અર્શસ જાય ।
હર-મુખ કૌ। સર અખ સુમ સરસ
સતિ ન્ય।ગિ સરસ શૂન્યાકાર

વારત્રયં નીરમયં સ્મરામિ
તથૈકદાહમવકાશહીનકમ્ ।
આકાશમન્યાન્યપિ ચાદભુતાનિ
સ્મરામિ શૂન્યં ખલુ સપ્તવારમ્

જનઞ જાયેય રતિ તાય કતિય,
કરિથ ઉદરસ બહુ ક્લેશા ।
ફીરિથ દ્વાર ભજનિ વાતિ તતુય
શિવ છુય ક્રૂઠુ-તાય ચેન ઉપદેશ

પ્. ૨૪) પ્રસૂદરં ક્લેશયુતં વિનીય
જાતો મલાક્તોઽપ્યનુયાતિ સન્તતમ્ ।
યત્પ્રેરિતઃ સૌખ્યધિયા નરઃ સ્ત્રીં
કષ્ટેન લભ્યં શૃણુ તં ગુરોઃ શિવમ્

સ્વય શિલા છ્યય પટસ ત પીઠસ,
સ્વય શિલા છ્યય ઉત્તમ-દેશ ।
સ્વય શિલા છ્યય ફેરવનિસ ગ્રટસ,
શિવ છુય ક્રૂઠુ તાય ચેન ઉપદેશ

યથા શિલૈકૈવ સ્વજાતિભેદાત્
પીઠાદિનાનાવિધરૂપભાગિની ।
તથૈવ યોઽનન્તતયા વિભાતિ
કષ્ટેન લભ્યં શૃણુ તં ગુરોઃ શિવમ્

રવ મત થલિ થલિ તાપિતન,
તાપિતન ઉત્તમ દેશા ।
વરુણ મત લોટ ગર અચિતન,
શિવ છુય ક્રૂટુ-તાય ચેન ઉપદેશ

પ્. ૨૫) સ્થલે સ્થલે સ્વૈઃ કિરણૈર્યથા રવિઃ
પતત્યભેદેન ગૃહેષુ વાભ્રિયમ્ ।
જલં તથા સર્વજગદ્ગૃહેષુ
કષ્ટેન લભ્યં શૃણુ તં ગુરોઃ શિવમ્

સય માતારૂપિ પય દિયે,
સય ભાર્યા-રૂપિ કરિ વિલાસ ।
સય માયા-રૂપિ જીવ હરે,
શિવ છુય ક્રૂઠુ તાય ચેન ઉપદેશ

માતૃસ્વરૂપેણ પયઃપ્રદા નુ
ભાર્યાસ્વરૂપેણ વિલાસકારિણી ।
યચ્છક્તિરન્તે મૃતિરૂપમેતિ ચ
કષ્ટેન લભ્યં શૃણુ તં ગુરોઃ શિવમ્

કન્દ્યવ ગૃહ ત્યજિ કન્દ્યવ વનવાસ,
યિથુય છુખ ત તિથુય આસ ।
મનસ ધૈર્ય રઠ સા।પજખ સુવાસ,
ક્યા છુય મલુન સૂર તાય સાસ

પ્. ૨૬) ગૃહે નિવાસો ન વિમોક્ષહેતુ-
ર્વનેઽથ વા યોગિવરૈઃ પ્રદિષ્ટઃ ।
દિવાનિઽસં સ્વાત્મવિમર્શનાઢ્યો
યથાસ્થિતસ્ત્વં પરમોઽસ્ત્યુપાયઃ

યે ગ્વરા પરમો ગ્વરા,
સદ્ભાવ ભાવ ત મ્ય ચહ ।
જહ જનિ ઉપનેય કન્દાપુરા,
હૂહ કવ તરુનુ ત હાહ કવ તતુ

ગુરો મમૈતમુપદેશમેકં
કુરુષ્વ બોધાપ્તિકરં દયાતઃ ।
હાહ્-હુહ્ ઇમૌ સ્તઃ સમમાસ્યજાતા-
વુષ્ણોઽસ્તિ હાહ્ કિમથ હૂહ્ સુશીતઃ

નાભિસ્થાનસ ચિત જલવઞી,
બ્રહ્મસ્થાનસ શિશિરુનુ મુખ ।
બ્રહ્માણ્ડસ છ્યય નદ વહવઞી,
તવય તરુનુ હૂહ હાહ ગૌવ તતુ

પ્. ૨૭) નાભ્યુત્થિતો હાહ્ જઠરાગ્નિતપ્તો
હૂહ્ દ્વાદશાન્તાચ્છિશિરાત્સમુત્થઃ ।
હાહ્ પ્રાણભૂતોઽસ્ત્યથ હૂહ્ અપાનઃ
સિદ્ધાન્ત એવં મુનિભિઃ પ્રદિષ્ટઃ

યિહ યિહ કર સુય અર્ચુન,
યિહ રસઞિ ઉચ્ચર્યમ તિય મનથર ।
ઇય યિથ લગ્યમ દેહસ્ પરિચય,
સુય પરમશિવુન તનથર

કરોમિ યત્કર્મ તદેવ પૂજા
વદામિ યચ્ચાપિ તદેવ મંત્રઃ ।
યદેવ ચાયાતિ તથૈવ યોગાદ્-
દ્રવ્યં તદેવાસ્તિ મમાત્ર તન્ત્રમ્

ચહ ના બ્વહ ના ધ્યેય ના ધ્યાન,
ગૌવ પાનય સર્વક્રિય મશિથ ।
અન્યા ડ્યૂઠુખ કે।છ ના અનુય,
ગય સત લય પર પશિથ

પ્. ૨૮) નાહં ન ચ ત્વં ન ચ કાપિ ચર્ચા
ધ્યાનસ્ય યોગ્યાત્ર પદેઽતિશાન્તે ।
કોઽપ્યન્વયશ્ચાત્ર ન ભાતિ તસ્માત્
વિસ્માર્ય લીનં સ્વમિવાત્ર સદ્ભિઃ

છાડાન લૂછૂસ પાનિય પાનસ,
છ્યપિથ જ્ઞાનસ વોતુ ન કૂ।છ ।
લય કરૂમસ વાચૂસ મય-ખાનસ,
બરિ બરિ બાન ત ચ્યવાન ન કુ।હ

સ્વાત્માન્વેષણયત્નમાત્રનિરતા શ્રાન્તા તતોઽહં સ્થિતા
તજ્જ્ઞાનૈકમહાપદેઽતિવિજને પ્રાણાદિરોધાત્તતઃ ।
લબ્ધ્વાનન્દસુરાગૃહં ચ તદનુ દૃષ્ટ્વાત્ર ભાણ્ડાન્યલં
પૂર્ણાન્યેવ તથાપિ તત્ર વિમુખઃ પ્રાપ્તો જનઃ શોચિતઃ

શ્રીલલ્લાયોગિનીવાક્યજાતં ષષ્ઠ્યા મયા સ્ફુટમ્ ।
શ્લોકાનાં ભાસ્કરેણેહ દૃબ્ધમસ્તુ શિવાર્પણમ્

ઇતિ લલ્લેશ્વરી વાક્યાનિ રાજાનકભાસ્કરકૃતાર્થચ્છાયાપદ્યોપેતાનિ સમાપ્તાનિ ॥