લક્ષ્મીતન્ત્રમ્ · અધ્યાય 45

પઞ્ચચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ - 45
શ્રીઃ---
અહં નારાયણી દેવી પૂર્વેષામપિ પૂર્વજા।
સાક્ષાદ્ભગવતો વિષ્ણોર્લક્ષ્મીઃ શ્રીરનપાયિની

વિભજામિ સ્વયા શક્ત્યા ચતુર્ધાત્માનમાત્મના।
લક્ષ્મીઃ કીર્તિર્જયા માયા ચતસ્રો મૂર્તયશ્ચ તાઃ

યા સા શક્તિઃ પરા લક્ષ્મીરહંતાહં વિભોર્હરેઃ।
વિભજન્તી સ્વમાત્માનં ચતુર્ધા જગતો હિતે

અહમેવ પરાહંતા ભવામિ પ્રથમા તનુઃ।
લક્ષ્મીર્નામ મહાભાગા સર્વૈશ્વર્યફલપ્રદા

કીતિર્નામ દ્વિતીયા મે તનુઃ સત્કીર્તિદાયિની।
જયા નામ તૃતીયા મે તનુર્વિજયદાયિની

માયા નામ ચતુર્થી મે સર્વાશ્ચર્યકરી તનુઃ।
લક્ષ્મીઃ કીતિર્જયા માયેત્યેવં નારાયણાશ્રયાઃ

નારાયણાશ્રયાયા મે મૂર્તયઃ પરમોજ્જ્વલાઃ।
સ્વશક્તિનિચયોપેતા નિરાકારાસ્તુ નિષ્કલાઃ

સૂર્યસ્ય રશ્મયો યદ્વદૂર્મયશ્ચામ્બુધેરિવ।
સર્વૈશ્વર્યપ્રભાવે તુ લક્ષ્મીર્લક્ષ્મીપતેઃ સ્થિતા

8. લક્ષ્મીપતેઃ સર્વૈશ્વર્યં પ્રભાવ ઇત્યાદિકં લક્ષ્મ્યાયત્તમિત્યર્થઃ। ન ચૈતાવતા ભગવતઃ પારતન્ત્ર્યં ન્યૂનતા વા। ગુણાહિતો હ્યતિશયો ગુણિનિ પ્રાશસ્ત્યં વર્ધયતિ। આહુશ્ચાભિયુક્તાઃ---"સ્વતઃ શ્રીસ્ત્વં વિષ્ણોઃ સ્વમસિ તત એવૈષ ભગવાંસ્ત્વદાયત્તર્દ્ધિત્વેઽપ્યભવદપરાધીનવિભવઃ। સ્વયા દીપ્ત્યા રત્નં ભવદપિ મહાર્ઘં ન વિગુણં ન કુણ્ઠસ્વાતન્ત્ર્યં ભવતિ ચ ન ચાન્યાહિતગુણમ્॥" ઇતિ।
નાનાવિશેષલક્ષ્મીભિઃ કોટિસંખ્યાભિરાવૃતા।
કીર્તિસ્તથાવિધા નૈવ વિભિન્ના વિગ્રહે વિભોઃ

તન્નાસ્તિ યન્ન હિ તયા વ્યાપ્તં સામાન્યદેહયા।
યસ્ય યત્ર ચ યા કીર્તિઃ સ્વસામર્થ્યાત્પ્રજાયતે

સા સા રૂપવિશેષોઽસ્યાઃ સામાન્યાત્મન ઉત્થિતા।
જયા જયેશ્વરસ્યૈવં વ્યાપ્તિભાવેન સંસ્થિતા

યા કાચિદ્વિદ્યતે માયા જગત્યસ્મિન્ સુરાદિષુ।
ભગવન્માયયોદ્ભૂતાં તાં માં વિદ્ધિ સુરેશ્વર

તદીયં નિષ્કલં રૂપં મદીયં ચ વિહાય વૈ।
કોઽસ્મિંસ્તત્ત્વોદધૌ ચાસ્તિ ચતુર્ધા સુરસત્તમ્

13. ચતુર્ધા; વાસુદેવસંકર્ષણાદ્યાત્મના લક્ષ્મીકીર્ત્યાદ્યાત્મના ચ।
ભગવચ્છક્તિભિઃ સમ્યગાભિર્યોગવિભાવિતાઃ।
સ્વાલોકજ્ઞાનસામર્થ્યાત્ સાકારત્વમુપાગતાઃ

14. યોગવિભાવિતા લક્ષ્મીકીર્ત્યાદયઃ ધ્યાતવ્યા ઇત્યન્વયઃ।
ધ્યાતવ્યાઃ સાધકશ્રેષ્ઠૈરિજ્યાઃ પૂજ્યાશ્ચ સિદ્ધયે।
તાસાં મમાદિભૂતાયા લક્ષ્મ્યા મૂર્તિં નિશામય

15. પ્રથમં લક્ષ્મીરૂપમાહ---તાસામિત્યાદિના।
સૌમ્યવક્ત્રા સૌમ્યનેત્રા દ્વિભુજા ચારુકુણ્ડલા।
પદ્મગર્ભોપમા કાન્ત્યા મેખલાદામમણ્ડિતા

શ્વેતમાલ્યામ્બરધરા હારકેયૂરમણ્ડિતા।
સર્વલક્ષણસંપન્ના પીનતુઙ્ગઘનસ્તની

પ્રબુદ્ધોત્પલવિસ્તીર્ણલોચના સુસ્મિતાનના।
ચરદ્વિરેફપટલતુલ્યૈર્યુક્તા તથાલકૈઃ

18. ચરન્તીતિ ચરાઃ। ભ્રમણશીલા ઇત્યર્તઃ।
લલાટે તિલકં ચિત્રં વહન્તી ચ મનોહરમ્।
આરક્તાધરરત્ના ચ વંશમુક્તાફલદ્વિજા

અર્ધચન્દ્રલલાટા ચ નીલકુઞ્ચિતમૂર્ધજા।
પાશાઙ્કુશધરા દેવી ધર્મકામાર્થમોક્ષદા

બદ્ધપદ્માસના ચૈવ મકુટોત્તમશોભિતા।
એવં ધ્યેયાહમીશાના લક્ષ્મીવ્યૂહસ્થિતા સતી

મન્ત્રમસ્યાઃ પ્રવક્ષ્યામિ તં મે નિગદિતં શૃણુ।
તારિકા નામ યદ્બીજં હૃદયં તત્પરં મમ

22. તારિકા હ્રીંમન્ત્રઃ।
પૂર્વં પ્રણવમાદાય તદન્તો તાં નિયોજયેત્।
દ્વ્યક્ષરં તુ તતો લક્ષ્મયૈ નમસ્છાન્તે નિયોજયેત્

તતઃ પરમશબ્દં તુ તદન્તે પુરુષેશ્વરમ્।
આનન્દિનં ચ ગરુડં વરુણં ચ સમુદ્ધરેત્

સ્થિતાયૈપદમસ્યાન્તે ભૂયો મદ્ધૃદયં પઠેત્।
અનુબીજં તદન્તે ચ મદ્બીજં પુનરુત્તમમ્

વહ્નિજાયાં તદન્તે ચ મૂર્તિમન્ત્રો મમેદૃશઃ।
વિંશત્યર્ણઃ સ્મૃતઃ સોઽયં સાક્ષાલ્લક્ષ્મીસમાહ્વયઃ

23-26. ઓં હ્રીં લક્ષ્મ્યૈ નમઃ પરમલક્ષાવસ્થિતાયૈ હ્રીં શ્રીં હ્રીં સ્વાહા ઇતિ વિંશત્યક્ષરો મૂર્તિમન્ત્રઃ।
અઙ્ગમન્ત્રં નિબોધાસ્યા યથાવદ્ વૃત્રસૂદન।
શાન્તમાદાય તસ્યાન્તે વિન્યસેત્ પુરુષેશ્વરમ્

અનલં તદધઃસ્થં ચ પિણ્ડમેતત્ત્રયં સ્મૃતમ્।
અન્તે યુગાદિમાયોજ્ય હ્યાદ્યન્તસ્વરષટ્‌કયોઃ

ચન્દ્રિણં વ્યાપિનં ચૈવ સર્વેષામુપરિ ન્યસેત્।
વિદ્ધિ ષડ્‌ હૃદયાદીનિ તાન્યસ્રાન્તાનિ વાસવ

27-29. અઙ્ગમન્ત્ર ઇતિ। હૃદયાદ્યઙ્ગમન્ત્ર ઇત્યર્થઃ। મન્ત્રાનુદ્ધરતિ---શાન્તમિત્યાદિના। શ્લ્રં, શ્લ્રિં, શ્લ્રું, શ્લ્લ્લં, શ્લ્રેં, શ્લ્રોં ઇત્યેતૈઃ પ્રત્યેકં ટં ઇતિ સંયોજનેન મન્ત્રા ઉદ્ધૃતા ભવન્તિ।
લક્ષ્મીસખીનામધુના મન્ત્રાનેતાન્નિશામય।
સત્યં તત્સ્થં વરાહં ચ માયાન્તમમૃતં તથા

30. ઋદ્ધિઃ, વૃદ્ધિઃ, સમૃદ્ધિઃ, વિભૂતિરિતિ ચતસ્રો લક્ષ્મીસખ્યઃ। તાસાં બીજમન્ત્રાઃ ઋં, વૃં, સિં, વિં ઇતિ પ્રત્યેકં ટં ઇતિ સહિતાઃ।
વરુણં રામયુક્તં ચ ચત્વારો બીજનાયકાઃ।
ચન્દ્રી વ્યાપી ક્રમાદ્યોજ્યૌ સર્વેષાં મૂર્દ્નિ વૈ તતઃ

ઋદ્ધિર્વૃદ્ધિઃ સમૃદ્ધિશ્ચ વિભૂતિશ્ચ સખીગણઃ।
તારં બીજંતતઃ સંજ્ઞા સ્વાહા ચાસાં મનુઃ સ્મૃતઃ

32. ઓં ઋં ટં ઋદ્ધ્યૈ સ્વાહા ઇત્યાદયો મન્ત્રાઃ।
સખ્યશ્ચતસ્ર એતાઃ સ્યુર્દ્વિભુજાઃ સૌમ્યદર્શનાઃ।
પદ્મકોશપ્રતીકાશાઃ શ્રીવૃક્ષચમરઙ્કિતાઃ

પદ્માસનોપવિષ્ટાશ્ચ પ્રેક્ષમાણા મદાનનમ્।
એવં ધ્યેયાસ્તુ સખ્યસ્તાસ્ચતુરોઽનુચરાઞ્શૃણુ

લાવણ્યઃ સુભગશ્ચૈવ સૌભાગ્યશ્ચ તૃતીયકઃ।
ચતુર્થઃ સૌમનસ્યશ્ચ ચત્વારોઽનુચરા મમ

35. લક્ષ્મ્યનુચરા લાવણ્યાદયઃ।
ચતુર્ભુજાઃ સૌમ્યવક્ત્રા નીલકૌશેયવાસસઃ।
દધતઃ પદ્મકુમ્ભૌ ચ નલિનીદ્વજમેવ ચ

પ્રફુલ્લામલવૃક્ષં ચ ચતુર્ભિઃ સ્વભુજૈઃ શુભૈઃ।
મન્ત્રાનેષાં પ્રવક્ષ્યામિ તત્ત્વતસ્તાન્નિબોધ મે

વિબુધસ્ત્વાદિદેવાઢ્યઃ સોમોઽથ ભુવનસ્થિતિઃ।
દ્વિધામૃતં સમાદાય ભૂધરાભ્યાં નિયોજયેત્

38. અનુચરમન્ત્રા ઉચ્યન્તે---વિબુધ ઇત્યાદિના। લાં સું, સૌ, સૌ, ટં ઇતિ બીજમન્ત્રાઃ।
ચન્દ્રિવ્યાપિસમેતાનિ સ્મરેદ્બીજાનિ તત્ત્વતઃ।
તારં બીજં તતઃ સંજ્ઞા નમસ્ચાન્તે મનોઃ સ્મૃતઃ

39. ઓં લાં ટં લાવણ્યાય નમઃ ઇત્યાદયો મન્ત્રાઃ।
એતત્ સાઙ્ગપરીવારં લક્ષ્મીરૂપં નિદર્શિતમ્।
કીર્ત્યાખ્યાયા દ્વિતીયાયા મૂર્તે રૂપાદિકં શૃણુ

રૂપેણ સદૃશી લક્ષ્મ્યા વર્ણતશ્ચમ્પકપ્રભા।
શેષે લક્ષ્મીસમા રૂપે મૂર્તિમન્ત્રાન્નિબોધ મે

તારં મદ્ધૃદયં પશ્ચાત્ કરાલો વિષ્ણુસંયુતઃ।
સ્રગ્ધરશ્ચાનલારૂઢ ઐશ્વર્યપરિભૂષિતઃ

42. ઓં હ્રીં ક્રીં ત્રૈં નમઃ સદોદિતાનન્દવિગ્રહાયૈ હ્રીં ક્રીં સ્વાહા ઇતિ વિંશત્યર્ણો મન્ત્રઃ।
નમઃ સદોદિતાનન્દવિગ્રહાયૈપદં તતઃ।
મદ્બીજં કમલારૂઢમનલં વિષ્ણુભૂષિતમ્

વ્યાપિના ચ સમાયુક્તમન્તે બીજમિદં સ્મરેત્।
સ્વાહાપદં મનુઃ સોઽયં વિંશત્યર્ણસ્તુ કીર્તિતઃ

અઙ્ગમન્ત્રાન્નિબોધાદ્ય ગદન્ત્યા મે નિશામય।
કરાલમનલારૂઢં કૃત્વા સંયોજ્ય પૂર્વવત્

45. અઙ્ગમન્ત્રાઃ ક્રાં ક્રીં ઇત્યાદિકા લક્ષ્મ્યા ઇવ જ્ઞેયાઃ।
આનન્દાદ્યૈઃ સ્વરૈશ્ચન્દ્રિવ્યાપિયુક્તૈઃ શ્રિયો યથા।
અઙ્ગમન્ત્રા ઇમે કીર્તેઃ સખીરૂપમનૂઞ્છૃણુ

46. સખીત્યાદિ। સખીઃ તાસાં રૂપાણિ મનૂંશ્ચ શૃણ્વિત્યર્થઃ।
દ્યુતિઃ સરસ્વતી મેધા શ્રુતિઃ સખ્ય ઇમાઃ સ્મૃતાઃ।
દ્વિભુજા હેમવર્ણાભાઃ કીર્તિરૂપાઃ સ્મિતાનનાઃ

સુપુસ્તકં કરે વામે દક્ષિણે ચામરં કરે।
મન્ત્રાન્ કીર્તિસખીનાં તુ ગદન્ત્યા મે નિશામય

મદનં ચામૃતં ચૈવ પ્રધાનં શંકરં તથા।
એતાન્ કૃત્વાનલારૂઢાન્ માયયા પરિભૂષયેત્

49. મદનમિત્યાદિ। મ્રીં, સ્રીં, મ્રીં, શ્રીં, ટં ઇતિ મન્ત્રાઃ।
ચન્દ્રિણં વ્યાપિનં દદ્યાત્ સખીમન્ત્રાનિમાન્ સ્મરેત્।
કીર્તેરનુચરાણાં તુ નામરૂપાદિકં શૃણુ

વાગીશો જયદશ્ચૈવ પ્રસાદસ્રાણ એવ ચ।
ધ્યેયાઃ કિંશકવર્ણાભાઃ કાન્તરૂપા મનોહરાઃ

51. કીર્તેરનુચરાઃ---વાગીશાદયઃ।
શ્વેતામ્બરાસ્ચતુર્હસ્તાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ।
વામદક્ષિણહસ્તાભ્યાં મુખ્યાભ્યાં તેષુ ચિન્તયેત્

શઙ્ખમિન્દુશતાભં ચ કદમ્બાખ્યં મહાદ્રુમમ્।
સપુષ્પં ષટ્‌પદોપેતમપરાભ્યાં નિબોધ મે

પૂર્ણચન્દ્રોપમં વામે દર્પણં દક્ષિણે કરે।
મયૂરવ્યજનં શુભ્રં દધતશ્ચારુલોચનાઃ

વરાહમાદિદેવાઢ્યમપ્રમેયં ચ કેવલમ્।
પવિત્રમનલારૂઢં સ્રગ્ધરં ચ તથાવિધમ્

55. વરાહો વકારઃ। પવિત્રં પકારઃ। સ્રગ્ધરઃ તકારઃ।
આદિદેવાન્વિતં કૃત્વા તેષામૂર્ધ્વં સુયોજયેત્।
ચન્દ્રિણં વ્યાપિનં ચાન્તે મન્ત્રા અનુચરાશ્રિતાઃ

કીર્તેર્દ્વિતીયમૂર્તેર્વૈ ક્રમોઽયં પરિકીર્તિતઃ।
રૂપાદિકં તૃતીયાયા જયાયા મે નિશામય

રૂપેણ સદૃશી લક્ષ્મ્યા જયા પરમશોભના।
તારશ્ચ તારિકા ચૈવ જન્મહન્તા ચતુર્ગતિઃ

58. તારઃ પ્રણવઃ। તારિકા હ્રીં મન્ત્રઃ। જન્મહન્તા જકારઃ। ચતુર્ગતિઃ યકારઃ।
આદિદેવાન્વિતઃ પશ્ચાત્ સ એવૈશ્વર્યસંયુતઃ।
તારમાદાય તસ્યાન્તે કાલં સપરમેશ્વરમ્

59. કાલઃ મકારઃ। પરમેશ્વરઃ વિસર્ગઃ।
વ્યાપકો જન્મહન્તા સરામોઽથ સ્રગ્ધરસ્તથા।
આદિદેવાન્વિતો ધર્તા પ્રધાનશ્ચ તથાવિધઃ

60. વ્યાપકઃ અકારઃ। રામઃ ઇકારઃ। ધર્તા ધકારઃ। પ્રધાનઃ મકારઃ।
વરુણોઽથામૃતસ્થશ્ચ ધન્વી રામવિભૂષિતઃ।
વૈરાજશ્ચાદિદેવાઢ્યઃ શઙ્ખ ઐસ્વર્યભૂષિતઃ

61. ધન્વી થકારઃ। વૈરાજઃ તકારઃ। શઙ્ખઃ યકારઃ।
તારિકા શાશ્વતોઽશેષભુવનાધારવિષ્ણુમાન્।
વ્યોમેશભૂષિતશ્ચાથ વહ્નિપત્ની તતઃ પરમ્

62. શાશ્વતઃ જકારઃ। વિષ્ણુઃ ઇકારઃ। વ્યોમેશઃ અનુસ્વારઃ। વહ્નિપત્ની સ્વાહાકારઃ।
જયાયા મૂર્તિમન્ત્રોઽયમઙ્ગમન્ત્રાન્ નિબોધ મે।
જન્મહન્તારમાદાય કાલપાવકભૂષિતમ્

63. કાલપાવકઃ રેફઃ।
સ્વરૈર્વિભૂષયેત્ પ્રાગ્વચ્ચન્દ્રિવ્યાપિસમન્વિતૈઃ।
અઙ્ગાનિ હૃદયાદીનિ જયાયાસ્તાનિ સંસ્મરેત્

જયન્તી વિજયા ચૈવ તૃતીયા ચાપરાજિતા।
સિદ્ધિશ્ચતુર્થી વિજ્ઞેયા જયાસખ્ય ઇમાઃ સ્મૃતાઃ

અજિતં વિષ્ણુસંયુક્તં વરુણં ચેદ્ધસંયુતમ્।
કેવલવ્યાપકં ચૈવ સોમમિષ્ટવિભૂષિતમ્

66. અજિતઃ જકારઃ। વરુણઃ વકારઃ। ઇદ્ધઃ ઇકારઃ। સોમઃ સકારઃ। ઇષ્ટઃ ઇકારઃ।
ચન્દ્રિવ્યાપિસમાયુક્તં કૃત્વા સંયોજ્ય સંજ્ઞયા।
સ્વાહામન્તે સમાયોજ્ય સખીમન્ત્રાનિમાન્ સ્મરેત્

નીલનીરદવર્ણાભાઃ પ્રસન્નવદનેક્ષણાઃ।
પીતામ્બરધરાઃ સર્વાઃ સખ્યઃ કનકકુણ્ડલાઃ

68. જયાસખીનાં રૂપમાહ---નીલેત્યાદિના।
{17. ચ્. અન્દ્ ગ્. ઓમિત્ થ્રેએ લિનેસ્ fરોમ્ હેરે.
કુન્દકુડ્‌મલવર્ણાભાઃ પ્રસન્નવદનેક્ષણાઃ। પીતામ્બરધરાઃ સર્વીઃ પ્રસન્નમુખપઙ્કજાઃ॥ અ. }
સિતચામરહસ્તાશ્ચ ચિત્રવેત્રલતાકરાઃ।
નિરીક્ષમાણા વદનં જયાયા અજિતસ્ય ચ

પ્રતાપી જયભદ્રશ્ચ તૃતીયસ્તુ મહાબલઃ।
ઉત્સાહશ્ચેતિ વર્ગોઽયં જયાનુચરસંજ્ઞિતઃ

70. જયાનુચરા ઉચ્યન્તે---પ્રતાપીત્યાદિના।
રક્તામ્બરધરાઃ સર્વે ચતુર્હસ્તા મહાબલાઃ।
ધનુર્બાણકરાશ્ચૈવ ગદાચક્રધરાસ્તથા

71. જયાનુચરાણાં રૂપમાહ---રક્તેત્યાદિ।
ઇત્થં તેઽનુચરા જ્ઞેયાઃ પુષ્પાભરણભૂષિતાઃ।
પદ્મનાભોઽનલારૂઢોઽજિતઃ કાલસ્તથૈવ ચ

72. પદ્મનાભઃ પકારઃ। અજિતઃ જકારઃ। કાલઃ મકારઃ। ઉદ્દામઃ ઉકારઃ।
ઉદ્દામશ્ચ સુરેશૈતે ચન્દ્રિવ્યાપિવિભૂષિતાઃ।
પ્રણવાદ્યા નમોઽન્તાશ્ચ સંજ્ઞયા ચ સમન્વિતાઃ

જયાનુચરમન્ત્રાસ્તે વિજ્ઞેયા વૃત્રસૂદન।
અયં તૃતીયમૂર્તેર્મે જયાયા વિધિરદ્ભુતઃ

ચતુર્થ્યાઃ સંવિધાનં મે માયામૂર્તેર્નિશામય।
સર્વાશ્ચર્યકરી દેવી દેવદેવસ્ય શાર્ઙ્ગિણઃ

માયા નામ મહાશક્તિસ્તુરીયા મે તનુઃ પરા।
રૂપેણ સદૃશી લક્ષ્મ્યા મૂર્તિમન્ત્રં નિશામય

આદાય તારકં પૂર્વં તારિકાં તદનુ સ્મરેત્।
માયાયૈ ચ નમઃ પશ્ચાત્ કાલ ઓદનસંસ્થિતઃ

77. ઓદનઃ ઓકારઃ।
વામભ્રૂસંયુતઃ સૂર્યઃ સ્રઘ્ધરો વિષ્ણુભૂષિતઃ।
કેવલોઽસૌ નરાન્ત્યોઽથ મદનો ગોપનાન્વિતઃ

78. નરઃ નકારઃ। મદનઃ મકારઃ। ગોપનઃ આકારઃ।
પુણ્ડરીકોઽનલારૂઢો રામવાંસ્તદનન્તરમ્।
તાલલક્ષ્માદિદેવાઢ્યઃ શઙ્ખ ઐશ્વર્યસંયુતઃ

79. પુણ્ડરીકઃ શકારઃ। તાલલક્ષ્મા તકારઃ।
તતઃ કાલોઽનલારૂઢો માયાવ્યાપિસમન્વિતઃ।
માયાબીજમિદં દિવ્યં તારિકોર્ધ્વસ્થિતં સ્મરેત્

વહ્નિજાયા તદન્તે સ્યાદ્વિંશત્યર્ણો મનુઃ સ્મૃતઃ।
અઙ્ગાન્યસ્ય પ્રવક્ષ્યામિ તાનિ મે ત્વં નિશામય

માયાબીજં સમાદાય ગોપનાદ્યૈઃ સ્વરૈઃ ક્રમાત્।
વિભેદ્ય પૂર્વવત્ કાર્યા હ્યઙ્ગક્લૃપ્તિર્વિપશ્ચિતા

મોહિની ભ્રામણી દુર્ગા પ્રેરણી ચ સુરેશ્વર।
માયાસખ્યશ્ચતસ્રસ્તા વિજ્ઞેયા રત્નભાસુરાઃ

લાવણ્યેન ચ વીર્યેણ સૌન્દર્યેણ ચ તેજસા।
માયાતુલ્યા ઇમા દેવ્યઃ સિતવસ્રાનુલેપનાઃ

ચામરાઙ્કુશહસ્તાશ્ચ બદ્ધપદ્માસનસ્થિતાઃ।
મન્ત્રાનાસાં પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુ ત્વં બલસૂદન

પ્રધાન ઓદનારૂઢો ધ્રુવો રેફાદિદેવવાન્।
મદનો ભુવનારૂઢો યોઽનલૈશ્વર્યસંયુતઃ

86. ધ્રુવઃ ભકારઃ। ભુવનમ્ ઉકારઃ।
ચન્દ્રિવ્યાપિયુતા હ્યેતે સર્વે પ્રણવપીઠગાઃ।
સંજ્ઞાશ્વાહાયુજો માયાસખીમન્ત્રા ઇમે સ્મૃતાઃ

માયામયો મહામોહઃ શમ્બરશ્ચ કલીશ્વરઃ।
ચત્વારોઽનુચરા એતે કાકાલીકજ્જલોપમાઃ

ચતુર્ભુજા મહાકાયાઃ સૌમ્યવક્ત્રાઃ સ્મિતાનનાઃ।
કેયૂરાભરણોપેતાઃ પીતકૌશેયવાસસઃ

હારનૂપુરસંયુક્તા નાનાકુસુમભૂષિતાઃ।
તુષારધૂલિધવલાઃખડ્ગપાશકરોદ્યતાઃ

બાણં કાર્મુકમન્યસ્મિન્નાતપત્રં કરદ્વયે।
પ્રધાનો ગોપનોપેતઃ કેવલસ્તદનનત્રમ્

શંકરઃ કેવલશ્ચૈવ કેવલઃ કમલસ્તથા।
ચન્દ્રી વ્યાપી ચ સર્વેષાં ક્રમાન્મૂર્ધસુ વિન્યસેત્

તારકાદ્યા નમોઽન્તાશ્ચ સંજ્ઞયા ચ સમન્વિતાઃ।
મન્ત્રા માયામયાદીનાં ચતુર્ણાં બલસૂદન

સર્વેષામઙ્ગમન્ત્રાણાં ધ્યાનં સામાન્યમીરિતમ્।
મુદ્રાશ્ચાઙ્ગસમેતાનાં દેવાનામપિ વાસવ

યાઃ પુરસ્તાન્મયા પ્રોક્તા દર્શયેત્તા યથાયથમ્।
એકૈકશઃ સમસ્તા વા દેવીરેતા ભજન્નરઃ

યથામતિ યથોત્સાહં યુજ્યતે પરયા શ્રિયા।
એતાશ્ચતસ્રસ્તન્વ્યો મે ભગવત્કિરણાત્મિકાઃ

યાભિઃ સ ભગવાન્ દેવઃ પૂર્ણરૂપોઽવતિષ્ઠતે।
એકૈકસ્યા અસંખ્યાતાઃ શક્તયસ્તત્તદાત્મિકાઃ

અનન્તપરિવારાસ્તા ઇતિ શક્તિમયં જગત્।
આસાં ચતસૃણામેકાં શક્તીનાં પરમેશ્વરીમ્

મૂલભૂતાં પરાહંતાં વિષ્ણોસ્તદ્ધર્મધર્મિણીમ્।
સર્વશક્તિમયીં તાં માં શક્તિચક્રસ્ય નાયિકામ્

પ્રકાશાનન્દયોરન્તરનુસ્યૂતામનુસ્મરેત્।
અગ્નીષોમદ્વયાન્તઃસ્થાં મધ્યમાર્ગાનુવર્તિનીમ્

અપરાચ્યા મનોવૃત્ત્યા મન્વીત મતિમાન્નરઃ।
અસ્તમાનાય્ય સૌષુમ્ને માર્ગે સૂર્યનિશાકરૌ

અપરાચીનયા વૃત્ત્યા કુર્વીત મયિ સંસ્થિતિમ્।
શક્રઃ---
દેવદેવમયે દેવિ સરસીરુહસંસ્થિતે

મુદ્રા દેવીસખીનાં ચ કિંકરાણાં ચ મે વદ।
શ્રીઃ---
દેવીનાં દર્શિતા મુદ્રાઃ પુરૈવ બલસૂદન

તત્સખીનામિદાનીં તુ ષોડશાનાં નિબોધ મે।
સંમુખૌ તુ કરૌ કૃત્વા સુસ્પષ્ટૌ સુપ્રસારિતૌ

કનિષ્ઠાનામિકાભ્યાં વૈ યુગલં યુગલં હરેત્।
મેલયેન્નખદેશાચ્ચ યથા સ્યાદેકપિણ્ડવત્

અઙ્ગુલીભિશ્ચતસૃભિઃ પાણિમધ્યે નિરાશ્રયમ્।
અઙ્ગુષ્ઠૌ દણ્ડવત્કૃત્વા પ્રાન્તલગ્નૌ પ્રસારિતૌ

અઙ્ગુલીનાં ચતસૃણાં વિશ્રાન્તૌ ચોદરાવધેઃ।
સર્પકુણ્ડલવત્કૃત્વા પ્રયત્નાત્તર્જનીદ્વયમ્

પ્રસાર્ય ચાગ્રતો લગ્ને મધ્યમે દ્વે સુરેશ્વર।
કનીયસ્યૌ ઋજૂસૂતે સમારભ્ય કરદ્વયમ્

કુર્યાચ્ચૈવાતિસંલગ્નં મણિબન્ધાવસાનતઃ।
ઈષદઙ્ગુષ્ઠમૂલે તુ મણિબન્ધં કરદ્વયાત્

કુર્યાદ્વિકસિતં ચૈવ મુદ્રૈષા બલસૂદન।
મહાયોન્યભિધાના ચ ત્રિલોકજનની પરા

વશીકુર્યાજ્જગત્ સર્વં કામતો યદિ યોજિતા।
અત્રાનુષ્ઠાનયત્તા સ્રી બદ્ધ્વા દૂરાત્ પ્રદર્શયેત્

મુનીનાં ગતસઙ્ગાનાં ક્ષોભં જનયતે ક્ષણાત્।
પુરુષોઽત્રાભિયુક્તો વા દર્શયેદ્વનિતાસુ ચ

નિવૃત્તકામધર્માસુ ચાબલાસ્વથવા મુનેઃ।
ક્ષુભ્યન્ત્યમદનાસ્તાશ્ચ સકામાયાસ્તુ કા કથા

એષા સાધારણી મુદ્રા સર્વાસામપિ વાસવ।
વક્ષ્યેઽથાનુચરાણાં તુ ષોડશાનાં સમાસતઃ

પૃષ્ઠલગ્નૌ કરૌ કૃત્વા મોક્ષયેત્તદનન્તરમ્।
પ્રદેશિનીયુગં ચૈવ કનિષ્ઠાયુગલં તથા

અધોમુખં તુ સુસ્પષ્ટં તાભ્યાં મધ્યં મહામતે।
કનિષ્ઠિકાદ્વયં લગ્નં વિરલં તર્જનીયુગમ્

મધ્યમાનામિકાયાં તુ યુગ્મં યુગ્મં તુ ધારયેત્।
એકલગ્નં નખોદ્દેશાદ્યાવત્પર્વ તુ મધ્યમમ્

ઊર્ધ્વવક્ત્રં સુરશ્રેષ્ઠ સમેન ધરણેન તુ।
સુસ્પષ્ટૌ લમ્બમાનૌ ચાપ્યઙ્ગુષ્ઠૌ ચાપ્યધોમુખૌ

પરસ્પરં તુ દૂરસ્થૌ મુદ્રૈષા સર્વકામદા।
સ્વસ્વમન્ત્રયુતા કાર્યા સર્વેષામિયમેકિકા

સાધારણ્યાવિમે પ્રોક્તે મુદ્રે સખ્યનુચારિણામ્।
ઇત્થં સપરિવારાભિસ્તાં માં ચતસૃભિર્યુતામ્

120. ચતસૃભિરિતિ। લક્ષ્મીકીર્તિજયામાયાભિરિત્યર્થઃ।
વિભૂતિભિરુપાસ્યૈવં મામેવાન્તે સમશ્નુતે।
વિભૂતયો હ્યનન્તા મે તત્ત્વતાત્ત્વિકસંશ્રયાઃ

કોટિકોટિપરીવારા એકૈકાસ્તાશ્ચ વાસવ।
એતાઃ પ્રધાનભૂતાસ્તાશ્ચતસ્રઃ પરિકીર્તિતાઃ

ઇતિ મે મૂર્તિમન્ત્રાણામઙ્ગમન્ત્રાદિભિઃ સહ।
કથિતસ્તે સમુદ્દેશઃ સાધનાદીનિ મે શૃણુ

ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રસારે લક્ષ્મીતન્ત્રે મૂર્તિપ્રકાશો નામ પઞ્ચચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ
********ઇતિ પઞ્ચચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ********