કૂર્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.30

ઇતિ શ્રીકૂર્મપુરાણે ષટ્સાહસ્ત્ર્યાં સંહિતાયાં પૂર્વંવિભાગે એકોનત્રિશો ઽધ્યાયઃ
સૂત ઉવાચ
સ શિષ્યૈઃ સંવૃતો ધીમાન્ ગુરુર્દ્વૈપાયનો મુનિઃ ।
જગામ વિપુલં લિઙ્ગમોઙ્કારં મુક્તિદાયકમ્

તત્રાભ્યર્ચ્ય મહાદેવં શિષ્યૈઃ સહ મહામુનિઃ ।
પ્રોવાચ તસ્ય માહાત્મ્યં મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્

ઇદં તદ્ વિમલં લિઙ્ગમોઙ્કારં નામ શોભનમ્ ।
અસ્ય સ્મરણમાત્રેણ મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

એતત્ પરતરં જ્ઞાનં પઞ્ચયતનમુત્તમમ્ ।
સેવિતં સૂરિભિર્નિત્યં વારાણસ્યાં વિમોક્ષદમ્

અત્ર સાક્ષાન્મહાદેવઃ પઞ્ચાયતનવિગ્રહઃ ।
રમતે ભગવાન્ રુદ્રો જન્તૂનામપવર્ગદઃ

યત્ તત્ પાશુપતં જ્ઞાનં પઞ્ચાર્થમિતિ શબ્દ્યતે ।
તદેતદ્ વિમલં લિઙ્ગમોઙ્કારે સમવસ્થિતમ્

શાન્ત્યતીતા તથા શાન્તિર્વિદ્યા ચૈવ પરા કલા ।
પ્રતિષ્ઠા ચ નિવૃત્તિશ્ચ પઞ્ચાર્થં લિઙ્ગમૈશ્વરમ્

પઞ્ચાનામપિ દેવાનાં બ્રહ્માદીનાં સદાશ્રયમ્ ।
ઓઙ્કારબોધકં લિઙ્ગં પઞ્ચાયતનમુચ્યતે

સંસ્મરેદૈશ્વરં લિઙ્ગં પઞ્ચાયતનમવ્યયમ્ ।
દેહાન્તે તત્પરં જ્યોતિરાનન્દં વિશતે બુધઃ

અત્ર દેવર્ષયઃ પૂર્વં સિદ્ધા બ્રહ્મર્ષયસ્તથા ।
ઉપાસ્ય દેવમીશાનં પ્રાપ્તવન્તઃ પરં પદમ્

મત્સ્યોદર્યાસ્તટે પુણ્યં સ્થાનં ગુહ્યતમં શુભમ્ ।
ગોચર્મમાત્રં વિપ્રેન્દ્રા ઓઙ્કારેશ્વરમુત્તમમ્

કૃત્તિવાસેશ્વરં લિઙ્ગઃ મધ્યમેશ્વરમુત્તમમ્ ।
વિશ્વેશ્વરં તથોઙ્કારં કપર્દેશ્વરમેવ ચ

એતાનિ ગુહ્યલિઙ્ગાનિ વારાણસ્યાં દ્વિજોત્તમાઃ ।
ન કશ્ચિદિહ જાનાતિ વિના શંભોરનુગ્રહાત્

એવમુક્ત્વા યયૌ કૃષ્ણઃ પારાશર્યો મહામુનિઃ ।
કૃત્તિવાસેશ્વરં લિઙ્ગં દ્રષ્ટું દેવસ્ય શૂલિનઃ

સમભ્યર્ચ્ય તથા શિષ્યૈર્માહાત્મ્યં કૃત્તિવાસસઃ ।
કથયામાસ શિષ્યેભ્યો ભગવાન્ બ્રહ્મવિત્તમઃ

અસ્મિન્ સ્થાને પુરા દૈત્યો હસ્તી ભૂત્વા ભવાન્તિકમ્ ।
બ્રાહ્મણાન્ હન્તુમાયાતો યે ઽત્ર નિત્યમુપાસતે

તેષાં લિઙ્ગાન્મહાદેવઃ પ્રાદુરાસીત્ ત્રિલોચનઃ ।
રક્ષણાર્થં દ્વિજશ્રેષ્ઠા ભક્તાનાં ભક્તવત્સલઃ

હત્વા ગજાકૃતિં દૈત્યં શૂલેનાવજ્ઞયા હરઃ ।
વસસ્તસ્યાકરોત્ કૃત્તિં કૃત્તિવાસેશ્વરસ્તતઃ

અત્ર સિદ્ધિં પરાં પ્રાપ્તા મુનયો મુનિપુઙ્ગવાઃ ।
તેનૈવ ચ શરીરેણ પ્રાપ્તાસ્તત્ પરમં પદમ્

વિદ્યા વિદ્યેશ્વરા રુદ્રાઃ શિવાયે ચ પ્રકીર્તિતાઃ ।
કૃત્તિવાસેશ્વરં લિઙ્ગં નિત્યમાવૃત્ય સંસ્થિતાઃ

જ્ઞાત્વા કલિયુગં ઘોરમધર્મબહુલં જનાઃ ।
કૃત્તિવાસં ન મુઞ્ચન્તિ કૃતાર્થાસ્તે ન સંશયઃ

જન્માન્તરસહસ્ત્રેણ મોક્ષો ઽન્યત્રાપ્યતે ન વા ।
એકેન જન્મના મોક્ષઃ કૃત્તિવાસે તુ લભ્યતે

આલયઃ સર્વસિદ્ધાનામેતત્ સ્થાનં વદન્તિ હિ ।
ગોપિતં દેવદેવેન મહાદેવેન શંભુના

યુગે યુગે હ્યત્ર દાન્તા બ્રાહ્મણા વેદપારાગાઃ ।
ઉપાસતે મહાદેવં જપન્તિ શતરુદ્રિયમ્

સ્તુવન્તિ સતતં દેવં ત્ર્યમ્બકં કૃત્તિવાસસમ્ ।
ધ્યાયન્તિ હૃદયે દેવં સ્થાણું સર્વાન્તરં શિવમ્

ગાયન્તિ સિદ્ધાઃ કિલ ગીતકાનિ
યે વારાણસ્યાં નિવસન્તિ વિપ્રાઃ ।
તેષામથૈકેન ભવેન મુક્તિર્
યે કૃત્તિવાસં શરણં પ્રપન્નાઃ

સંપ્રાપ્ય લોકે જગતામભીષ્ટં
સુદુર્લભં વિપ્રકુલેષુ જન્મ ।
ધ્યાને સમાધાય જપન્તિ રુદ્રં
ધ્યાયન્તિ ચિત્તે યતયો મહેશમ્

આરાધયન્તિ પ્રભુમીશિતારં
વારાણસીમધ્યગતા મુનિન્દ્રાઃ ।
યજન્તિ યજ્ઞૈરભિસંધિહીનાઃ
સ્તુવન્તિ રુદ્રં પ્રણમન્તિ શંભુમ્

નમો ભવાયામલયોગધામ્ને
સ્થાણું પ્રપદ્યે ગિરિશં પુરાણમ્ ।
સ્મરામિ રુદ્રં હૃદયે નિવિષ્ટં
જાને મહાદેવમનેકરૂપમ્