કૂર્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.18

ઇતિ શ્રીકૂર્મપુરાણે ષટ્સાહસ્ત્ર્યાં સંહિતાયાં પૂર્વવિભાગે સપ્તદશો ઽધ્યાયઃ
સૂત ઉવાચ
એતાનુત્પાદ્ય પુત્રાંસ્તુ પ્રજાસંતાનકારણાત્ ।
કશ્યપો ગોત્રકામસ્તુ ચચાર સુમહત્ તપઃ

તસ્ય વૈ તપતો ઽત્યર્થં પ્રાદુર્ભૂતૌ સુતાવિમૌ ।
વત્સરશ્ચાસિતશ્ચૈવ તાવુભૌ બ્રહ્મવાદિનૌ

વત્સરાન્નૈધ્રુવો જજ્ઞે રૈભ્યશ્ચ સુમહાયશાઃ ।
રૈભ્યસ્ય જજ્ઞિરે રૈભ્યાઃ પુત્રા દ્યુતિમતાં વરાઃ

ચ્યવનસ્ય સુતા પત્ની નૈધ્રુવસ્ય મહાત્મનઃ ।
સુમેધા જનયામાસ પુત્રાન્ વૈ કુણ્ડપાયિનઃ

અસિતસ્યૈકપર્ણાયાં બ્રહ્મિષ્ઠઃ સમપદ્યત ।
નામ્ના વૈ દેવલઃ પુત્રો યોગાચાર્યો મહાતપાઃ

શાણ્ડિલ્યાનાં પરઃ શ્રીમાન્ સર્વતત્ત્વાર્થવિત્ સુધીઃ ।
પ્રસાદાત્ પાર્વતીશસ્ય યોગમુત્તમમાપ્તવાન્

શાણ્ડિલ્યા નૈધ્રુ વારૈભ્યાસ્ત્રયઃ પક્ષાસ્તુ કાશ્યપાઃ ।
નરપ્રકૃતયો વિપ્રાઃ પુલસ્ત્યસ્ય વદામિ વઃ

તૃણબિન્દોઃ સુતા વિપ્રા નામ્ના ત્વિલવિલા સ્મૃતા ।
પુલસ્ત્યાય સ રાજર્ષિસ્તાં કન્યાં પ્રત્યપાદયત્

ઋષિસ્ત્વૈલવિલિસ્તસ્યાં વિશ્રવાઃ સમપદ્યત ।
તસ્ય પત્ન્યશ્ચતસ્ત્રસ્તુ પૌલસ્ત્યકુલવર્ધિકાઃ

પુષ્પોત્કટા ચ રાકા ચ કૈકસી દેવવર્ણિની ।
રૂપલાવણ્યસંપન્નાસ્તાસાં વૈ શૃણુત પ્રજાઃ

જ્યેષ્ઠં વૈશ્રવણં તસ્ય સુષુવે દેવરૂપિણી ।
કૈકસી જનયત્ પુત્રં રાવણં રાક્ષસાધિપમ્

કુમ્ભકર્ણં શૂર્પણખાં તથૈવ ચ વિભીષણમ્ ।
પુષ્પોત્કટા વ્યજનયત્ પુત્રાન્ વિશ્રવસઃ શુભાન્

મહોદરં પ્રહસ્તં ચ મહાપાર્શ્વં ખરં તથા ।
કુમ્ભીનસીં તથા કન્યાં રાકાયાં શૃણુત પ્રજાઃ

ત્રિશિરા દૂષણશ્ચૈવ વિદ્યુજ્જિહ્વો મહાબલઃ ।
ઇત્યેતે ક્રૂરકર્માણઃ પૌલસ્ત્યા રાક્ષસા દશ ।
સર્વે તપોબલોત્કૃષ્ટા રુદ્રભક્તાઃ સુભીષણાઃ

પુલહસ્ય મૃગાઃ પુત્રાઃ સર્વે વ્યાલાશ્ચ દંષ્ટ્રિણઃ ।
ભૂતાઃ પિશાચાઃ સર્પાશ્ચ શૂકરા હસ્તિનસ્તથા

અનપત્યઃ ક્રતુસ્તસ્મિન્ સ્મૃતો વૈવસ્વતે ઽન્તરે ।
મરીચેઃ કશ્યપઃ પુત્રઃ સ્વયમેવ પ્રજાપતિઃ

ભૃગોરપ્યભવચ્છુક્રો દૈત્યાચાર્યો મહાતપાઃ ।
સ્વાધ્યાયયોગનિરતો હરભક્તો મહાદ્યુતિઃ

અત્રેઃ પત્ન્યો ઽભવન્ બહ્વ્યઃ સોદર્યાસ્તાઃ પતિવ્રતાઃ ।
કૃશાશ્વસ્ય તુ વિપ્રેન્દ્રા ઘૃતાચ્યામિતિ મે શ્રુતમ્

સ તાસુ જનયામાસ સ્વસ્ત્યાત્રેયાન્ મહૌજસઃ ।
વેદવેદાઙ્ગનિરતાંસ્તપસા હતકિલ્બિષાન્

નારદસ્તુ વસિષ્ઠાય દદૌ દેવીમરુન્ધતીમ્ ।
ઊર્ધ્વરેતાસ્તત્ર મુનિઃ શાપાદ્ દક્ષસ્ય નારદઃ

હર્યશ્વેષુ તુ નષ્ટેષુ માયયા નારદસ્ય તુ ।
શશાપ નારદં દક્ષઃ ક્રોધસંરક્તલોચનઃ

યસ્માન્મમ સુતાઃ સર્વે ભવતો માયયા દ્વિજ ।
ક્ષયં નીતાસ્ત્વશેષેણ નિરપત્યો ભવિષ્યતિ

અરુન્ધત્યાં વસિષ્ઠસ્તુ શક્તિમુત્પાદયત્ સુતમ્ ।
શક્તેઃ પરાશરઃ શ્રીમાન્ સર્વજ્ઞસ્તપતાં વરઃ

આરાધ્ય દેવદેવેશમીશાનં ત્રિપુરાન્તકમ્ ।
લેભે ત્વપ્રતિમં પુત્રં કૃષ્ણાદ્વૈપાયનં પ્રભુમ્

દ્વૈપાયનાચ્છ્રકો જજ્ઞે ભગવાનેવ શઙ્કરઃ ।
અંશાંશેનાવતીર્યોર્વ્યાં સ્વં પ્રાપ પરમં પદમ્

શુકસ્યાપ્યભવન્ પુત્રાઃ પઞ્ચાત્યન્તતપસ્વિનઃ ।
ભૂરિશ્રવાઃ પ્રભુઃ શંભુઃ કૃષ્ણો ગૌરશ્ચ પઞ્ચમઃ ।
કન્યા કીર્તિમતી ચૈવ યોગમાતા ધૃતવ્રતા

એતે ઽત્ર વંશ્યાઃ કથિતા બ્રાહ્મણા બ્રહ્મવાદિનામ્ ।
અત ઊર્ધ્વં નિબોધધ્વં કશ્યપાદ્રાજસંતતિમ્