કૂર્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.17

ઇતિ શ્રીકૂર્મપુરાણે ષટ્સાહસ્ત્ર્યાં સંહિતાયાં પૂર્વવિભાગે ષોડશો ઽધ્યાય
બલેઃ પુત્રશતં ત્વાસીન્મહાબલપરાક્રમમ્ ।
તેષાં પ્રધાનો દ્યુતિમાન્ બાણો નામ મહાબલઃ

સો ઽતીવ શઙ્કરે ભક્તો રાજા રાજ્યમપાલયત્ ।
ત્રૈલોક્યં વશમાનીય બાધયામાસ વાસવમ્

તતઃ શક્રાદયો દેવા ગત્વોચુઃ કૃત્તિવાસસમ્ ।
ત્વદીયો બાધતે હ્યસ્માન્ બાણો નામ મહાસુરઃ

વ્યાહૃતો દૈવદૈઃ સર્વૈર્દેવદેવો મહેશ્વરઃ ।
દદાહ બાણસ્ય પુરં શરેણૈકેન લીલયા

દહ્યમાને પુરે તસ્મિન્ બાણો રુદ્રં ત્રિશૂલિનમ્ ।
યયૌ શરણમીશાનં ગોપતિં નીલલોહિતમ્

મૂર્ધન્યાધાય તલ્લિઙ્ગં શાંભવં ભીતવર્જિતઃ ।
નિર્ગત્ય તુ પુરાત્ તસ્માત્ તુષ્ટાવ પરમેશ્વરમ્

સંસ્તુતો ભગવાનીશઃ શઙ્કરો નીલલોહિતઃ ।
ગાણપત્યેન બાણં તં યોજયામાસ ભાવતઃ

અથાભવન્ દનોઃ પુત્રાસ્તારાદ્યા હ્યતિભીષણાઃ ।
તારસ્તથા શમ્બરશ્ચ કપિલઃ શઙ્કરસ્તથા ।
સ્વર્ભાનુર્વૃષપર્વા ચ પ્રાધાન્યેન પ્રકીર્તિતાઃ

સુરસાયાઃ સહસ્ત્રં તુ સર્પાણામભવદ્ દ્વિજાઃ ।
અનેકશિરસાં તદ્વત્ ખેચરાણાં મહાત્મનામ્

અરિષ્ટા જનયામાસ ગન્ધર્વાણાં સહસ્ત્રકમ્ ।
અનન્તાદ્યા મહાનાગાઃ કાદ્રવેયાઃ પ્રકીર્તિતાઃ

તામ્રા ચ જનયામાસ ષટ્ કન્યા દ્વિજપુઙ્ગવાઃ ।
શુકીં શ્યેનીં ચ ભાસીં ચ સુગ્રીવાઙ્ગૃધ્રિકાં શુચિમ્

ગાસ્તથા જનયામાસ સુરભિર્મહિષીસ્તથા ।
ઇરા વૃક્ષલતાવલ્લીસ્તૃણજાતીશ્ચ સર્વશઃ

ખસા વૈ યક્ષરક્ષાંસિ મુનિરપ્સરસસ્તથા ।
રક્ષોગણં ક્રોધવશા જનયામાસ સત્તમાઃ

વિનતાયાશ્ચ પુત્રૌ દ્વૌ પ્રખ્યાતૌ ગરુડારુણૌ ।
તયોશ્ચ ગરુડો ધીમાન્ તપસ્તપ્ત્વા સુદુશ્ચરમ્ ।
પ્રસાદાચ્છૂનિલઃ પ્રાપ્તો વાહનત્વં હરેઃ સ્વયમ્

આરાધ્ય તપસા રુદ્રં મહ્દેવં તથારુણઃ ।
સારથ્યે કલ્પિતઃ પૂર્વં પ્રીતેનાર્કસ્ય શંભુના

એતે કશ્યપદાયાદાઃ કીર્તિતાઃ સ્થાણુજઙ્ગમાઃ ।
વૈવસ્વતે ઽન્તે હ્યસ્મિઞ્છૃણ્વતાં પાપનાશનાઃ

સપ્તવિંશત્ સુતાઃ પ્રોક્તાઃ સોમપત્ન્યશ્ચ સુવ્રતાઃ ।
અરિષ્ટનેમિપત્નીનામપત્યાનીહ ષોડશ

બહુપુત્રસ્ય વિદુષશ્ચતસ્ત્રો વિદ્યુતઃ સ્મૃતાઃ ।
તદ્વદઙ્ગિરસઃ પુત્રા ઋષયો બ્રહ્મસત્કૃતાઃ

કુશાશ્વસ્ય તુ દેવર્ષેર્દેવપ્રહરણાઃ સુતાઃ ।
એતે યુગસહસ્ત્રાન્તે જાયન્તે પુનરેવ હિ ।
મન્વન્તરેષુ નિયતં તુલ્યૈઃ કાર્યૈઃ સ્વનામભિઃ