Kubjikamatatantra · અધ્યાય 25
મણ્ડલાનાં વિધાનં તુ પ્રસાદં કુરુ ભૈરવ
યેન જાનામ્ય્ અહં દેવ કથયસ્વ વિધાનતઃ ॥
સારં મણ્ડલમ્ આખ્યાતં ફલં સારં પરાપરમ્
લાતિ યસ્માદ્ યમાતીતં મણ્ડલં તેન કીર્તિતમ્ ॥
મકારે માતરઃ સર્વા ડકારે ડામરીગણમ્
લકારે લાકિનીવર્ગં મણ્ડલં તેન ચોચ્યતે ॥
મકારે નિત્ યમ્ આત્માનં ડકારે ખેચરીગણમ્
લકારે ભૂચરીવર્ગો મણ્ડલં તેન કીર્તિતમ્ ॥
મકારે ઽ નામ યો દેવો ડકારે શક્તિર્ ઇષ્યતે
લકારે ષડ્વિધા સૃષ્ટિર્ મણ્ડલં તેન કીર્તિતમ્ ॥
મકારં શિવતત્ત્વં ચ વિદ્યાતત્ત્વં ડકારગમ્
લકારમ્ આત્મતત્ત્વં તુ કીર્તિતં તેન મણ્ડલમ્ ॥
મકારે તુ શિવં વિદ્યાદ્ ડકારે પરમેશ્વરી
લકારે સપ્તકોટ્યસ્ તુ મન્ત્રાણાં પરિકીર્તિતમ્ ॥
મકારે કારણાઃ પઞ્ચ ડકારે તુ પરાપરા
લકારે અપરાઃ પઞ્ચ તેન મણ્ડલ કીર્તિતમ્ ॥
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ ચ રુદ્રશ્ ચ ઈશ્વરશ્ ચ સદાશિવઃ
ઉચ્યતે મણ્ડલેનૈતે તેન મણ્ડલમ્ ઉચ્યતે ॥
સર્વે ગ્રહાશ્ ચ દિક્પાલા નાગા વૈ ભૈરવાદયઃ
તિષ્ઠન્તિ મણ્ડલે લીનાઃ સર્વાધિક્યમ્ અતો પુનઃ ॥
અનન્તાદ્યાઃ શિવાન્તાધ્વા ષડ્વિધઃ સમ્પ્રકીર્તિતઃ
આસ્તે મણ્ડલકે સો હિ મણ્ડલં વ્યાપકં તતઃ ॥
સર્વવ્યાપિતયા નાન્યો મણ્ડલાભ્યધિકો યતઃ
તેન મણ્ડલમ્ અભ્યર્ચ્ય[ં] ભુક્તિમુક્તિફલાર્થિભિઃ ॥
ઇતીષ્ટં મણ્ડલાધ્યાયં નિર્દિષ્ટં કુબ્જિકામતે
કુર્યાત્ પ્રદક્ષિણં દેવિ અપસવ્યે વિસર્જનમ્ ॥
શ્રીમતસ્યાગ્રતો દેવિ તદ્ એવં ગુરુસન્નિધૌ
સુપ્રસિદ્ધાં તતો જ્યેષ્ઠાં સુપરીક્ષ્ય પ્રયત્નતઃ ॥
સપ્તાવિંશતિભિર્ ભેદૈઃ પ્રશ્નમ્ એતત્ ક્રમાગતમ્
ષટ્પ્રકારત્રયશ્ ચાજ્ઞા યેષાં તીવ્રાવલોકનમ્ ॥
સુભક્તા વત્સલાઃ શાન્તા દમ્ભમાયાવિવર્જિતાઃ
તેષાં મણ્ડલકં કુર્યાદ્ અન્યથા તુ વિલોમકૃત્ ॥
તસ્ય પૂજાક્રમશ્ ચાયં જાનુના ભૂમિસંસ્થિતઃ
વિધાય માર્જની શુદ્ધે પ્રોક્ષિતે ચૈવ ભૂતલે ॥
દક્ષહસ્તતલં ભ્રામ્યં મણ્ડલં વારિનિર્મિતમ્
સુપુષ્પપ્રકરૈર્ યુક્તં વિલિપ્ય ચન્દનાદિભિઃ ॥
ત્રિધા તદ્ યાગવિધિના દત્ત્વાર્ઘં દ્રવ્યસંયુતમ્
શિષ્યો ઽસ્ય ગન્ધધૂપાદ્યૈઃ પૂજાં કૃત્વા પુરાત્મનઃ ॥
સદ્વિધાનસમાયુક્તં તદ્ અભ્યર્ચ્ય સમન્તતઃ
ગુરુપાદામ્ભુજૌ ભક્ત્યા સ્તુત્વા સ્તોત્રાદિભિઃ ક્રમાત્ ॥
પશ્ચાત્ ત્રિઃશુદ્ધયા ભક્ત્યા પ્રણમ્ય તદનુજ્ઞયા
ઉત્થાય શિરસા ધાર્યં ભુક્તિમુક્તિફલાર્થિના ॥
ગુરુપાદસ્થપુષ્પં તુ કાર્યં શિસ્યેણ સાદરાત્
નીરાજનં સુભક્ત્યાથ શુભવસ્તુનિવેદનમ્ ॥
દૂરાત્ કરોતિ પર્યાયાત્ પાર્શ્વસ્થો હિ ચ પર્વસુ
સ્વામિનં પ્રણમેદ્ ભક્ત્યા ઇત્ય્ આજ્ઞા પારમેશ્વરી ॥
પુષ્પાઘ્રાય વિસર્જ્યેત નીત્વા નાસમ્ અપુષ્પતા
વિધાનં મણ્ડલસ્યોક્તં સ્વામિપૂજાવિધિક્રમઃ ॥
ક્રમં કુર્યાદ્ ઇદં ભક્ત્યા યઃ શિષ્યઃ કુબ્જિકામતે
સ્વામિપાદપ્રસાદેન દિવ્યાજ્ઞાં લભતે પુનઃ ॥
એતન્ મણ્ડલમ્ આખ્યાતં યથાર્થં તુ મયા તવ
ઇદાનીં બ્રૂહિ દેવેશિ કિમ્ અન્યં કથયામિ તે ॥
પઞ્ચાત્માનઃ કથં દેવ સંસ્થિતઃ કતમઃ શિવઃ
કિન્નિયોગરતા દેવ કિમ્પ્રમાણં વ્યવસ્થિતાઃ ॥
અત્યન્તનિપુનં દેવિ પૃચ્છસે ગુણવિસ્તરમ્
સવિસ્મયકરં ભદ્રે કથયામ્ય્ અનુપૂર્વશઃ ॥
પરઃ પરાપરઃ સિદ્ધઃ પ્રસિદ્ધઃ પુદ્ગલાત્મકઃ
સ્થાનનિર્દેશતો વક્ષ્યે શૃણુ ત્વં વરવર્ણિનિ ॥
શતકોટિપ્રમાણેન પરો હ્ય્ આત્મા વ્યવસ્થિતઃ
ષણ્નવત્યેવ કોટીનાં વિજ્ઞેયસ્ તુ પરાપરઃ ॥
ચતુરાશીતિપ્રમાણેન સિદ્ધો હ્ય્ આત્મા વ્યવસ્થિતઃ
ષટ્ત્રિંશત્કોટિમધ્યસ્થઃ પ્રસિદ્ધઃ કારણેશ્વરઃ ॥
ચત્વારિંશાષ્ટમાનેન સંસ્થિતઃ પુદ્ગલાત્મકઃ
લડહૈવ સ વિજ્ઞેયઃ પરાપરવિભાગશઃ ॥
પ્રસિદ્ધકન્ધરારૂઢઃ સિદ્ધસારથિનાહતઃ
સ યાતિ નીયતે યત્ર પરાપરનિરીક્ષણાત્ ॥
પરમાણુસમાદિષ્ટઃ કર્મવૃત્તૌ નિયામિતઃ
વામાદિપથમાર્ગેણ પ્રકૃત્યર્થભરાલસઃ ॥
પ્રકૃત્યાક્રાન્તશકટો ભજ્યતે મ્રિયતે ગવિ
રોદતે સારથિસ્ તત્ર પશ્યતે તુ પરાપરઃ ॥
વામાદિપથમ્ આરૂઢો નદ્યામ્ભોધિસરિત્સરૈઃ
યાતિ મદ્ હ્યેન તેષાં વૈ પસ્યતે વર્ષણાદિકમ્ ॥
યાનક્રીડાં ચ પશ્યેત કફાક્રાન્તભરો યદિ
પુદ્ગલાત્મા વ્રજેત્ તત્ર સિદ્ધસારથિનેરિતઃ ॥
પિત્તદ્રવ્યભરાક્રાન્તો જ્યેષ્ઠાપથિ નિયોજિતઃ
જ્વાલાવલીઢમધ્યે તુ જ્વલન્તૈકપુરે ઽપિ વા ॥
ક્ષુત્પિપાસાભિભૂતસ્ તુ ચૌરા ગૃહ્ણન્તિ તત્પથે
કોપસઙ્ગ્રામસંરમ્ભં સ્ત્રિયાલિઙ્ગનચુમ્બનમ્ ॥
રાજ્યોપદ્રવમ્ એતદ્ ધિ પરદારસમાકુલમ્
સારથિસ્ તુ ભવેત્ તત્ર વધ્યતે માર્યતે તુ સઃ ॥
પરાપરો રુદત્ય્ આશુ પરઃ પશ્યતિ તત્ર વૈ
યાત્ય્ અનેકવિધોપાયૈઃ જ્યેષ્ઠાપથસમાશ્રિતઃ ॥
કફપિત્તભરાક્રાન્તો વાતાક્રાન્તો યથા પુનઃ
પથિ રૌદ્રે નિયુક્તો ઽયં યાત્ય્ અસૌ ખેચરામુખઃ ॥
સ્વર્ગપાતાલલોકાન્તં પિશાચભુવનાનિ ચ
વિદ્યાધરપુરં પશ્યેત્ પુષ્પિતં વનકાનનમ્ ॥
યોગિનીચક્રમેલાપં નૃત્યગીતરવાકુલમ્
રાજ્યાભિષેકમ્ આપન્નં છત્ત્રોત્ક્ષેપિતચામરમ્ ॥
વાતપિત્તભરાક્રાન્તઃ પુદ્ગલાત્મા પથિ સ્થિતઃ
પશ્યતે સારથિઃ સર્વં ભુઞ્જતે તુ પરાપરઃ ॥
અથ વાતભરાક્રાન્તો યાતિ નીયતિ દૂરતઃ
સન્ત્રાસિતસ્ તુ રવિના વિષમઃ સમપર્વતમ્ ॥
ખઞ્જમાનો ઽપ્ય્ અસૌ યત્નાદ્ ભજ્યતે મ્રિયતે તુ સઃ
અથ વાતકફાક્રાન્તઃ પરસારથિનેરિતઃ ॥
સર્પવ્યાઘ્રવૃકાકીર્ણં માર્ગં પશ્યતિ સર્વથા
ખાદ્યતે ચાપ્ય્ અસૌ સર્પૈર્ મ્રિયતે નીયતે ઽપિ વા ॥
એવં પુદ્ગલ-આત્મા વૈ પ્રસિદ્ધસ્કન્ધમ્ આશ્રિતઃ
સિદ્ધસારથિના યુક્તઃ પરાપરવશાનુગઃ ॥
પ્રેરિતો ઽસૌ પરાત્માના ક્રીડતે સ ચરાચરમ્
કથિતં સરહસ્યં તુ પરાત્માનિર્ણયં સ્ફુટમ્ ॥
યન્ ન કસ્યચિદ્ આખ્યાતં ભ્રાન્તિરૂપં જગસ્ય ચ
શ્રીમતં યે ન વિન્દન્તિ ભ્રાન્તિસ્ તેષાં પદે પદે ॥
પરાકાશે પરો હ્ય્ આત્મા મન્ત્રાકાશે પરાપરઃ
શક્ત્યાકાશે સુસિદ્ધસ્ તુ પદભાવે પ્રસિદ્ધધીઃ ॥
ભૂતાકાશપથે સંસ્થઃ પુદ્ગલાત્મા નકિઞ્ચનઃ
પઞ્ચૈતે શમ્ભુનાદિષ્ટાઃ શમ્ભુઃ સર્વત્ર સમરસઃ ॥
ષષ્ઠનાથઃ પરઃ સાક્ષાત્ સર્વજ્ઞઃ સ પરાપરઃ
અલક્ષણમ્ અસંજ્ઞો ઽસૌ પ્રસાદાચ્ છમ્ભુવસ્ તુ સઃ ॥
અનુજ્ઞાતો ઽભિષિક્તસ્ તુ વીરો વીરત્વમ્ ઇચ્છતા
ચરેદ્ વિદ્યાવ્રતં મન્ત્રી યથા તત્ કથયસ્વ મે ॥
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ વિદ્યાયા વ્રતમ્ ઉત્તમમ્
જટી મુણ્ડી શિખી ભસ્મી બ્રહ્મચારી તુ સ્નાતકઃ લ્લ્ ॥
વ્રતસ્થો ઽપ્ય્ અવ્રતસ્થો વા સર્વાવસ્થો ઽથ સિદ્ધિદઃ
પઞ્ચમુદ્રાધરો વાપિ ભસ્મનિષ્ઠો દિગમ્બરઃ ॥
ચીરવલ્કલધારી વા સર્વાભરણભૂષિતઃ
મલીમસો ઽથ શુક્લો વા વસ્ત્રાભરણભૂષિતઃ ॥
યેન યેન હિ વેષેણ વર્તતે સાધકોત્તમઃ
તત્ તદ્ એવ વ્રતં પ્રોક્તમ્ ઇતિ શાસ્ત્રસ્ય નિશ્ચયઃ ॥
યદ્ યદ્ આભરણં તસ્ય યં વા વદતિ વાચયા
સા ચર્યા કથિતા તસ્ય મન્ત્રાશ્ ચૈવ ન સંશયઃ ॥
વિદ્યા નામ પરા શક્તિર્ દ્વિભિર્ ભેદૈર્ વ્યવસ્થિતા
ચિચ્છક્તિરહિતાધિષ્ઠા અવર્ણા વર્ણગા શુભા ॥
વિન્દતે વર્ણગા યેન તેન વિદ્યાવ્રતં પ્રિયે
ચીર્ણચર્યા જગત્ સર્વં વર્ણાવર્ણૈર્ વ્યવસ્થિતમ્ ॥
વ્રતં ભાવમ્ ઇતિ પ્રોક્તં તેન વિદ્યાવ્રતં સ્મૃતમ્
ચિચ્ ચિનોતિ વિદ જ્ઞાને ચિચ્છક્તિપ્રતિબોધકમ્ ॥
અવર્ણં રક્તવત્ પિણ્ડં વિદ્યામન્ત્રાત્મવિગ્રહમ્
પશ્યન્તિ ચ વ્રતાસક્તાશ્ ચીર્ણવિદ્યા સ ઉચ્યતે ॥
સપ્તકોટિસહસ્રાણાં વિદ્યાનામ્ અપ્રમેયતઃ
ચિચ્છક્તિબોધનં યસ્માદ્ અવર્ણા વર્ણતાં ગતા ॥
એકા એવ પરા પ્રોક્તા વિદ્યારૂપા તુ કુણ્ડલી
તેન દેવિ વ્રતં પ્રોક્તં વિદ્યાયાવરણં શુભમ્ ॥
વિદ્યામાર્ગે ચરેદ્ યસ્ તુ શાસ્ત્રદૃષ્ટેન કર્મણા
ધ્યાનં પૂજા જપો હોમઃ સમયાનાં પ્રપાલનમ્ ॥
એતદ્ વિદ્યાવ્રતં પ્રોક્તં નાન્યથા વીરનાયિકે
વિદ્યા જ્ઞેયા તુ યોનિસ્થા ચરતે દ્વાદશાન્તગમ્ ॥
વ્રતસ્થાનેષુ સર્વેષુ તેન વિદ્યાવ્રતં પ્રિયે
બ્રહ્મા વિષ્ણુસ્ તથા રુદ્ર ઈશ્વરસ્ તુ સદાશિવઃ ॥
એતે સ્થાના વ્રતસ્યૈવ યત્ર સા ચરતે પરા
તં જ્ઞાત્વા પરમં સ્થાનં ચીર્ણવિદ્યાવ્રતો હિ સઃ ॥
પઞ્ચમુદ્રા ભવેદ્ દેવિ પઞ્ચકારણકં તતઃ
ભૂષિતો હૃદિ તિષ્ઠેત પઞ્ચમુદ્રાવ્યવસ્થિતઃ ॥
એતૈસ્ તુ ભૂષિતો મન્ત્રી પર્યટેત્ ક્ષેત્રમ્ આશ્રિતઃ
શ્મશાને કાનને કૂપે ઉદ્યાને દેવકુલે ઽપિ વા ॥
શૂન્યે રાજગૃહે મન્ત્રી પર્વતાગ્રે ચતુષ્પથે
ત્રિપથગ્રામરથ્યાસુ મહોદધિતટે તથા ॥
નદીસઙ્ગમતીરે વા એકવૃક્ષે ઽથ કાનને
એકલિઙ્ગે તથા ષણ્ડે ક્ષેત્રૈર્ વા અષ્ટભિઃ ક્રમાત્ ॥
પ્રયાગા વરુણા કોલા ભીમનાદા જયન્તિકા
ચરિત્રેકામ્રકં ચૈવ કોટીવર્ષં તથાષ્ટમમ્ ॥
એતૈસ્ તુ પર્યટેન્ મન્ત્રી યોગિનીસિદ્ધિમ્ ઇચ્છતા
ખટ્વાઙ્ગધારિણો મૌની વેગાત્ પર્યટતે સદા ॥
ડમરું પાશખટ્વાઙ્ગં ત્રિશૂલં ખેટકં તથા
નારાચા કર્તરી ચક્રમ્ અઙ્કુશં મુશલં ધનુઃ ॥
ગદા કટ્ટારિકા શક્તિસ્ તથા દણ્ડકમણ્ડલુમ્
એતે તુ આયુધાઃ શ્રેષ્ઠાશ્ ચર્યાકાલે તુ ધારયેત્ ॥
પઞ્ચદૈવસિકં કાર્યમ્ અસ્ત્રસમ્ખ્યા વ્રતોત્તમા
દ્વાદસાહં ચરેન્ મન્ત્રી પક્ષમાસાદિતો ઽથવા ॥
ષણ્માસમ્ અથવાબ્દં ચ દ્વિરબ્દં ત્રીણિ-મ્-એવ વા
ચતુઃ પઞ્ચ તથા ષટ્સુ સપ્ત અષ્ટ તથાપિ વા ॥
નવ દ્વિપઞ્ચકં વાથ એકાદશ-મ્-અથાપિ વા
દ્વાદશાબ્દં ચરેન્ મન્ત્રી બ્રહ્મઘ્નો ઽપિ સ સિધ્યતિ ॥
અબ્દ-મ્-એકેન દેવેશિ મણ્ડલીકૈઃ પ્રપૂજ્યતે
દેશં ભૃત્યા[ઃ] પુરં ગ્રામં સમન્ત્રી સપુરોગમઃ ॥
સાન્તઃપુરવરો રાજા વશ્યો ભવતિ શોભને
દ્વિરબ્દૈર્ યક્ષકન્યાશ્ ચ સિધ્યન્તિ સુરનાયિકે ॥
ત્રિરબ્દાત્ સપ્તપાતાલા યાસ્ તુ દૈત્યાઙ્ગનાઃ શુભાઃ
પશ્યતે મદમત્તાસ્ તુ મદવિભ્રાન્તલોચનાઃ ॥
માતઙ્ગમદગામિન્યો અક્ષયા યૌવનોદ્વહાઃ
ક્ષુભ્યન્તિ સાધકેન્દ્રસ્ય પ્રાણાન્ મુઞ્ચન્તિ તત્ક્ષણાત્ ॥
ચતુઃ પઞ્ચ તથા ષટ્સુ બ્રહ્મલોકાદિ સાધયેત્
સપ્તમે ઽબ્દે વરારોહે રુદ્રાન્તા યા વ્યવસ્થિતાઃ ॥
સિધ્યન્તિ સાધકેન્દ્રસ્ય ઇતિ શાસ્ત્રે પ્રચોદિતાઃ
અષ્ટમે ઈશ્વરાખ્યં તુ નવમે તુ સદાશિવમ્ ॥
દશમે વિદ્યાલયો ભૂત્વા ક્રીડતે ગગને મહાન્
દશમૈકાદશે દેવિ દ્વાદશૈર્ ગુણસંયુતઃ ॥
અણિમાદિગુણૈર્ યુક્તો ગચ્છતે ખેચરૈઃ સહ
અક્ષયો હ્ય્ અજયો યોગી ક્રીડતે સર્વગઃ શુભઃ ॥
વ્રતસ્થસ્ય ફલં હ્ય્ એતત્ કથિતં તુ મયા પ્રિયે
સામ્પ્રતં યોગમાર્ગેણ યથા ભવતિ તચ્ છૃણુ ॥
શ્મશાનં તુ ગૃહં પ્રોક્તં ગૃહો દેહઃ પ્રકીર્તિતઃ
અટતે તુ અવિશ્રાન્તઃ શ્મશાનગતચેતસઃ ॥
કં શરીરમ્ ઇતિ પ્રોક્તં તસ્યાન્તે નયતે ભૃશમ્
પશ્યતે મન્ત્રસંસ્થો ઽપિ વાઙ્મયં સચરાચરમ્ ॥
કાનનં તેન ચાખ્યાતં કાયાન્તે સંસ્થિતં પ્રિયે
મનઃ કૂપં સમુદ્દિષ્ટં સઙ્કલ્પં કુરુતે બહૂન્ ॥
તત્રાધારો વ્રજેત્ ક્ષેત્રી તેન કૂપેતિ વિશ્રુતઃ
ઉદ્યતો મન નાભિસ્થો મધ્યતઃ સર્વજન્તુષુ ॥
નેતિ તત્ પરમં પ્રાપ્તં ઉદ્યાનસ્ તેન ઉચ્યતે
દદાતિ સતતં દેહે અમૃતં તુ નભોગતમ્ ॥
કુલાન્તે ચ ચરેદ્ યેન ધર્માધર્માત્મબન્ધનૈઃ
તેન દેવિ સમાખ્યાતં દેહી દેવકુલં સદા ॥
રાજા ચાત્મા સમુદ્દિષ્ટઃ ષટ્ત્રિંશે ઽપ્ય્ અથવાધ્વનિ
શબ્દાદિગુણભૂયિષ્ઠો મનઃકોષ્ઠગતઃ પ્રભુઃ ॥
તેન સ્થિતેન તિષ્ઠન્તિ તેનૈવ સહ ગચ્છતિ
ઉન્મનત્વે સદા યુક્તઃ શૂન્યો મન-મ્-ઉદાહૃતઃ ॥
શૂન્યં રાજગૃહં તેન ઉન્મનત્વે સદા પ્રિયે
પર્વતં ગુરુવક્ત્રં તુ તસ્યાગ્રમ્ અવલમ્બયેત્ ॥
પર્વતાગ્રં સ્મૃતં તેન પર્યાયેન સુરાર્ચિતે
ચતુષ્પથં ભવેદ્ દેવિ વામા જ્યેષ્ઠા ચ રૌદ્રિકા ॥
અમ્બિકાયા સમાયુક્તમ્ અટનં પુદ્ગલાત્મકમ્
ચતુષ્કં તેન ચાખ્યાતં પથમ્ એતદ્ ઉદાહૃતમ્ ॥
પથં નાડીત્રયં પ્રોક્તમ્ ઇડાદ્યા તુ કુલેશ્વરિ
ત્રિપથસ્થો-ર્-અટેન્ નિત્યં કુરુતે ગતિ-ર્-આગતિમ્ ॥
ત્રિપથસ્થૈકભાવસ્થો યઃ કરોતિ સ સિધ્યતિ
ગ્રામં દેહમ્ ઇતિ પ્રોક્તમ્ આત્મા દેહમ્ ઇતિ સ્મૃતઃ ॥
આલયઃ સર્વસત્ત્વાનાં સુખદુઃખપરાપરઃ
ગચ્છતે અધ ઊર્ધ્વં તુ રથ્યાધારો જગત્પતિઃ ॥
તેન રથ્યા સ્મૃતા નાડી બ્રહ્માદ્યા આત્મનશ્ ચ તુ
તટં તીરં સમાખ્યાતં સિન્ધૂચ્ચારં નિગદ્યતે ॥
દુઃખાન્તે તુ લયાતીતં તટમ્ ઉદધિસંજ્ઞકમ્
વાચાન્તે વ્યાપિનં દેવં શિવં પરમકારણમ્ ॥
તિષ્ઠતે સતતં મન્ત્રી તત્ર ચર્યા પ્રકાશિતા
નદતે ચાન્તરાધારા પરા કુણ્ડલિની તુ યા ॥
સા નદી ઓઘભૂતા તુ વ્યોમાર્ણે વહતે સદા
સઙ્ગમં પરયા યુક્તમ્ ઉન્મનાયાઃ પ્રકીર્તિતમ્ ॥
સઙ્ગમં તેન ચાખ્યાતં નદી તુ સમુદાહૃતા
તીરં તુ સમવાયિન્યા વિભ્વીયા સા પરા કલા ॥
તદાતીતો ભવેદ્ વ્યાપી નદ્યાસ્ તીરમ્ ઉદાહૃતમ્
એકવૃક્ષં સમાખ્યાતમ્ એકા શક્તિર્ ઇહોચ્યતે ॥
વૃક્ષમ્ ઇન્દ્રિયમ્ આખ્યાતં વૃક્ષં શક્તિર્ ઇતિ સ્મૃતા
ક્ષયં ગતા પરે વ્યોમ્નિ અમનસ્કે નિરામયે ॥
તેન દેવિ મયા પ્રોક્તમ્ એકવૃક્ષસ્ તુ ચર્યયા
એકમ્ એવ પરં તત્ત્વં લિઙ્ગાધારં વિભું પ્રિયે ॥
પર્યટે[ત્] તુ દિવા રાત્રૌ અવિશ્રાન્તઃ પુનઃ પુનઃ
એકલિઙ્ગં સમાખ્યાતં ષણ્ડં તુ કથયામિ તે ॥
હૃદયં તુ સરઃ પ્રોક્તં પદ્મં વૈ અષ્ટપત્ત્રકમ્
ઉદાનેન તુ દેવેશિ વિકાશે તુ રવિસ્ તુ સઃ ॥
સેવ્યતે પુદ્ગલાલીનં સરોજં હૃદયાત્મકમ્
રમતે તત્ર હંસાખ્યઃ શક્તિર્ આદ્યા મનોન્મની ॥
તં ષણ્ડં કથિતં શાસ્ત્રે ક્ષેત્રાણિ કથયામિ તે
ક્ષેત્રં નામ પરં શાન્તં શરીરં તત્ત્વસંયુતમ્ ॥
ક્ષેત્રજ્ઞો અટતે નિત્યં સ્થાનાષ્ટકગતિસ્થિતઃ
તેનેદં કથિતં દેવિ ક્ષેત્રાષ્ટકમ્ ઉદાહૃતમ્ ॥
યે પીઠાસ્ તે ભવેત્ ક્ષેત્રાઃ ક્ષેત્રાઃ પીઠા ઉદાહૃતાઃ
નામપર્યાયસંજ્ઞા તુ શાસ્ત્રે શાસ્ત્રે પૃથક્ પૃથક્ ॥
પ્રયાગં નાભિસંસ્થં તુ વરુણા હૃત્પ્રદેશતઃ
કોલાગિર્યં તુ કણ્ઠસ્થં ભીમનાદં ચ તાલુકે ॥
બિન્દુસ્થાને જયન્ત્યાખ્યં નાદાખ્યે તુ ચરિત્રકમ્
એકામ્રં શક્તિમધ્યે તુ જ્ઞાતવ્યં વિદિતાત્મકૈઃ ॥
ગુરુવક્ત્રગતં પ્રોક્તં કોટીવર્ષં તુ ચાષ્ટમમ્
એતે સ્થાના મયા પ્રોક્તા અધ્યાત્મં પુદ્ગલાશ્રિતાઃ ॥
અટતે સતતં યેન હૃચ્ચક્રસ્થઃ સનાતનઃ
યાવદ્ એવં ન વિન્દેચ્ ચ પીઠમ્ અધ્યાત્મિકં પ્રિયે ॥
તાવત્ તસ્ય કુતઃ સિદ્ધિર્ અટતો ઽપિ જગત્ત્રયમ્
બહિરન્તરભાવં તુ અન્તરમ્બહિરઙ્ગયોઃ ॥
લોકપ્રવૃત્તિહેત્વર્થે બહિઃપીઠાઃ પ્રકીર્તિતાઃ
અન્તરઙ્ગં યદા શુદ્ધં પશ્યતે મનસા પ્રિયે ॥
તદા પશ્યતિ બાહ્યે તુ સૂક્ષ્મરૂપા ગભસ્તયઃ
મેલકં ચ પ્રયચ્છન્તિ ચરું વા પાશવીં વિધિમ્ ॥
સમ્પ્રદાયં પ્રયચ્છન્તિ સ્થાનં વા કથયન્ત્ય્ અપિ
અશુદ્ધેન તુ ભાવેન પર્યટેત્ પૃથિવીં યદિ ॥
ન તસ્ય દર્શનં દેવિ દદતે મનસા ક્વચિત્
પશ્યન્ન્ અપિ ચ દેવેશિ પશ્યન્તો ઽપિ ન પશ્યતિ ॥
સઙ્કીર્ણલક્ષણા દેવ્યો મિશ્રા જ્ઞાતું ન શક્યતે
પ્રભાવો ઽસ્યાઃ સમુદ્દિષ્ટો વિના તાસામ્ અનુગ્રહાત્ ॥
ગ્રામે ગ્રામે તથારણ્યે નગરે ચત્વરે પુરે
ખેટકે ચૈવ સન્દોહે પીઠક્ષેત્રે વને તથા ॥
ઉદ્યાનોપવને ચૈવ પૂર્વમ્ ઉક્તે તથૈવ ચ
દેશે દેશે ઽભિજાયન્તે જ્ઞાનરૂપા ગભસ્તયઃ ॥
પાર્થિવાચરણે પ્રોક્તા આપે તેજે તથાનિલે
આકાશે ચૈવ સુશ્રોણિ તાસાં સઙ્ખ્યા ન વિદ્યતે ॥
પીઠાશ્રયવિભાગેન ઉત્પદ્યન્તે હ્ય્ અનેકધા
ખાનપાનરતા નિત્યં ક્રીડન્તે ચાન્ત્યજેષ્વ્ અપિ ॥
તેન દેવિ મયા પ્રોક્તાઃ પીઠા બાહ્યસ્વરૂપતઃ
વેશ્યાગૃહં પ્રયાગાખ્યં વરુણા સૌણ્ડિકી વિદુઃ ॥
કૈવર્તિકી ભવેત્ કોલ્લા અટ્ટહાસં તુ ખટ્ટકી
જયન્તી કન્દુકી વિદ્યાચ્ ચરિત્રં રજકીગૃહમ્ ॥
એકામ્રકં ભવેચ્ છિપ્પી કોટાખ્યેતિ ચ કૌષટી
પુરસ્થિતાનિ ક્ષેત્રાણિ જ્ઞાનાત્મા લક્ષયેત્ તુ તા[ઃ] ॥
બાહ્યતઃ કથિતો ભેદો ગૃહસ્થં શૃણુ સામ્પ્રતમ્
પ્રયાગં મધ્યદેશે તુ વરુણા દ્વારમ્ આસ્રિતા ॥
કોલાપુરં તુ કઞ્જિન્યાં ચુલ્લી ચૈવાટ્ટહાસકમ્
ચરિત્રં પેષણી જ્ઞેયા એકામ્રં કણ્ડની સ્મૃતા ॥
દેવિકોટ્ટં ઘરટ્ટં ચ ઉપક્ષેત્રાણ્ય્ અતઃ સૃણુ
વર્ધમાની-મ્-ઉપાલમ્ભી દેહલ્યા મુષલં તથા ॥
ખટ્વા શૂર્પઘરટ્ટં ચ વર્ધમાન્યાદિતઃ ક્રમાત્
પાદેનૈતાન્ ન સંસ્પૃશ્ય યદ્ ઇચ્છેચ્ છ્રિયમ્ આત્મનઃ ॥
માર્જનીશૂર્પવાતં વા દૂરતઃ પરિવર્જયેત્
વાતાવિષ્ટાઃ પ્રવિશ્યન્તિ છિદ્રં મત્વા તુ સાધકે ॥
વિઘ્નાનિ સિદ્ધયોગિન્યઃ શ્રેયં ગૃહ્ણન્ત્ય્ અતો ઽર્થતઃ
કણિકા શિરવાખ્યં તુ કાલિકાલાલયં શિવમ્ ॥
કાલઞ્જરં મહાકાલં ક્ષેત્રસંસ્થાનમ્ આશ્રિતઃ
પીઠોપપીઠસન્દોહં પુરસ્થં ગૃહદેહગમ્ ॥
જ્ઞાતવ્યં ચુમ્બકેનૈવ ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્
બાહ્યતઃ કથિતા હ્ય્ એવં પીઠાઃ ક્ષેત્રાસ્ તુ સુવ્રતે ॥
પર્યટેદ્ એષુ સ્થાનેષુ પૂજનીયાઃ સદા બુધૈઃ
ભક્ષ્યભોજ્યાન્નપાનૈશ્ ચ તર્પયેન્ મન્ત્રવિત્ સદા ॥
એતેષાં સંસ્થિતિસ્ તેષાં યોગિનામ્ અપ્રમેયતા
ભવન્તીહ ન સન્દેહો વરદાઃ સાધકસ્ય તુ ॥
તર્પિતાઃ પૂજિતા દેવ્યઃ સાધકસ્ય દદન્તિ હિ
ષણ્માસાદ્ યુક્તમાર્ગસ્ય સમયવ્રતપાલકે ॥
મન્તવ્યં સાધકેન્દ્રેણ તોષયિત્વા ગુરું પ્રિયે
અથાન્યં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ પરિભાષાસ્ત્રવાદિનામ્ ॥
અધ્યાત્મિકં બહિશ્ ચૈવ યથા જ્ઞાયન્તિ તત્ત્વતઃ
તથા તે કથયિષ્યામિ શૃણુષ્વાયતલોચને ॥
અધ્યાત્મં કુરુતે બાહ્યં વ્રતચર્યા તુ સાધનમ્
એવં કૃતે ભવેત્ સિદ્ધિઃ સત્યં સત્યં ન સંશયઃ ॥
ખટ્વાઙ્ગં કથયિષ્યામિ ખગતીકરણં પરમ્
આપાદતલમૂર્ધ્નાન્તં યથા ભવતિ તચ્ છૃણુ ॥
શિરાદૌ સર્વ-મ્-અઙ્ગેષુ અઙ્ગપ્રત્યઙ્ગકેષ્વપિ
ખટ્વાયતે તુ સુશ્રોણિ ખટ્વાઙ્ગી તેન ઉચ્યતે ॥
મૌનેન વર્તયેન્ નિત્યં હૃદિ ગૂઢં પરાપરમ્
તેન મૌનીતિ વિજ્ઞેયઃ સર્વભાવેષુ ભાવિનિ ॥
વેગેન પર્યટેદ્ દેહે અવિશ્રાન્તઃ પુનઃ પુનઃ
તેન વેગાન્ મયાખ્યાતમ્ અટનં પુદ્ગલસ્ય તુ ॥
ડમરુકં પ્રવક્ષ્યામિ યથા શાસ્ત્રે ઉદાહૃતમ્
અમા નામ પરા સૂક્ષ્મા કલા ચામૃતવાહિની ॥
આત્મા સઞ્ચરતે તસ્મિન્ રાવં મુઞ્ચન્તિ બિન્દુકે
વિસર્ગસ્થો મહાત્માનો વાદયેત્ કથયેતિ ચ ॥
ડમરુકં સ્મૃતં તેન અમનસ્કે નિરામયે
નાભિસ્થા યસ્ય તિષ્ઠેત માયારૂપા તુ કુણ્ડલી ॥
પાશમ્ એતદ્ વિનિર્દિષ્ટં ખડ્ગં ચૈવાધુના શૃણુ
ખસ્થા છિનત્તિ પાશાંસ્ તુ વિસર્ગાસ્ત્રેણ મોહની ॥
ખડ્ગવન્ નિર્મલા યેન ખગમધ્યે કુલેશ્વરિ
ગતા સા બ્રહ્મસાયુજ્યં ઘટતે શક્તિર્ અવ્યયા ॥
તેન ખડ્ગમ્ ઇતિ પ્રોક્તમ્ આયુધં સુરનાયિકે
એકા એવ પરા શક્તિસ્ ત્રિપથા ચક્રમણ્ડલે ॥
વામા જ્યેષ્ઠા તથા રૌદ્રી ઇચ્છાજ્ઞાનક્રિયાત્મિકા
ત્રિશૂલં ત્રિપથં ખ્યાતં ત્રિશક્તિમ્ અનુપૂર્વશઃ ॥
ખરૂપા વ્યોમગા શાન્તા નિર્મલા અટતે પ્રિયે
ખેટકં તેન નામં તુ દ્વાદશાન્તે વ્યવસ્થિતમ્ ॥
નારા ચ શક્તિ-ર્-ઉચ્ચારં કરણાત્મવ્યવસ્થિતમ્
વેધતે તુ નિરોધિન્યા કારણં પઞ્ચ એવ તુ ॥
તેન નારાચમ્ આખ્યાતં પર્યાયેણ વરાનને
કર્તરી જ્ઞાનશક્તિસ્ તુ યેન પાશાઞ્ છિનત્ત્ય્ અસૌ ॥
સા કલા પરમા સૂક્ષ્મા મન્ત્રાણાં બોધની પરા
કર્તરી કર્તૃરૂપેણ જ્ઞાતવ્યા સાધકેન તુ ॥
ચરતે દ્વાદશાન્તે તુ ક્રમાત્ તત્ત્વાનિ મુઞ્ચતિ
ચક્રવેદ્ ભ્રમતે નિત્ યમ્ અઙ્કુશસ્થા પરાપરા ॥
અઙ્ગમઙ્ગગતા દેવી બહિરન્તરસંસ્થિતા
કુરુતે સતતં ચેષ્ટામ્ આસને શયને તથા ॥
ધાવનં વલ્ગનં રોધમ્ અઙ્કુશસ્થાનમ્ આશ્રિતઃ
મુષલત્વે સ્થિતો નાદો રેખાકારોર્ધ્વગઃ પ્રિયે ॥
તં ભિત્ત્વા ગમનં ચોર્ધ્વં મુષલાખ્યં સદાશિવમ્
ધનુર્ લક્ષ્યે મનાખ્યં તુ યેન વેધયતે પરમ્ ॥
આપૂર્ય સવિસર્ગેણ પરેણ મનચક્ષુષા
કરણેન ફડન્તેન વિસર્ગસ્થેન સુસ્વને ॥
ઋતુદ્વયવિશુદ્ધેન કાનનાન્તર્ગતેન તુ
અનેન કરણાન્તેન કટ્ટારિકા પરાપરા ॥
પ્રાપ્નોતિ તત્ત્વસાયોજ્યં ગદયા ચ સુલોચને
ગતા હ્ય્ એકા પરા રન્ધ્રં દદતે ચામૃતં શુભમ્ ॥
ગતાસ્ તુ ન નિવર્તન્તે યે ગતા ગદયા સહ
શક્તિઃ શક્તિસ્થભાવેન આત્માનં નયતે સદા ॥
તદ્ભાવયોગવિદ્ધસ્ તુ શક્તિના તુ સુરાધિપે
દણ્ડવદૃજુરેખા તુ નાદાન્તપદમ્ અવ્યયમ્ ॥
તેન માર્ગેણ ગન્તવ્યં દણ્ડધારેણ સુવ્રતે
કં શરીરમ્ ઇતિ ખ્યાતં મણ્ડલાકારસંસ્થિતમ્ ॥
અત્રાધ્વા તુ વરારોહે શોધનીયો મનીષિભિઃ
કુલાદ્યા યા પરા શુદ્ધા સર્વ-અધ્વહૃદિ સ્થિતા ॥
તેનેદં કથિતં ભદ્રે કમણ્ડલુર્ ઇતિ સ્મૃતઃ
એતે તુ આયુધાઃ સૂક્ષ્માઃ પર્યાયાત્ કથિતાઃ સ્ફુટમ્ ॥
સમયિન્યગતા સૂક્ષ્મા કલા સૂક્ષ્માતિનાયિકા
કથિતાસ્ તુ મયા દેવિ પરાપરવિભાગશઃ ॥
બાહ્યતઃ કથયિષ્યામિ દૂતીનાં લક્ષણં સુભમ્
અન્તરઙ્ગે તથા હ્ય્ એવં શ્રૂયતાં તેષુ નિશ્ચયમ્ ॥
માતા દુહિતા ભગિની સહજા તુ તથા ન્ત્યજા
રજકી ચર્મકારી ચ માતઙ્ગી ચાગ્રજન્મિકા ॥
અન્નપાનં તથા ભક્ષ્યમ્ આચરેચ્ છક્તિભિઃ સહ
અન્ત્યજાનાં દ્વિજાનાં ચ એકત્ર ચરુભોજનમ્ ॥
કર્તવ્યં સાધકેનૈવ યદ્ ઇચ્છેત્ સિદ્ધિમ્ ઉત્તમામ્ ॥
કુત્સિતં કથિતં દેવ અયુક્તં શાસ્ત્રવાદિનામ્
પશૂનાં યત્ સમાખ્યાતમ્ આચારં પરમેશ્વર
યતીનાં તુ યદા સો હિ તદ્ આશ્ચર્યં મહાપ્રભો ॥
સાધુ દેવિ મહાપ્રાજ્ઞે પ્રશ્નમ્ એતત્ સુદુર્લભમ્
કથયામિ સમાસેન ત્વત્પ્રીત્યા સુરનાયિકે ॥
માતેવ સંસ્થિતા શક્તિર્ જગતો યોનિરૂપિણી
અત્રોત્પન્નં સમસ્તં હિ વાઙ્મયં સચરાચરમ્ ॥
તેન માતેતિ વિખ્યાતા કથિતા પરમેશ્વરી
ઉદ્ભવસ્થા દુહિત્રી તુ દુહનાત્ તુ જગસ્ય ચ ॥
દુહિત્રી તુ દ્વિતીયા તુ ભગિની ત્વ્ અથ-મ્-ઉચ્યતે
ભગરૂપા પરા સૂક્ષ્મા નાન્યેન તુ સુનિર્મિતા ॥
સ્વતોત્પન્ના સ્વયં જાતા તેનોક્તા સહજા કલા
અન્તસ્થા સર્વભૂતાનાં વર્તતે ચાન્તગા પરા ॥
અન્તે ચ સંસ્થિતા હ્ય્ એકા અન્ત્યજા પરમેશ્વરી
રજસ્તમોવિનિર્મુક્તા મહાન્તે રજકી ઉમે ॥
ચરતે ચર્મગા યેન સ્વરઙ્ગેન તુ રઞ્જિતા
ચર્મકારી તુ સા ચૈકા માતઙ્ગી ચ તતોચ્યતે ॥
આત્મસ્થા સતતં નિત્યં ગીતસ્યાન્તપથે સ્થિતા
માતઙ્ગી કથિતા દૂતી અગ્રજન્મી તથોચ્યતે ॥
સર્વેષાં ચૈવ શાસ્ત્રાણામ્ અગ્રોત્પન્ના તુ અગ્રણી
નાન્યત્ તત્ર ભવેત્ કિઞ્ચિચ્ છક્તિર્ આદ્યા મનોન્મની ॥
અગ્રજન્મા સમાખ્યાતા પરા હ્ય્ અમૃતવાહિની
પર્યાયાત્ કથિતા દેવિ શક્તિસ્ તદ્ધર્મધર્મિણી ॥
અજ્ઞાત્વા દેહજાં શક્તિં બહુસ્થાનગતાં પ્રિયે
આચરન્તિ ચ યે મૂઢાઃ પશવઃ સમુદાહૃતાઃ ॥
અપાક્તેયા અસમ્ભાષ્યાઃ શિવવ્રતવિડમ્બકાઃ
ખાનં પાનં તથા દેવિ કર્તવ્યં ન ચ તૈઃ સહ ॥
એવં યુક્તઃ સદા તિષ્ઠેન્ મદિરાનન્દચેતસઃ
મદિરા યા પરા શક્તિ રઞ્જિતં તુ જગત્ત્રયમ્ ॥
આનન્દં તત્સમત્વં હિ મદિરાનન્દચેતસઃ
સિધ્યતે નાત્ર સન્દેહો યથા ભૈરવ-મ્-અબ્રવીત્ ॥
જ્ઞાનામૃતેન તૃપ્તસ્ય કૃતકૃત્યસ્ય યોગિનઃ
નૈવાસ્તિ કિઞ્ચિત્ કર્તવ્યમ્ અસ્તિ ચેન્ ન સ તત્ત્વવિત્ ॥
અથાન્યત્ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ અવસ્થાં જ્ઞાનબોધિકામ્
ઘોષણી પિઙ્ગલા ચૈવ વિદ્યુન્માલા ચ ચન્દ્રિણી ॥
મનોઽનુગા ચ સુકૃતા સૌમ્યા ચૈવ નિરઞ્જના
નિરાલમ્બા તથા દેવી અન્યા ચૈવ મહાબલા ॥
હેલા લોલા તથા લીલા બોધાબોધવતીતિ ચ
નિરામયાઃ સમાખ્યાતા એતાઃ પ્રત્યક્ષમાતરાઃ ॥
આજ્ઞાસિદ્ધિપ્રદાતારા આજ્ઞાસિદ્ધિકુલાન્વયે
ઘોષણી ઘોષમાર્ગસ્થા શિખા ધૂમ્રા ચ પિઙ્ગલા ॥
રાત્રૌ દ્યોતયતે શુક્લં વિદ્યુન્માલેતિ ચોચ્યતે
ચન્દ્રિણી ચન્દ્રગર્ભેણ સન્ધ્યાબિન્દુ મનોઽનુગા ॥
નિમીલિતાક્ષે યત્ પીતં સુકૃતા સમુદાહૃતા
કંસધ્વનિસ્ તથા સૌમ્યા ઘણ્ટા ચૈવ નિરઞ્જના ॥
હંસાખ્યા તુ નિરાલમ્બા કિઙ્કિણી તુ મહાબલા
ગુદદેશે પ્રજાયેત સદા સિદ્ધિપ્રદાયિકા ॥
ઘોષમાર્ગે તુ યો હંસો હેલા નામેતિ ચોચ્યતે
તસ્ય મધ્યે તુ યઃ શબ્દો લોલાખ્યા સા પ્રકીર્તિતા ॥
લીલા ચૈવાણવા પ્રોક્તા ખેચરત્વપ્રદાયિની
ચીત્કૃતં કર્ણદેશે તુ બોધાબોધવતી તુ સા ॥
આત્માનં હંસમ્ ઇત્ય્ આહુર્ માયારૂપા તુ બોધની
કુણ્ડલી તુ સમાખ્યાતા રુદ્રશક્તિસ્ તુ બિન્દુકમ્ ॥
ગગને દૃશ્યતે યસ્ તુ પ્રભાકારેણ સુપ્રભઃ
અખણ્ડમણ્ડલાકારં દ્યોતયન્તં નભસ્તલમ્ ॥
અચલં તત્ સમાખ્યાતમ્ અચલત્વેન સંસ્થિતમ્
એતાવસ્થાઃ સમાખ્યાતા ઉદયન્તિ ક્રમેણ તુ ॥
આજ્ઞાતત્પરભાવજ્ઞઃ સુગુપ્તો ગુરુપૂજકઃ
તસ્ય સિદ્ધિર્ ભવત્ય્ આશુ નાન્યથા કુબ્જિકે વચઃ ॥
પિતુ[ઃ] પ્રાપ્તં યથા સૌખ્યં તત્ સુખં ભુઞ્જતે સ્વયમ્
મૃત્યુર્ યેન સુખેનેહ તત્ સુખં ધ્યાનમ્ ઉચ્યતે ॥
સમસ્તેદં વરારોહે દુર્લભં પ્રકટીકૃતમ્
ત્વં પુનશ્ ચાવતારિત્વા ક્રમૌઘં સમ્પ્રકાશય ॥
સુગોપ્યં ગોપનીભૂત્વા ક્રમં પૂજ્યારિહા ભવ ॥
યા સા કુબ્જિ પરા મહૌઘજનની સઞ્ચોદિતો ઽહં ત્વયા ત્વં કુબ્જા પરકુબ્જિની મમ પુનસ્ ત્વાહં મયા ત્વં પુનઃ
ત્વયાદિષ્ટચતુષ્ટયં ક્રમપથં તેષાં ક્રમો વૈ યથા સમ્પ્રેષ્યાત્મગતં ક્રમૌઘપરમં ચાજ્ઞા ગૃહીતાનઘે ॥
શતકોટિસુવિસ્તીર્ણં તન્ત્રેદં પારમેશ્વરમ્
અસ્ય ભેદોપભેદાશ્ ચ ભવિષ્યન્તિ હ્ય્ અનેકધા ॥
અત્ર કલ્પે વરારોહે સૂત્રસઙ્ગ્રહલક્ષણમ્
ચતુર્વિંશતિસાહસ્રં કિં તુ તત્ પ્રકટં ન હિ ॥
કર્તવ્યં તુ ત્વયા ભદ્રે કિં તુ પીઠચતુષ્ટયે
પ્રકાશયસ્વ ચાજ્ઞાતો યથા ગોપ્યતરં ભવેત્ ॥
સુદુર્લભતરં દેવિ તન્ત્રેદં પરમાદ્ભુતમ્
યત્ર વા તિષ્ઠતે દેશે સ દેશો ભુક્તિભાગ્ ભવેત્ ॥
કિં પુનઃ પુરમધ્યસ્થં ગૃહાવસ્થગતં હૃદિ
તિષ્ઠતે યસ્ય ઽસૌ નાથે પુરં પીઠસમં ભવેત્ ॥
ગૃહં તદ્ યોગપીઠં ચ મન્તવ્યમ્ અન્વયાન્વિતૈઃ
આગમં મણ્ડલાદ્યૈસ્ તુ પૂજ્યોઘં પારમેશ્વરમ્ ॥
યત્રેદં તિષ્ઠતે સ્થાને દિવ્યામ્નાયં સુદુર્લભમ્
દિવ્યૈસ્ તુ પૂજ્યતે સો હિ યદિ ગોપ્યતરં ભવેત્ ॥
વિધાનવિહિતા પૂજા યદ્ય્ અષ્ટમ્યાં ચતુર્દશી
પૂજયેત્ પરમામ્નાયં પૂજ્યતે સ મરીચિભિઃ ॥
યસ્ ત્વ્ એવં વિન્દતે દેવિ ગ્રન્થતશ્ ચાર્થતો ઽપિ વા
સ જ્યેષ્ઠઃ કુલસન્તાને પૂજ્યો ઽસૌ ભૈરવો યથા ॥
અવજ્ઞાં કુરુતે યસ્ તુ યસ્ય તસ્ય પ્રકાશયેત્
સામર્થ્યેન સતાં દ્વિષ્ટો ભ્રષ્ટો દુઃખી સ સર્વતઃ ॥
આગમાધારભાણ્ડસ્ય દૃષ્ટ્વાવજ્ઞાં કરોતિ યઃ
નમસ્કારેણ તત્ પીઠં તસ્યૈવાયં પુરોદિતમ્ ॥
શ્રુત્વૈવં વિસ્મયાપન્ના ઊચુસ્ ત્વ્ એવં કુલેશ્વરી
પ્રેરયિત્વાદિતોદ્દિષ્ટા અત્રાજ્ઞાનવિરોધિની ॥
આજ્ઞાશ્રુતં સમસ્તેદં દૃષ્ટમ્ અસ્માદ્ વિર્જૃમ્ભિતમ્
વ્રજતોડાદિસિદ્ધાનાં તેષુ સર્વં સમર્પયેત્ ॥
સમયિન્યશ્ ચ સંયોજ્ય તસ્ય ત્વામોઘશાલિની
ભવિષ્યસિ પુરાવસ્થા તદવસ્થાન્તરે સ્થિતા ॥
પ્રથમં મદ્ગુણૈર્ ભદ્રે દ્વિતીયં ચ ખગાન્તરે
તૃતીયં ભૂચરીનાથઃ પશ્ચાનન્તભવાત્મિકા ॥
ત્રયાન્તે ગુરુપઙ્ક્તિસ્થા પૃથક્પૂજાક્રમે સ્થિતા
ભવિષ્યસિ પુરાવસ્થા હ્રાસ્યમાના પદે પદે ॥
જીવિકોપાયહેત્વર્થમ્ ઉત્કર્ષાર્થમ્ અથાપિ વા
તેષુ ત્યજ્ય પરામ્નાયં ભૂતાવેશકરી ભવ ॥
વ્યતિક્રમં યદા કાલે ભવિષ્યત્ કુબ્જિનીમતે
તદા કાલે તુ તં હત્વા સમાપ્યેવં પુનર્ ભજ ॥
સારસઙ્ગ્રહમ્ એતદ્ ધિ અનામામતમ્ ઉત્તમમ્
અસ્યોચ્ચારં ન કર્તવ્યમ્ ઉચ્ચારાદ્ અય્ ઉતં જપેત્ ॥
કુબ્જિકા યા વરારોહે પઞ્ચભિઃ પ્રણવૈઃ સહ
તૈર્ વિના ન હિ ચોચ્ચારં કુબ્જામ્નાયમહાધ્વરે ॥
યૈસ્ તુ તાનિ વરારોહે કથયામિ સ્વરૂપતઃ
બિન્દુયુક્તાનિ સર્વાણિ જીવભૂતાનિ શાસને ॥
આદિમં ચ તૃતીયં ચ દશમં ચૈકવિંશકમ્
દ્વિતીયં ચૈકવિંશેન વર્જિતં પઞ્ચમં તુ તત્ ॥
કિં તુ વામેન જઙ્ઘાયા હતં બીજેન કારયેત્
તદ્ બીજં પરમ્ ઉદ્દિષ્ટં સર્વજ્ઞાનાવતારકમ્ ॥
અમ્બિકા બિન્દુનાદં ચ કુણ્ડલી ચ પરઃ શિવઃ
રત્નાનાં પઞ્ચકં દેવિ વ્યાપયિત્વા સુદુર્લભમ્ ॥
અનેનાભ્યાસયોગેન ખેચરીકુલનન્દનઃ
સિધ્યતે નાત્ર સન્દેહો ગુરુવક્ત્રપ્રસાદતઃ ॥
ખેચરા ભૂચરા ચૈવ દિક્ચરા ગોચરા તથા
દદન્તિ મેલકં સર્વં યસ્યેદં હૃદિ સંસ્થિતમ્ ॥
દેવદેવેન દેવ્યાયા મતં દિવ્યં મયા તવ
કર્તવ્યં તુ તથા ગોપ્યમ્ ઇત્ય્ આજ્ઞા પારમેશ્વરી ॥
પૂજા ચાસ્ય પ્રકર્તવ્યા વિશેષેણ વરાનને
શુક્લપક્ષે તૃતીયાયાં વૈશાખસ્ય તથા પુનઃ ॥
કૃષ્ણપક્ષે ત્રયોદશ્યાં નભસ્યનવમી પુનઃ
આશ્વિને શુક્લપક્ષસ્ય પૂર્ણિમા ફાલ્ગુને મતા ॥
આષાઢે શ્રાવણે ચૈવ ભાદ્રપદ્યાં તથૈવ ચ
શુક્લપક્ષે ચતુર્દશ્યાં કર્તવ્યં ચ પવિત્રકમ્ ॥
આત્મવિત્તાનુસારેણ ઉત્તમાધમમધ્યમાઃ
ગુરુપર્વમ્ ઇતિ ખ્યાતં પાલનીયં કુલામ્બિકે ॥
યુગાદયઃ સમાખ્યાતા અત્ર પીઠાવતારણમ્
પીઠમાર્ગક્રમાયાતમ્ આગમો ઽયં તદ્ એવ હિ ॥
આગમે પૂજિતે સર્વં પૂજિતં જ્ઞાનસાગરમ્
યેનેદં પુસ્તકં દેવ્યાઃ પૂર્વોક્તં યન્ મયા તવ ॥
અન્યત્ તત્ પરમોપાયં સિદ્ધિપર્યાયશાસને
દિવ્યસિદ્ધિપ્રદાતારં દિવ્યભાષાવિભૂષિતમ્ ॥
કુસુમં ચ રજં રક્તં રથ્યં શિવકુસુમ્ભકમ્
તડિદ્ અમૃતમધુરં ક્ષતજોદ્ભવનેત્રજમ્ ॥
કાદમ્બરી પ્રસન્ના ચ પરિસ્રુઙ્ મદિરા સુરા
વામામૃતમ્ અલિશ્ ચૈવ સોમપાનં મદાલસી ॥
ધારામૃતં શિવામ્બું ચ રતિવિષ્ણુવરુણોદ્ભવમ્
વર્ચો બ્રહ્મા દ્વિજન્મા ચ સરોજઃ કમલાસનઃ ॥
બુકપુષ્પકણાખ્યં ચ લિઙ્ગપઙ્કમલં તથા
કુણ્ડગોલોદ્ભવં શુક્રં શશિશ્ ચૈવ સિતં મધુ ॥
કટં માંસં પલં ક્રવ્યં પિષિતં ફલ્ગુષામિષમ્
જાઙ્ગલં દેવદારું ચ ક્ષ્મા વૈ ખડ્ગોદ્ભવં સ્મૃતમ્ ॥
તૈલં વસા તથા સ્નેહં કટુતૈલં તુ તીક્ષ્ણકમ્
તુરુષ્કં સિહ્ણકં પ્રોક્તં કપાલપુટમધ્યગમ્ ॥
લશુનં નાસિકાવસ્થં તચ્ ચ હિઙ્ગુ પ્રકીર્તિતમ્
ગજં ચૈવ તુ કુષ્માણ્ડં પલાણ્ડું ચ વિશેષતઃ ॥
પર્યુષિતાચ્છાલ્ય્ અગરું પિપ્પલ્યઃ કૃષ્ણતણ્ડુલાઃ
કૃષ્ણચ્છાગો મહાનેત્રી પલલં મેષાત્મકં સ્મૃતમ્ ॥
સામર્થજ્ઞવિદાનાં ચ ઇતિ પૂજા પ્રકીર્તિતા
સિદ્ધદ્રવ્યં સમાખ્યાતં પ્રસઙ્ગાદ્ યોગિનીકુલે ॥
નાનેન રહિતા સિદ્ધિર્ ભુક્તિમુક્તિર્ ન વિદ્યતે
નિરાચારપદં હ્ય્ એતત્ તેનેદં પરમં સ્મૃતમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Kubjikamatatantra · Edition: T. Goudriaan and J. A. Schoterman: The Kubjikamatatantra : Kulalikamnaya version. Leiden : Brill 1988 (Orientalia Rheno-traiectina ; 30) · Data entry Somadeva Vasudeva · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0