કરતોયામાહાત્મ્ય · શ્લોક 01-20
અપરં કથ્યતાં દેવ નદીનાં ચ વિશેષતઃ
પૌણ્ડ્રક્ષેત્રસ્ય માહાત્મ્યં ન શ્રુતં વિસ્તરાત્ પ્રભો ॥
કદોત્પત્તિઃ કથં તસ્યાઃ કસ્માચ્ ચૈવ વિશેષટઃ
શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ ભૂતેશ યદિ સ્યાન્ મય્ય્ અનુગ્રહઃ ॥
કેન પ્રાકાશિતા સા ચ નદી કરજલા ભુવિ
કથં વા પ્લાવિતં ક્ષેત્રં શુભં પૌણ્ડ્રમ્ અનુત્તમમ્ ॥
પાણિગ્રહણકાલે તે દેવિ હિમવતા જલમ્
સંપ્રદત્તં મત્કરાચ્ ચ નિર્ગતં કરજા ભુવિ ॥
પુરૈવ કથિતં સર્વં પૌણ્ડ્રસ્ય ચ સુરેશ્વરિ
તત્રૈવ કથિતં તુભ્યં કરતોયાફલં યથા ॥
અધુનાપિ યથા તાસાં નદીનાં ચ વિશેષતઃ
કલિપાપહરા પુણ્યા ભાર્ગવેન પ્રકાશિતા ॥
મત્પુત્રો ઽપિ ગુહસ્ તત્ર તિષ્ઠત્ય્ એવ હિ સર્વદા
યત્રાસ્તે ભગવાન્ વિષ્ણુર્ ગરુડાસન ઈશ્વરઃ ॥
સર્વદા સર્વભાવેન પૌણ્ડ્રે નારાયણો હરિઃ
પુષ્કરં ન ત્યજેત્ બ્રહ્મા નાહં વારાણસીં ત્યજે ॥
શ્રીપૌણ્ડ્રવર્ધનં ક્ષેત્રં નૈવ મુઞ્ચતિ કેશવઃ
ધરિત્ર્યા નાભિકમલં પૂતં કરજલૈર્ મમ ॥
શૃણુધ્વં મુનયઃ સર્વે યદ્ ઉક્તં ભાર્ગવેન વૈ
શ્રુત્વા શઙ્કરતો વાક્યં સંવાદમ્ ઉભયોર્ અપિ ॥
પુત્રવાત્સલ્યભાવેન ભાર્ગવાય પ્રકાશિતમ્
સ એવ ભાર્ગવઃ શ્રીમાન્ ઋષિભ્યો ઽપ્ય્ અપ્રકાશયત્ ॥
નમસ્ તસ્મૈ મુનીન્દ્રાય દાનવેન્દ્રનિષૂદને
શ્રીચક્રપાણયે તુભ્યં બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મને ॥
એકઃ પરશુમાત્રેણ નિહત્ય ક્ષત્રિયાન્ યુધિ
ચક્રે નિઃક્ષત્રિયાં પૃથ્વીમ્ એકવિંશતિવારતઃ ॥
તતઃ પરશુરામેતિ પૃથિવ્યાં ખ્યાતવિક્રમઃ
જામદગ્ન્યો મહાવીર્યસ્ ત્રેતાદ્યે યસ્ય સંસ્થિતિઃ ॥
સર્વજ્ઞઃ સુવ્રતઃ શુદ્ધઃ સર્વાચારવિધાયકઃ
કૌતુકાકૃષ્તહૃદયઃ પૃથિવ્યાં પરમો હરિઃ ॥
પૌણ્ડ્રે કોટિશિલાદ્વીપે મહાપુણ્યે સુવિશ્રુતે
કરતોયાસરિન્નીરં શરીરાદ્યન્તપાવનમ્
ભક્તિમુક્તિફલાર્થાય યેનાકારિ દ્વિજાર્પણમ્ ॥
અદ્ભુતા કારિતા સૃષ્ટિઃ કનકસ્ય દિનત્રયમ્
સ્કન્દગોવિન્દયોર્ મધ્યે ભૂમિઃ સંસ્કૃતવેદિકા ॥
વેદીમધ્યોત્તરે પાર્શ્વે દેવી કાલઞ્જરી સ્થિતા
તદ્દક્ષિણે ઽર્પિતા દેવી કોટીશ્વરીતિ વિશ્રુતા ॥
નૈરૃતે લિઙ્ગકોટ્યશ્ ચ વસન્તિ ભૃગુણાર્પિતાઃ
વારણે વિજયા ચણ્ડી ઉત્તરે ભૂતિકેશ્વરઃ ॥
તત્કુણ્ડે સુતિથૌ સ્નાત્વા નરઃ પાપાત્ પ્રમુચ્યતે
ભૂતિકેશ્વરદેવસ્ય દક્ષિણે સૂર્યમણ્ડપમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Karatoyāmāhātmya · Edition: included as Appendix I in: Prabhas Chandra Sen: Mahasthan and Its Environs, Rajshahi, Bengal : Varendra Research Society 1929 (Varendra Research Society's Monographs, 2) · Data entry Arlo Griffiths · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0