કાલિકાપુરાણમ્ · અધ્યાય 75

॥ પઞ્ચસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ ॥
॥શ્રીભગવાનુવાચ॥
નિષ્પલ્લવોદ્વાદશભિર્લક્ષૈર્મન્ત્રજપૈસ્તથા।
પુરશ્ચરેત્ સાધકસ્તુ કામમિષ્ટાપ્તિહેતવે

જાતીપુષ્પં ચ બકુલં માલતીપુષ્પમેવ ચ।
નન્દ્યાવર્તં પાટલં ચ સિતપદ્મમતઃ પરમ્

આજ્યમન્નં પાયસં ચ દધિક્ષીરં તથા મધુ।
લાજાશ્ચાપિ સકર્પૂરા અમી એવ ચતુર્દશ

પુરશ્ચરણસમ્ભૂતા ત્રિપુરાયાઃ પ્રકીર્તિતાઃ।
દ્વાદશષ્વેવ લક્ષેષુ જપ્તેષ્વપિ ચ સાધકઃ

એતાનિ સર્વદ્રવ્યાણિ જુહુયાદનલોજ્જ્વલે।
લક્ષત્રયં તુ યો જપ્ત્વા પુરશ્ચરણમાચરેત્

સ તુ સાજ્યં સકર્પૂરં જુહુયાત્ તુ ચતુષ્ટયમ્।
દશભિર્નવલક્ષેષુ દ્રવ્યૈર્મન્ત્રી પુરશ્ચરેત્

જપ્તેષુ ચાષ્ટભિઃ ષટ્સુ સર્વૈઃ સર્વત્ર ચાચરેત્।
હસ્તમાત્રં તુ કુણ્ડં સ્યાત્ ષટ્કોણં ત્ર્યઙ્ગુલાધિકમ્

ત્રિપુરાયાસ્તુ મધ્યાયા બાલાયાશ્ચ સદૈવ હિ।
તથા ત્રિપુરભૈરવ્યાઃ કુણ્ડમાનં પ્રકીર્તિતમ્

ચતુષ્કોણં ભવેત્ કુમ્ડં હસ્તમાત્રદ્વયેષુ ચ।
અષ્ટાઙ્ગુલાધિકં પ્રોક્તં વૈષ્ણવ્યાસ્તુ પુરશ્ચરે

ત્રિકોણં હસ્તમાત્રં તુ કામાખ્યાયાસ્તુ કુણ્ડકમ્।
એવં સર્વપ્રપઞ્ચાનામાસામપિ તથા તથા

સંસ્કુર્યાદનલં વૃદ્ધં વિધિવદ્ વૈષ્ણવીકૃતૌ।
કામાખ્યાયાસ્તથા કુર્યાજ્જ્યોતિષ્ટોમાદિ મત્સુત

આદૌ ત્રિપુરભૈરવ્યાશ્ચતુર્ભિદંશભિસ્તથા।
જુહુયાદનલે વૃદ્ધે આહુતીશ્ચ ચતુર્દશ

પશ્ચાત્ તુ મૂલમન્ત્રેણ અષ્ટોત્તરશતત્રયમ્।
હોમં યન્પન્ વા તેન શતાનિ નવ વાઽથવા

જપાન્તે તુ બલિં દદ્યાદ્ વૈષ્ણવ્યા બલિદાનતઃ।
રત્નકર્પૂરકનકાન્ યત્રૈવ ગુરુદક્ષિણાઃ

અલાભે દધિપુષ્પાજ્યલાજૈર્દેવ્યાઃ પુરશ્ચરેત્।
લાભે ચતુર્દશદ્રવ્યૈર્જુહુયાદ્ વિધિપૂર્વકમ્

અસ્યા યન્ત્રં રહસ્યેન શૃંણુ વેતાલભૈરવ।
યત્કૃત્વૈવાખિલાન્ કામાઁલ્લભતે નરસત્તમઃ

ષટ્કોણં મણ્ડલં કૃત્વા તત્ તુ કોણત્રયે લિખેત્।
મન્ત્રં ત્રિપુરભૈરવ્યાસ્ત્રિવર્ણં તુ તતસ્ત્વધઃ

આદ્યાયાસ્ત્રિપુરાયાસ્તુ ત્રિબીજાનિ લિખેદનુ।
મધ્યબીજત્રયં મધ્યે લિખિત્વા પીઠયન્ત્રકે

સર્વૈસ્તુ માતૃકાવર્ણૈસ્ત્રિધા સંવેષ્ટયેદનુ।
લાક્ષારસૈર્લિખિત્વા તુ ત્રિલોહૈર્વેષ્ટયેત્ તતઃ

તદ્ ધાર્યં મૂર્ધ્નિ સતતં તેન સર્વજયી ભવેત્।
રૂપવાન્ બલવાન્ વાગ્મી ધનરત્નયુતઃ સદા

દીર્ઘાયુઃ કામભોગી ચ સુપ્રજઃ સ ચ જાયતે।
મધ્યે બીજં લિખિત્વૈકં મૂર્ધ્નિ ચાધસ્તથાપરમ્

આદ્યાયાસ્ત્રિપુરાયાસ્તુ ભૈરવ્યાસ્તદ્વદેવ હિ।
ઇમાનિ ષટક્મન્ત્રાણિ ક્રમાદ્ વેતાલભૈરવ

પૂર્વવત્ સઁલ્લિખિત્વૈકં સંવેષ્ટ્યાથ ત્રિલોહકૈઃ।
વામે બાહૌ દક્ષિણે ચ હૃદિ કણ્ઠે કરે તથા

મૂર્ધ્નિ ધાર્યાણિ ક્રમતઃ ફલમેતચ્ચ તદ્ભવમ્।
સમ્પત્સૌભાગ્યસંસ્તમ્ભ-વશીકરણમોહનમ્

કવિત્વમથ સર્વત્ર ભવેદેતન્ન સંશયઃ।
યન્ત્રમન્ત્રાણિ તન્ત્રાણિ ત્રૈપુરાણિ તુ ભૈરવ

સ પઞ્ચ ષટ્ સહસ્રાણિ મન્ત્રૌઘૈસ્ત્રિગુણીકૃતૈઃ।
તજ્જ્ઞાત્વા પૂજકો ધીમાન્ પરત્રેહ ન સીદતિ

મન્ત્રૌર્ઘસ્તન્ત્રમન્ત્રૈરવિચલિતપદં ત્રૈપુરં યત્ પ્રધાનં યદ્વિપ્રાદ્યૈરદેયં વિગતભયપદં યત્કવિત્વપ્રદાતૃ।
ત્રૈવર્ગીયં ત્રિરૂપં ત્રિદિવમથ સુરા યત્ર સન્તિ ત્રયોઽપિ તજ્જ્ઞાનૌધૈઃ સુભૂતં સકલશુભફલં યન્મહસ્ત્રૈપુરાખ્યામ્

કવચં ત્રિપુરાયાસ્તુ શૃણુ વેતાલ ભૈરવ।
યજ્જ્ઞત્વા મન્ત્રવિત્ સમ્યક્ ફલમાપ્નોતિ પૂજને

ઉપચારાઃ પુરા પ્રોક્તા યેન એવાત્ર પૂજને।
પ્રતિપત્તિસ્તુ સૈવાત્ર કીર્તિતા નિત્યપૂજને

કવચસ્ય ચ માહાત્મ્યમહં બ્રહ્મા ન કેશવઃ।
વક્તું ક્ષમસ્ત્વનન્તોઽપિ બહુજિહ્વઃ કદાચન

ક્રવ્યાદ્ ભયં ન લભતે તથા તોયપરિપ્લવે।
કવચસ્મરણાદેવ સર્વં કલ્યાણમાપ્નુયાત્

ઓં ત્રિપુરાકવચસ્યાસ્ય ઋષિર્દક્ષિમ ઉચ્યતે।
છન્દશ્ચિત્રાહ્વયં પ્રોક્તં દેવી ત્રિપુર ભૈરવી

ધર્માર્થકામમોક્ષાણાં વિનિયોગસ્તુ સાધને।
યથાદ્યાત્રિપુરાખ્યાયા બીજાનિ ક્રમતઃ સુત

નામતો વાગ્ભવાદીનિ કીર્તિતાનિ મયા પુરા।
તથા ત્રિપુરભૈરવ્યા બીજાનામપિ નામતઃ

વાગ્ભવઃ કામરાજશ્ચ તથા ત્રૈલોક્યમોહનઃ

અવતુ સકલશીર્ષં વાગ્ભવે વાચમુગ્રાં નિખિલરચિતકામાન્ કામરાજોઽવતાન્મે।
સકલકરણવર્ગમીશ્વરઃ પાતુ નિત્યં તનુગતબહુતેજો વર્ધયન્ બુદ્ધિહેતુઃ

કુટૈસ્તુ પઞ્ચભિરિદં ગદિતં હિ યન્ત્રમ્ મન્ત્રં તતોઽનુ સતતં મમ તેજ ઉગ્રમ્।
તેજોમયં મહતિ નિત્યપરાયણસ્થં તન્ત્રો હૃદિ પ્રવિતતાં તનુતાં સુબુદ્ધિમ્

આધારે વાગ્ભવઃ પાતુ કામરાજસ્તથા હૃદિ

ભ્રુવોર્મધ્યે ચ શીર્ષે ચ પાતુ ત્રૈલોક્યમોહનઃ

વિતતકુલકલાજ્ઞા કામિની ભૈરવી યા ત્રિપુરપુરદહાખ્યા સર્વલોકસ્ય માતા।
વિતરતુ મમ નિત્યં નાભિપદ્મે સકુક્ષૌ ગણપતિવનિતા માં રોગહાનિં સુખં ચ

યોગૈર્જગન્તિ પરિમોહયતીવ નિત્યં જાગર્તિ યા ત્રિપુરભૈરવભામિનીતિ।
સાયં ચ ભાવકલિતા મમ પઞ્ચભાગે નાસાક્ષિકર્ણરસનાત્વચિ પાતુ નિત્યમ્

આદ્યા તુ ત્રિપુરેયં યા મધ્યા યા કામદાયિની

ત્રિધા તુ હ્યવતાં નિત્યં દેવી ત્રિપુરભૈરવી

ઉદયદિશિ સદા માં પાતુ બાલા તુ માતા યમદિશિ મમ મધ્યાભદ્રમુગ્રં વિદધ્યાત્।
વરુણપવનકાષ્ઠામધ્યતો ભૈરવી મામવતુ સકલરક્ષાં કુર્વતી સુન્દરી મે

મહામાયા મહાયોનિર્વિશ્વયોનિઃ સદૈવ તુ।
સા પાતુ ત્રિપુરા નિત્યં સુન્દરીં ભૈરવી ચ યા

લલાટે સુભગા દેવી પૂર્વસ્યાં દિશિ કામદા।
નિત્યં તિષ્ઠતુ રક્ષન્તી સદા ત્રિપુરસુન્દરી

ભ્રુવોર્મધ્યે તથાગ્નેય્યાં દિશિ માં ત્રિપુરા ચ યા।
વર્ધયન્તી ભગગણાન્ પાતુ ત્રિપુરભૈરવી

વદને દક્ષિણસ્યાં ચ દિશિ માં ભગસર્પિણી।
ત્રિપુરા યમદૂતાદીન્ વારયન્તી સદાઽવતુ

કર્મયોઃ પશ્ચિમાયાં ચ દિશિ માં ભગમાલિની।
અયોનિજા જગદ્યોનિર્બાલા માં ત્રિપુરાઽવતુ

અનઙ્ગકુસુમાકણ્ઠે પ્રતીચ્યાં દિશિ સુન્દરી।
ત્રિપુરાભૈરવી માતા નિત્યં પાતુ મહેશ્વરી

હૃદિ મારુતકાષ્ઠાયાં દેવી ચાનઙ્ગમેખલા।
નાભાવુદીચ્યાં દિશિ માં માતઙ્ગી ત્રિપુરાપરા

અનઙ્ગમદના દેવી પાતુ ત્રિપુરભૈરવી।
ઐશાન્યાં દિશિ લિઙ્ગે ચ મદવિભ્રમમન્થરા

વાગ્નવાદિની રક્ષતુ માં સદા ત્રિપુરભૈરવી।
ગુદમેઢાન્તરે પાતુ રતિસ્ત્રિપુરભૈરવી

હૃદયાભ્યન્તરે પ્રીતિઃ પાતુ ત્રિપુરભૈરવી।
ભ્રૂનાસયોર્મધ્યદેશે નિત્યં પાતુ મનોભવઃ

દ્રાવણી માં ગ્રહત્ પાતુ વાણી માં દુર્ગમૂર્ધનિ।
ક્ષોભણા માં સાદ પાતુ ક્રવ્યાદ્ભ્યોઽનિષ્ટભીતિતઃ

વશીકરણવાણી મામગ્નિતઃ પાતુ રાજતઃ।
આકર્ષણાહ્વયા વાણી માં પાતુ શસ્ત્રઘાતતઃ

મોહનઃ સર્વભૂતેભ્યઃ પિશાચેભ્યો જલાત્તથા।
નિત્યં પાતુ મહાબાણસ્તન્વાનઃ કામમુત્તમમ્

માલા માં શાસ્ત્રબોધાય શાસ્ત્રવાદે સદાઽવતુ।
પુસ્તકં પાતુ મનસિ સઙ્કલ્પં વર્ધયન્ મમ

વરઃ પાતુ સદા ધામ્નિધામતેજો વિવર્ધયન્।
અભયં હ્યભયં ધત્તાં સર્વેભ્યો ભૂતિભાવનમ્

ઊર્ધ્વાધોભાવભૂતસ્થિતતરકરણૈ રક્તકીર્ણા સુચક્રા કાલાગ્નિપ્રખ્યરોચિઃ સકલસુરગણૈરર્ચિતા મુણ્ડમાલા।
જ્ઞાનધ્યાનૈકતાનપ્રબલબલકરં તત્ત્વભૂતપ્રતિષ્ઠં પાતાદૂર્ધ્વં તથાધઃ સકલભયભૃતો ભોગભીરોસ્તુ વિદ્યા

હઃ પાતુ હૃદિ માં નિત્યં સઃ શીર્ષે પાતુ નિત્યશઃ।
રઃ પાતુગુહ્યદેશે માં સૌઃ પાતુ કણ્ઠપાર્શ્વયોઃ

રકારો મમ નાડીષુ શિરઃ સૌઃ પાતુ સર્વદા।
શક્રઃ પાતુ સદાકાશેબ્રહ્મા રક્ષતુ સર્વતઃ

વિદ્યા વિદ્યાભાવિની કામરૂપા સ્થૂલા સૂક્ષ્મા માયયા યાદિમાયા।
બ્રહ્મેન્દ્રાદ્યૈરચિતા ભૂતિદાત્રી રક્ષાં કુર્યાત્ સર્વતો ભૈરવી મામ્

આદ્યા મધ્યા ભાવિની નીતિયુક્તા સમ્યગ્જ્ઞાનજ્ઞેયરૂપાપરા યા।
આદાવન્તે મધ્યભાગે ચ તારા પાયાદ્ દેવી ત્રૈપુરી ભૈરવી યા

યન્મન્ત્રભાગતન્ત્રાણાં યન્ત્રાણામપિ કેશવઃ।
બ્રહ્મા રુદ્રશ્ચ જાનાતિ તત્વં નાન્યો નમોઽસ્તુ તાન્

ત્વં બ્રહ્માણી ભવાનિ વિશ્વભવિતુર્લક્ષ્મીરતિર્યોગિની।
ત્વં વાગ્મી સુભગા ભવાયુતયુગં મન્ત્રાક્ષરં નિષ્કલમ્।
વર્ણાસ્તે નિખિલા સ્તનાવચલિતસ્ત્વં કામિનીકામદા ત્વં દેવિ ત્રિપુરે કવિત્વમમલં સૌભાગ્યમુચ્ચૈઃ કુરુ

ઇદં તુ કવચં દેવ્યા યો જાનાતિ સ મન્ત્રવિત્।
નાધયો વ્યાધયસ્તસ્ત ન ભયં ચ સદા ક્વચિત્

ઇતિ તે પરમં ગુહ્યમાખ્યાતં કવચં પરમ્।
તદ્ભજસ્વ મહાભાગ તતઃ સિદ્ધિમવાપ્સ્યસિ

ઇદં પવિત્રં પરમં પુણ્યં કોર્તિવિવર્ધનમ્।
ત્રિપુરાયાસ્ત્રિમૂર્તેસ્તુ કવચં મયકોદિતમ્

યઃ પઠેત્ પ્રાતરુત્થાય સ પ્રાપ્નોતિ મનોગતમ્।
લિખિતં કવચં યસ્તુ કણ્ઠે ગહ્વાતિ મન્ત્રવિત્

ન તસ્ય ગાત્રં કૃન્તન્તિ રણે શસ્ત્રાણિ ભૈરવ।
સંગ્રામે શાસ્ત્રવાદે ચ વિજયસ્તસ્ય જાયતે

ઇદં કવચમજ્ઞાત્વા યો જપેત્ ત્રિપુરાં નરઃ।
સ શસ્ત્રઘાતમાપ્નોતિ ભૈરવીં સુન્દરીમપિ

બીજમુચ્ચારયેત્ સ્વસ્થો ગતવાગ્ દોષનિશ્ચિતઃ।
સંયોગબોધઃ પ્રત્યેકભેદ-શ્રવણગોચરઃ

યથૈવ જાયતે સમ્યગ્યજ્ઞાદિદિષવર્જિતઃ।
યસ્યોચ્ચારણરણકૃત્યે તુ સંયોગો બોધદૂષણમ્

પ્રત્યેકભિન્નતાબોધઃ સ કુષ્ઠી જાયતે નરઃ।
ન્યાસાનાં પ્રચુરત્વે તુ ફલાનામપિ ભૂરિતા

ઉક્તન્યાસો ન હિ ત્યાજ્યો હ્યધિકં તુ સમાચરેત્।
મયોક્તન્યાસમજ્ઞાત્વા ન કૃત્વા વા પ્રમાદતઃ

યઃ કુર્યાત્ પૂજનં દેવ્યા આપ્નુયાત્ સ મહાપદમ્।
મન્ત્રાક્ષરસ્ય વિન્યાસઃ સર્વમન્ત્રેષુ કીર્તિતઃ

વૈષ્ણવે ચાથવા રૌદ્રે મહાભાગેઽથવા પુનઃ।
મન્ત્રે કલેવરગતે મહામાયાપ્રપૂજને

મન્ત્રન્યાસે ન વા કુર્યાત્ કુર્યાદ્ વાન્યત્ર વાચરેત્।
અઙ્ગરાગેષુ સિન્દૂરં પાનેષુ મદિરા તથા

વસ્ત્રં રક્તં તુ કૌશેયં ત્રિપુરાપ્રીતિદં મતમ્।
ત્રયો દીપાઃ પ્રદાતવ્યાઃ પઞ્ચ વા સપ્ત ભૈરવ

ઇતો ન્યૂનાન્ ન પ્રદદ્યાત્ ત્રિપુરાયૈ કદાચન।
મલ્લિકામાલતીકુન્દં વકો દ્રોણઃ સિતામ્બુજમ્

શુક્લપુષ્પાણિ ત્રિપુરાપ્રીતિદાનિ તુ ભૈરવ।
રક્તામ્બુજં જવા રક્તા કરવીરોઽથ કોમલઃ

રક્તં ત્રિપુરભૈરવ્યાઃ પ્રીતિદા સ્નેહકાઞ્ચનૈઃ।
ઇદં તે કથિતં પુત્ર સંક્ષેપાદેવ ભૈરવ

અવાપ્ય સિદ્ધિં પરમાં સ્વયં વિસ્તારયિષ્યસિ।
આરાધ્ય ત્વં મહામાયામવાપ્ય ચ ગણેશતામ્

કલ્પમન્ત્રૌધમન્ત્રાણાં ભવિષ્યસિ વિતાનક।
અસ્યાસ્ત્રિપુરભૈરવ્યાઃ શુક્લરૂપાણિ યાનિ તુ

તાનિ સારસ્વતાખ્યાનિ મન્ત્રાઃ સમ્યગુદીરિતાઃ।
સરસ્વતી તુ યા દેવી વીણાપુસ્તકધારિણી

સ્રક્ કમણ્ડલુહસ્તા ચ દક્ષિણે શુક્લપર્ણિકા।
મહાચલસ્ય પૃષ્ઠસ્થા સિતપદ્મોપરિસ્થિતા

શુક્લવર્ણા શુક્લવસ્ત્રા શુક્લલાભરણભૂષિતા।
તસ્યાસ્તુ વાગ્ભવાદ્યાભ્યાં નેત્રબીજં દ્વિતીયકમ્

કૃત્વાન્તે વિનિયોજ્યૈવ મન્ત્રં પ્રાક્પ્રતિપાદિતમ્।
વરદાભયહસ્તા ચ માલાપુસ્તકધારિણી

શુક્લપદ્માસનગતા સા પરા વાગ્ સરસ્વતી।
બાલાબીજાદ્યક્ષરં તુ દ્વિરુક્તં ચાર્ધ ચન્દ્રકમ્

મન્ત્રમસ્યાઃ પુરા પ્રોક્તં તન્ત્રં સામાન્યમીરિતમ્।
એષા તુ યા રક્તવર્ણા મુણ્ડમાલાવિભૂષિતા

તસ્યાઃ પ્રોક્તઃ પુરા મન્ત્રઃ સા તુ વૃદ્ધા સરસ્વતી।
ષષ્ઠમન્ત્રસ્તથૈતસ્યાસ્ત્રયોદશનિરૂપણે

એષા કવિત્વશાસ્ત્રૈધ-તત્ત્વાદવિનિશ્ચયે।
સુખસમ્પત્કરા પ્રોક્તા નિત્યમેવ તુ ભૈરવ

અસ્યા વ્યસ્તસમસ્તૈશ્ચ શુક્રક્તાદિભેદતઃ।
ચતુઃષષ્ટિમૂર્તયશ્ચ ત્રૈપુરાદુત વાગ્ભવમ્

મહામાયા યોગનિદ્રા મૂલભૂત જગત્પ્રસૂઃ।
જગન્માતા જગદ્ધાત્રી વિદ્યાવિદ્યાપરાત્મિકા

તસ્યા એવ મહાભાગ ત્રિપુરાદ્યા વિભૂતયઃ।
પ્રસ્તુતાઃ કથિતા નિત્યં તાઃ સ્વયંગત એવ હિ

ઇતિ તે કથિતં પુત્ર મહાદેવ્યા મનોહરમ્।
રહસ્યં વામદાક્ષિણ્યં મન્ત્રસિદ્ધિં શૃણુષ્વ મે

॥ ઇતિ શ્રીકાલિકાપુરાણે ત્રિપુરાકવચં નામ પઞ્ચસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ