કાલિકાપુરાણમ્ · અધ્યાય 65

॥શ્રીભગવાનુવાચ॥
શરત્કાલે પુરા યસ્માન્નવમ્યાં બોધિતા સુરૈઃ।
શારદા સા સમાખ્યાતા પોઠે લોકે ચ માનવ

તસ્યાં તુ નેત્રબીજાખ્યં મન્ત્રં પ્રાક્ પ્રતિપાદિતમ્।
દુર્ગાતન્ત્રં ચ તન્મન્ત્રમઙ્ગમન્ત્રં પુરોદિતમ્

તાભ્યામેવ તુ મન્ત્રાભ્યાં પૂજયેત્ તાં જગન્મયીમ્।
તૃતીયં પીઠમન્ત્રં તુ શારદાયા અનુત્તમમ્

શૃણુતં ચૈકમનસા ચતુર્વર્ગપ્રદયાકમ્।
ચતુર્થસ્વરસંયુક્તમુપાન્તો વહ્નિના યુતઃ

કામરાજં તથા નાન્તમુપાન્તસ્વરસંયુતમ્।
વહ્નિના ચાપિ સન્દીપ્તઃ સર્વબિન્દ્‌બિન્દુસંયુતઃ

હાદિઃ સમાપ્તિસહિત એતદ્‌બીજં ચતુર્થકમ્।
ચતુર્ભિરેભિઃ કથિતો મન્ત્રોક્તૈશ્ચ ષડક્ષરૈઃ

અયં તૃતીયો મન્ત્રસ્તુ શારદાયાઃ પ્રકીર્તિતઃ।
અનેન પૂજયેત્ પીઠે સર્વસિદ્ધિમવાપ્નુયાત્

રૂપમસ્યાઃ પુરા પ્રોક્તં સિંહસ્થં દશબાહુભિઃ।
તત્ર પૂજાક્રમં સમ્યક્ શૃણુતં પુત્રકૌ મમ

ચતુર્દ્વારમણ્ડલં તુ કુર્યાત્ તત્ર વિભૂતયે।
મહામાયામણ્ડલં તુ શારદાયસ્તુ મણ્ડલમ્

વૈષ્ણવીતન્ત્રકલ્પોક્તૈર્મન્ત્રસ્થાનાદિમાર્જનમ્।
કૃત્વા તુ નેત્રબીજેન મણ્ડલં પ્રસ્તરે લિખેત્

યોનાવષ્ટદલં કૃત્વા ત્રિકોણં મધ્યતો ન્યસેત્।
અયં વિશેષઃ કથિતો વૈષ્ણવીમણ્ડલાત્ પુનઃ

મણ્ડલોલ્લેખનં ચૈવ તથા ભૂતાપસારણમ્।
પાત્રસ્ય પ્રતિપત્તિસ્તુ અમૃતીકરણં તથા

ગન્ધપુષ્પામ્ભસાં ક્ષેપ આત્માસનપ્રપૂજનમ્।
પ્રાણાયામશ્ચ ત્રિવિધો ભૂતિશુદ્ધિપ્રવેશનમ્

દહનપ્લવને ચૈવ પાણિકચ્છપિકા તથા।
યોગપીઠસ્ય ચ ધ્યાનં વૈષ્ણવોતન્ત્રભાષિતમ્

તથૈવોત્તરતન્ત્રોક્તં કુર્યાદ્ દેવ્યાઃ પ્રપૂજનમ્ ।
અમૃતીકરણં કુર્યાત્ સલિલે ધેનુમુદ્રયા

રૂપં ત્વેવં દશભુજં પૂર્વોક્તં તુ વિચિન્તયેત્।
અઙ્ગન્યાસકરન્યાસૌ દુર્ગાતન્ત્રેણ ભૈરવ

નવાક્ષરેણ વૈ કુર્યાદઙ્ગુષ્ઠાદિ ક્રમેણ તુ।
હૃદયાદિક્રમાદ્ પશ્ચાદ્ વક્ત્રાદાવપિ પૂર્વવત્

એતદેવાર્ઘપાત્રે ચાષ્ટધા મન્ત્રં જપેત્ સુધીઃ।
તત્ તોયૈઃ સેચયેચ્છીર્ષં પુષ્પગન્ધાદિકં તથા

એવં પૂજાક્રમં તત્ર કુર્યાદ્ દેવ્યાસ્તુ મણ્ડલે।
આદિત્યં ચણ્ડિકારૂપં ધ્યાત્વા પૂર્વે શિલાતલે

તસ્મૈ નિવદયેદર્ઘ્યં સિદ્ધાર્થાક્ષત પુષ્પકૈઃ।
આધારશક્તિપ્રભૃતીન્ ક્લીઁ મન્ત્રેણ ચ સાધકઃ

પૂજયેત્ પ્રથમં મધ્યે ધર્માદીનપિ પૂર્વવત્।
સત્ત્વાદોન્ ગુરુપાદાન્તાન્ પૂર્વતન્ત્રોદિતાન્ બુધઃ

પૂજયેન્મધ્યપદ્‌મે તુ સુમેરુમપિ મધ્યતઃ।
પૂર્વભાગે મણ્ડલસ્ય દેવ્યાઃ શક્તીઃ પ્રપૂજયેત્

નાથકામેસ્વરાદીંસ્તુ લૌહિત્યાન્તાન્ વિશેષતઃ।
સર્વાન્ વૈ પીઠદેવાંસ્તુ મણ્ડલસ્યોત્તરે યજેત્

મણિકર્ણં ચિત્રરથં ભસ્મકૂટં તથૈવ ચ।
શ્વેતં નીલં ચ ચિત્રં ચ વારાહં ગન્ધમાદનમ્

મણિકૂટં નન્દનં ચ પશ્ચિમે પૂજયેદિમાન્।
જલ્પીશમથ કેદારં દેવીં દિક્કરવાસિનીમ્

ધાત્રીં સ્વધાં તથા સ્વાહાં માનસ્તોકાપરાજિતે।
દક્ષિણે પૂજયેદેતાશ્ચતુઃષષ્ટિં ચ યોગિની

ગ્રહાંશ્ચ દશદિક્પાલાન્ પૂર્વાદ્યુક્તક્રમેણ તુ।
પૂર્વવત્ પૂજયેદ્ ધીમાન્ ભૈરવ ભૈરવીમપિ

તતઃ કચ્છપિકાં બદ્‌ધ્વા પુનરેવ તુ પૂજકઃ।
ધ્યાયેચ્ચ પૂર્વવદ્ દેવીં હૃદિસ્થાં મનસાપિ ચ

માનસૈર્ગન્ધપુષ્પાદ્યૈઃ પૂજયિત્વા હૃદિ સ્થિતામ્।
નાસાપુટેન નિઃસાર્ય દક્ષિણેનાથ મણ્ડલે

પુષ્પમારોપ્ય કામાખ્યાં શારદામાહ્વયેન્મુહુઃ।
એહ્યેહિ પરમેશાનિ સાન્નિધ્યમિહ કલ્પય

પૂજાભાગં ગૃહાણેમં મૂખં રક્ષ નમોઽસ્તુ તે ।
દુર્ગે દુર્ગે ઇહાગચ્છ સર્વૈઃ પરિકરૈઃ સહ

પૂજાભાગં ગૃહાણેમ મખં રક્ષ નમોઽસ્તુ તે।
નારાયણ્યૈ વિદ્મહે ચણ્ડિકાયૈ તુ ધીમહિ

શેષભાગે તુ ગાયત્ર્યાસ્તન્નશ્ચણ્ડિ પ્રચોદયાત્।
દત્ત્વા સ્નાનમનેનૈવ દુર્ગા તન્ત્રણ વૈ પુનઃ

નેત્રબીજેન ચ તથા પીઠમન્ત્રેણ ચાન્તરમ્।
ચતુરક્ષરેણ શેષેણ ત્રિભિર્મન્ત્રૈઃ પ્રપૂજયેત્

ચતુરક્ષરમન્ત્રેણ પાદ્યાદીનથ ષોડશ।
વિતરેદુપચારાંસ્તુ પૂર્વોક્તાંસ્તાંસ્તુ ભેરવ

દુર્ગાતન્ત્રેણ મન્ત્રેણ દેવ્યઙ્ગાનિ પ્રપૂજયેત્।
દૂર્ગેત્યનેન હૃદયં પુનર્દુર્ગેત્યનેન કમ્

શિખાકવચનેત્રઞ્ચ પાદપાદાંશ્ચ પઞ્ચભિઃ।
વાદિપઞ્ચાક્ષરૈઃ શેષૈઃ પૂજયેત્ ક્રમતઃ સુધીઃ

પૂર્વાદ્યષ્ટદલેષ્વેતાઃ પૂજયેન્નાધિકક્રમાત્।
જયન્તીં પૂર્વપત્રે તુ આગ્નેય્યાદૌ તુ મઙ્ગલામ્

કાલીં ચ ભદ્રકાલીં ચ તથા ચૈવ કપાલિનીમ્।
દુર્ગાં શિવાં ક્ષમાં ચૈવ ક્રમાદેવ તુ નામતઃ

કેશવસ્ય તુ મધ્યે તુ અષ્ટાવેતાસ્તુ નાયિકાઃ।
નેત્રબીજસ્ય મન્ત્રેણ બીજેન ષટ્‌સુ નાયિકાઃ

અમીષાં ચ તથવાસૌ ષડ્‌ભિરેતાન્તરાહિતૈઃ।
હ્રાઁ હ્રાઁ શ્રોમિત્યુપાન્તાં તુ પ્રાન્તામાદ્યસ્વરેણ વૈ

ઉગ્રચણ્ડાં પ્રચણ્ડાં ચ ચણ્ડોગ્રાં ચણ્ડનાયિકામ્।
ચણ્ડાં ચણ્ડવતીં ચૈવ ચણ્ડરૂપાં ચ ચણ્ડિકામ્

ત્રિકોણકેશરાન્તં ચ કામં પ્રીતિં રતિં તથા।
પઞ્ચબાણાન્ પુષ્પધનુઃ પૂજયેત્ કામમન્ત્રકૈઃ

અષ્ટપુષ્પિકયા પશ્ચાત્ સમ્પૂજ્ય પરમેશ્વરીમ્।
દેવ્યાસ્તુ કરગૃહ્યાણિ શસ્ત્રાણ્યસ્ત્રાણિ વાહનમ્

પઞ્ચાનનં કેશરં ચ દેવ્યગ્રે તુ પ્રપૂજયેત્।
પીઠદેવીં શારદાં તુ કામાખ્યામધિદેવતામ્

ત્રિપુરાખ્યાં મહાદેવીં પીઠમત્યધિદેવતામ્।
કામેશ્વરીં મહોત્સાહાં મધ્ય એવ પ્રપૂજયેત્

ચતુરક્ષરમન્ત્રેણ દદ્યાત્ પુષ્પાઞ્જલિત્રયમ્।
જપ્ત્વા સ્તુત્વા બલિં દત્ત્વા નમસ્કૃત્યાવગુણ્ઠ્‌ય ચ

યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શ્યાથ નિર્માલ્યં દિશિ શૂલિનઃ ।
ચણ્ડેશ્વર્યૈ નમઃ ઇતિ નિક્ષિપ્ય ચ વિસર્જયેત્

તતસ્તુ ભાસ્કરાયાર્ઘ્ય દદ્યાચ્છિદ્રાવધારણમ્।
દેવીં ચ હૃદયે સ્થાપ્ય સ્થાપયેદ્ યોનિમણ્ડલે

એવં દેવી તુ કામાખ્યાં યોનિમુદ્રાં જગન્મયીમ્।
શારદાખ્યાં મહાદેવીં યોગેન વિધિના યજેત્

સર્વકામાન્ સુસમ્પ્રાપ્ય શિવલોકમવાપ્નુયાત્।
યદિ પીઠં વિનાન્યત્ર પૂજયેત્ કામરૂપિણીમ્

નીલકૂટે તદાપ્યેતત્ સર્વમેવ સમાચરેત્।
યદાન્યત્ર યજેદ્ દેવીં જલે વા સ્થણ્ડિલેઽપિ વા

શિલાદિષુ ચ વહ્નૌ વા દેવપીઠે યથેચ્છયા।
યજેદ્ વા ન યજેદ્ વાપિ પીઠેઽવશ્યં પ્રપૂજયેત્

એવં યઃ પઞ્ચભિર્મન્ત્રૈઃ પઞ્ચમૂર્તિધરાં શિવામ્।
એકૈકેનાથ વા તસ્ય સ્વયં સ્યાદ્ વરદાયિકા

વિઘ્ના ન તસ્ય જાયન્તે નાધયો વ્યાધયસ્તથા।
ન તસ્ય સદૃશોઽન્યઃ સ્યાદ્ ધનધાન્યસમૃદ્ધિભિઃ

ગવાં કોટિપ્રદાનાત્ તુ યત્ફલં જાયતે નૃણામ્।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ કામાખ્યાં પૂજયન્નરઃ

દશપૂર્વાન્ દશપરાન્ વંશાનુદ્‌ધૃત્ય પાપતઃ।
સકૃત્ સમ્પૂજનેનૈવ મમ લોકમવાપ્નુયાત્

દ્વિઃ સમ્પૂજ્ય મહાદેવીં કામાખ્યાં યોનિમણ્ડલે।
શતં વંશ્માન્ સમુદ્‌ધૃત્ય દેવીલોકમવાપ્નુયાત્

યસ્ત્રિવારાન્ પૂજયેત્ તુ વિધિનાનેન માનવઃ।
નીલપર્વતમારુહ્ય કામાખ્યાં યોનિમણ્ડલે

સ સહસ્રં તુ વંશાનામુદ્‌ધૃત્ય પાપકોષતઃ ।
ઇહલોકે સુખૈશ્વર્યચિરાયુષ્યમવાનુયાત્

દેહાન્તે મદ્‌ગૃહં પ્રાપ્ય ગણાનામધિપો ભવેત્।
યસ્યાં કસ્યામથાષ્ટમ્યાં નવમ્યાં વાપિ સાધકઃ

પઞ્ચરૂપાં તુ કામાખ્યાં પઞ્ચમન્ત્રૈઃ સતન્ત્રકૈઃ।
પૂજયેદ્ વરદાં દેવીં મણ્ડલૈશ્ચ પૃથક્ પૃથક્

ધ્યાત્વા તુ પઞ્ચરૂપાણિ જપ્ત્વા મન્ત્રાંશ્ચ પઞ્ચ વૈ।
કલ્પકોટિસહસ્રાણિ મમ લોકે ચ માનવઃ

સ્થિત્વા દેવીપ્રસાદેન પરે નિર્વાણમાપ્નુયાત્।
ઇહ લોકે વાઞ્છિતાર્થં સુખં પ્રાપ્ય યશસ્તથા

રિપૂઞ્જિત્વા સ ધર્માત્મા માતઙ્ગાનિવ કેસરી।
ચિરાયુઃ પુત્રપૌત્રૈશ્ચ વિભવૈશ્ચ સમન્વિતઃ

ક્રીડયિત્વા હ્યમરવદ્ યુવતીભિશ્ચ સાદરાત્।
યક્ષરક્ષઃપિશાચાનાં નેતા ભવતિ નિત્યશઃ।
સર્વાન્ કામાનવાપ્યૈવ દ્વિજરાજસમો ભવેત્

ઇતિ શ્રીકાલિકાપુરાણે પઞ્ચષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ॥