કાદમ્બરીકથાસાર · અધ્યાય 3

સ પ્રાપ્ય નૃપતિદ્વારમ્ અવતીર્ય તુરઙ્ગમાત્ ।
રાજધાનીં સસેનાનીઃ સવૈશમ્પાયનો ઽવિશત્ ॥

પ્રવિશ્ય ચ સભામધ્યે હર્ષબાષ્પાર્દ્રચક્ષુષઃ ।
ન્યસ્તજાનુઃ ક્ષિતૌ મૂર્ધ્ના વવન્દે ચરણૌ પિતુઃ ॥

આલિલિઙ્ગ ચ તં રાજા ચુચુમ્બ શિરસિ ક્ષણાત્ ।
ગ્રહીતુમ્ ઐચ્છદ્ ઉત્સઙ્ગે સ તુ ભૂમાવ્ ઉપાવિશત્ ॥

દ્રષ્ટું પુનઃ પુનઃ સ્પ્રષ્ટુમ્ અતૃપ્તેનાપિ ભૂભુજા ।
વિસૃષ્ટો ઽથ ક્ષણં સ્થિત્વા માતરં વન્દિતું યયૌ ॥

તાં સુતાલોકનાનન્દક્ષરત્ક્ષીરપયોધરામ્ ।
પ્રણમ્ય જનનીઃ સર્વા નન્દયામાસ વન્દનૈઃ ॥

અભિનન્દ્ય કૃતં તાભિર્ અવતારણમઙ્ગલમ્ ।
શુકનાસમ્ અથ દ્રષ્ટુમ્ અયાસીત્ તસ્ય મન્દિરમ્ ॥

દ્વારિ વાજિનમ્ ઉત્સૃજ્ય પ્રવિશ્ય પ્રશ્રયેણ તમ્ ।
પિતૃવત્ પ્રણનામાસૌ મૌલિના મેદિનીં સ્પૃશન્ ॥

નમન્તમ્ એનમ્ ઉત્થાપ્ય સ્વયમ્ ઉત્થાય સાદરમ્ ।
શુકનાસસ્ તુ જગ્રાહ કણ્ઠે પુલકિતાનનઃ ॥

કૃતયત્નો ઽપિ નાધ્યાસ્ત ચારુચામીકરાસનમ્ ।
ચન્દ્રાપીડઃ ક્ષિતાવ્ એવ તસ્ય ન્યવિશતાગ્રતઃ ॥

શુકનાસં ચ મુઞ્ચન્તમ્ આસનં સ્વં ન્યવારયત્ ।
તત્ર ક્ષણમ્ ઇવ સ્થિત્વા દ્રષ્ટુમ્ આગાન્ મનોરમામ્ ॥

સપ્રશ્રયં પ્રણમ્યાથ તાં વિલાસવતીમ્ ઇવ ।
તતો ઽવાપ્તવિચિત્રાશીર્મઙ્ગલો નિરિયાય સઃ ॥

યાદૃક્ ચ ચન્દ્રાપીડસ્ય દર્શનાલિઙ્ગનક્રમઃ ।
સ વૈશમ્પાયનસ્યાપિ તાદૃગ્ એવ ગૃહદ્વયે ॥

ન કશ્ચન સુતસ્નેહે વિશેષશ્ ચ તયોર્ અભૂત્ ।
મન્ત્રિણો રાજપુત્રે વા મન્ત્રિપુત્ર નૃપસ્ય વા ॥

સર્વોપકરણોપેતં પિત્રા પૂર્વં પ્રકલ્પિતમ્ ।
જગામ ચન્દ્રાપીડો ઽથ કુમારભવનં મહત્ ॥

સુસંનિવેશમ્ આલોક્ય રેમે તત્ર ચિરાય સઃ ।
સ્થિતિમ્ ઇન્દ્રાયુધસ્યાપિ સ્વવાસે પર્યકલ્પયત્ ॥

તતઃ સ્નાતાનુલિપ્તાઙ્ગં કૃતાહારં સુખસ્થિતમ્ ।
માત્રા વિસૃષ્ટ આગત્ય કઞ્ચુકી તમ્ અભાષત ॥

ઇયં હિ પત્રલેખાખ્યા કુલૂતેશ્વરકન્યકા ।
કેનાપિ દૈવયોગેન પરિભ્રષ્ટા પિતુર્ ગૃહાત્ ॥

બાલૈવ વર્ધિતા દેવ્યા સ્વયમ્ અન્તઃપુરે નિજે ।
યોગ્યા સકલવિસ્રમ્ભભૂમિસ્ તે પાર્શ્વવર્તિની ॥

સા તુ તેનાર્પિતા કન્યા તતઃ પ્રભૃતિ તં તથા ।
અસેવત યથા ચાસ્ય નિજં ચિત્તમ્ ઇવાભવત્ ॥

ચકાર તાં ચ તામ્બૂલકરઙ્કસ્યાધિકારિણીમ્ ।
તુતોષ ચ ગુણૈર્ અસ્યાઃ શીલાચારનયાદિભિઃ ॥

કિયત્સ્વ્ અપિ વ્યતીતેષુ દિવસેષ્વ્ અથ પાર્થિવઃ ।
યૌવરાજ્યવિધૌ સૂનોર્ અભિયોગમ્ અશિશ્રિયત્ ॥

સંમન્ત્ર્ય શુકનાસેન સહ વિસ્રમ્ભનિર્ભરમ્ ।
સમ્ભારસંગ્રહારમ્ભમ્ અકરોત્ કૃતમઙ્ગલઃ ॥

સંનિકૃષ્ટાભિષેકં ચ દર્શનાર્થમ્ ઉપાગતમ્ ।
ચન્દ્રાપીડમ્ અથોવાચ શુકનાસઃ સવિસ્તરમ્ ॥

તાત વિજ્ઞાતશાસ્ત્રસ્ય વિનયાચારશાલિનઃ ।
નાલ્પમ્ અપ્ય્ ઉપદેષ્ટવ્યમ્ અસ્તિ સ્થિરમતેસ્ તવ ॥

કિં તુ લોકોત્તરા લક્ષ્મીર્ અભિરામમ્ ઇદં વપુઃ ।
નવં વયઃ પરા શક્તિર્ ઇતિ દુર્વિષહો ભરઃ ॥

લક્ષ્મીર્ નામ પરં પુંસામ્ અન્યથાભાવકારણમ્ ।
વિરલાસ્ તે વિકારાય ન યેષાં તત્પરિગ્રહઃ ॥

પુષ્ણાતિ તીવ્રમ્ ઊષ્માણં હિનસ્તિ વ્યક્તવાદિતામ્ ।
કરોતિ ભક્તવિદ્વેષમ્ અસમઃ શ્રીકૃતો જ્વરઃ ॥

ન પશ્યન્તિ ન શૃણ્વન્તિ નાપેક્ષન્તે હિતાહિતમ્ ।
ન વિદ્મઃ કિં નુ ચેષ્ટન્તે કષ્ટં શ્રીવિપ્લુતા નરાઃ ॥

ક્રમાગતેતિ નૈતસ્યામ્ આશ્વાસઃ કો ઽપિ વિદ્યતે ।
હ્યો ઽપિ યત્રોષિતા લક્ષ્મીસ્ તત્રૈવાદ્ય ન દૃશ્યતે ॥

વાતરક્તાભિભૂતેવ ભિન્નપાદેવ કણ્ટકૈઃ ।
લક્ષ્મીર્ નિધાતું શક્નોતિ ન ક્વચિન્ નિર્ભરં પદમ્ ॥

શ્રીઃ સપત્નીમ્ ઇવ દ્વેષ્ટિ દૃષ્ટિં સત્પથવર્તિનીમ્ ।
તાં વિના યત્ર તત્રૈવ પતન્ત્ય્ અન્ધા ઇવેશ્વરાઃ ॥

સત્પથસ્યોપદેષ્ટારસ્ તેષાં પ્રવિરલા નરાઃ ।
ધૂર્તૈર્ એતે હિ ભુજ્યન્તે હૃદયાનુપ્રવેશિભિઃ ॥

આપાતરમણીયેષુ વિષયેષુ નિરર્ગલમ્ ।
તૈર્ એવ હિ પ્રવર્ત્યન્તે મુખમાધુર્યપણ્ડિતૈઃ ॥

ધૂર્તપ્રતારિતાશ્ ચૈતે વિષયાસક્તચેતસઃ ।
અકસ્માત્ પ્રલયં યાન્તિ ગીતરક્તા મૃગા ઇવ ॥

વિષયેષ્વ્ અતિકષ્ટો ઽયં વિષયઃ સ્ત્રીતિ નામ યઃ ।
જીવત્ય્ અન્યૈઃ કિલાકૃષ્ટસ્ તેનાકૃષ્ટો ન જીવતિ ॥

ખલેષ્વ્ અકૃતવિસ્રમ્ભો વિષયેષ્વ્ અનિમગ્નધીઃ ।
સાધુષ્વ્ અભિમુખો નિત્યં મહતીં શ્રિયમ્ અશ્નુતે ॥

સ ત્વં ન વઞ્ચ્યસે ધૂર્તૈર્ ન સાધુભિર્ ઉપેક્ષ્યસે ।
યથા ન બાધ્યસે કામૈઃ પ્રયતેથાસ્ તથા સદા ॥

કામં ભવાન્ પ્રકૃત્યૈવ ધીરઃ પિત્રા ચ સંસ્કૃતઃ ।
ત્વદ્ગુણેષ્વ્ અતિસંતોષો મુખરીકુરુતે સ્મ મામ્ ॥

યુગરાજ ધુરં પિત્રા કલ્પિતામ્ ઉદ્વહ સ્થિરામ્ ।
વિજિતામ્ અપિ ચાનેન પુનર્ જય વસુંધરામ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા વિરરામાસૌ તત્કલ્યાણપરાયણઃ ।
ચન્દ્રાપીડસ્ તુ તદ્વાગ્ભિર્ અલઙ્કૃત ઇવાભવત્ ॥

અથ પુણ્યે ઽહનિ સ્નાતં વિધિવત્ કૃતમઙ્ગલમ્ ।
યૌવરાજ્યે પ્રિયં પુત્રમ્ અભ્યષિઞ્ચન્ મહીપતિઃ ॥

અભિષેકોત્સવસ્ તસ્ય જન્મલાભોત્સવાદ્ અપિ ।
અધિકઃ સર્વલોકસ્ય બભૂવાનન્દવર્ધનઃ ॥

સર્વાભ્યો દિગ્ભ્ય આજગ્મુર્ ગૃહીતોપાયના નૃપાઃ ।
દ્વિજાશ્ ચ તુતુષુઃ પ્રાપ્તગોભૂકનકદક્ષિણાઃ ॥

અન્યત્રાહનિ દૈવજ્ઞશ્લાઘ્યયોગ્યગુણાન્વિતે ।
દદૌ દિગ્વિજયે યાત્રાં યુવરાજો નૃપાજ્ઞયા ॥

કૃતપ્રસ્થાનહોમો ઽસૌ વિધિજ્ઞેય પુરોધસા ।
શસ્ત્રાસ્ત્રચક્રમ્ અભ્યર્ચ્ય શાસ્ત્રોક્તૈર્ મન્ત્રવિસ્તરૈઃ ॥

કૃતસ્વસ્ત્યયનો વિપ્રૈઃ પ્રચુરસ્વર્ણતોષિતૈઃ ।
યત્નરુદ્ધાસ્રયા માત્રા કૃતપ્રસ્થાનમઙ્ગલઃ ॥

શઙ્ખદુન્દુભિનિર્ઘોષમુખરીકૃતદિઙ્મુખઃ ।
સ્તુતસ્ તારં પઠદ્ભિશ્ ચ સૂતમાગધબન્દિભિઃ ॥

સ્રગ્વિલેપનદીપાદિસમ્ભારાર્ચિતદૈવતઃ ।
પિતરૌ શુકનાસં ચ પ્રણમ્ય નિરગાદ્ગૃહાત્ ॥

ઇન્દ્રાયુધમ્ અથારુહ્ય પૌરજાનપદાશિષઃ ।
શૃણ્વન્ નગર્યાઃ પૂર્વેણ દ્વારેણ નિરિયાય સઃ ॥

તતો ઽનુગમ્યમાનો ઽસૌ બલાહકનિવેદિતૈઃ ।
સહસ્રસંખ્યૈઃ ક્ષિતિપૈર્ ઉલ્લસચ્છત્ત્રચામરૈઃ ॥

વૈશમ્પાયનમ્ એકત્ર પાર્શ્વે શ્વેતાશ્વવર્તિનમ્ ।
અન્યત્ર પત્રલેખાં ચ પશ્યન્ન્ અશ્વરતીસ્થિતામ્ ॥

તસ્મિન્ન્ અહનિ સ સ્તોકં પ્રસ્થાયોચ્છ્રિતતોરણમ્ ।
ચિત્રં નિવાસમ્ અધ્યાસ્ત સિપ્રાકૂલે પ્રકલ્પિતમ્ ॥

અથાપરેદ્યુર્ ઉત્થાયાશેષાભરણભૂષિતઃ ।
પ્રાવર્તત પ્રબન્ધેન પ્રસ્થાતુમ્ અતુલોદ્યમઃ ॥

પીડયન્ન્ અથ સૈન્યેન પાતાલતલવાસિનઃ ।
રજસા ચ તદુત્થેન સ્થગયન્ ગગનસ્થિતાન્ ॥

નમયન્ન્ ઉન્નતાન્ ભૂપાન્ આનતાન્ પરિપાલયન્ ।
અવશાન્ ઉત્ખનન્ કાંશ્ચિદ્ ઉત્ખાતાન્ પ્રતિરોપયન્ ॥

વિશ્વાસયન્ન્ અવિશ્વસ્તાન્ સંરક્ષઞ્ છરણાગતાન્ ।
દસ્યૂન્ ઉત્સાદયન્ દણ્ડૈઃ સાધૂન્ સંમાનયન્ ધનૈઃ ॥

બ્રાહ્મણેભ્યો દદદ્ ગ્રામાન્ કુર્વન્ દેવકુલાવલીઃ ।
નવાનિ નિજચિહ્નાનિ તત્ર તત્ર પ્રવર્તયન્ ॥

વર્ષત્રિતયમાત્રેણ સમગ્રામર્ણવાવધિમ્ ।
સ બભ્રામ પ્રબન્ધેન માન્ધાતેવ વસુંધરામ્ ॥

જિગાય પ્રથમં પ્રાચીં દિશં તદનુ દક્ષિણામ્ ।
તતઃ પ્રતીચીં પશ્ચાચ્ ચ પ્રતાપનિધિરુત્તરામ્ ॥

અથ હેમજટાખ્યાનાં કિરાતાનાં નિકેતનમ્ ।
સ સુવર્ણપુરં જિત્વા દણ્ડં જગ્રાહ હેલયા ॥

યા ચ કૈલાસસીમાન્તર્ભૂર્નિતાન્તમનોરમા ।
તસ્યાં દિગ્વિજયશ્રાન્તઃ કિયતો ઽપ્યાસ્ત વત્સરાન્ ॥

એકદા તુ સ તત્સ્થાનાદ્ આરુહ્યેન્દ્રાયુધં વને ।
મૃગયાનિર્ગતો ઽપશ્યત્ કિંનર્યા સહ કિંનરમ્ ॥

આલોક્ય કૌતુકાકૃષ્ટદૃષ્ટિરશ્વમુખૌ ચ તૌ ।
આદિત્સુઃ પ્રેરયામાસ તાવ્ એવ પ્રતિ વાજિનમ્ ॥

અપૂર્વપુરુષાલોકત્રાસાત્ કૈલાસકન્દરમ્ ।
પ્રવેષ્ટુકામૌ મહતા વેગેનાનુસસાર તૌ ॥

પાર્ષ્ણિપ્રહરણાભ્યાસગ્રાહિતોદગ્રરંહસા ।
પઞ્ચયોજનમાના ભૂસ્ તેનાશ્વેન વ્યલઙ્ઘ્યત ॥

તૌ ચ પર્વતમ્ આરૂઢાવ્ અગ્રતસ્ તસ્ય કિંનરૌ ।
તતસ્ તદ્ગ્રહણાકાઙ્ક્ષાં હૃદયાદ્ ઉત્સસર્જ સઃ ॥

અશક્નોદ્ અનુસર્તું ચ કશ્ચિત્ પરિજનો ન તમ્ ।
તાર્ક્ષ્યેણાપ્ય્ અનુગમ્યેત ધાવન્ન્ ઇન્દ્રાયુધઃ કુતઃ ॥

અથ વલ્ગાં સમાકૃષ્ય શ્રમસ્વેદાર્દ્રવિગ્રહમ્ ।
દૃષ્ટ્વૈકાકિનમ્ આત્માનં શ્વસન્તં ચ તુરઙ્ગમમ્ ॥

નિર્વર્ણયંસ્ તમ્ ઉદ્દેશં માનુષાણામ્ અગોચરમ્ ।
વિહસ્યૈવાત્મનાત્માનં સાનુતાપમ્ અચિન્તયત્ ॥

અહો કિમ્ અપિ મે મૌર્ખ્યમ્ અસ્થાનાભિનિવેશિનઃ ।
યદ્ આત્મા બાલકેનેવ વ્યર્થમ્ આયાસિતો મયા ॥

અગૃહીતેન કો વાર્થઃ કો ઽર્થઃ પ્રાપ્તેન વામુના ।
કિંનરદ્વિતયેનેતિ મયા મૂઢેન નેક્ષિતમ્ ॥

પન્થા નિરૂપિતો નાયમ્ આવિષ્ટેનેવ ધાવતા ।
ન ચાત્ર લભ્યતે મર્ત્યો મમ માર્ગસ્ય દેશિકઃ ॥

શ્રૂયતે કિલ વર્ષસ્ય ભારતસ્યાવસાનભૂઃ ।
કૈલાસસંનિકૃષ્ટેયમ્ ઇહ મર્ત્યસ્ય કા કથા ॥

વને પર્ણતૃણાકીર્ણે પાદમુદ્રાશ્ ચ વાજિનઃ ।
ન સ્યુર્ યદનુસારેણ યાસ્યામિ શિબિરં નિજમ્ ॥

કેવલં દક્ષિણામ્ આશાં પુરસ્કૃત્ય યથાતથા ।
ગન્તવ્યં કિં તુ મધ્યાહ્નસમયો ઽયમ્ ઉપસ્થિતઃ ॥

અનુભૂતો ઽતિમાત્રં ચ ખેદસ્ તદ્ ઇહ સામ્પ્રતમ્ ।
લબ્ધ્વા કુતો ઽપ્ય્ અપસ્તાભિર્ યાસ્યામિ વિગતશ્રમઃ ॥

ઇતિ સંચિન્ત્ય પાનીયમ્ અન્વેષિતુમ્ ઇતસ્ તતઃ ।
પરિભ્રમન્ ઘનસ્નિગ્ધં શાખિનાં ખણ્ડમ્ ઐક્ષત ॥

તતસ્ તદનુકૂલેન પથા ગચ્છન્ સમીરણૈઃ ।
આહ્લાદ્યત નવોત્ફુલ્લકમલામોદવાહિભિઃ ॥

મત્તદ્વિપપદાસક્તમૃણાલદલદન્તુરમ્ ।
સ પન્થાનમ્ અથાપશ્યદ્ અમ્ભસામ્ અનુમાપકમ્ ॥

તેન ગત્વાગખણ્ડસ્ય મધ્યે જલધિસંનિભમ્ ।
અદૃષ્ટપારપર્યન્તમ્ આલુલોકે મહત્સરઃ ॥

તદાલોકનમાત્રેણ દૂરાદપગતક્લમઃ ।
પ્રાપ્ય તત્પુલિનોપાન્તં વાજિનો ઽવતતાર સઃ ॥

કૃત્વાપનીતપર્યાણં તં સ્થલીલુઠિતોત્થિતમ્ ।
ગૃહીતશાદ્વલગ્રાસમાપ્લુતાધૂતકેસરમ્ ॥

ઉત્તાર્ય સરસસ્તીરતરૌ સંયમ્ય વાજિનમ્ ।
ક્ષિપ્ત્વાસિધેનુલૂનાનિ તૃણાન્યેતસ્ય ચાગ્રતઃ ॥

સ્વયં સસ્નૌ પપૌ વારિ બુભુજે બિસકન્દલીઃ ।
ઉત્તરીયશિરોધાનો નિષસાદ શિલાતલે ॥

તતો મુહૂર્તવિશ્રાન્ત ઉત્તરસ્મિન્ સરસ્તટે ।
સમુચ્ચરન્તં શુશ્રાવ ગીતધ્વનિમ્ અમાનુષમ્ ॥

તસ્યાં દિશિ દૃઢાસક્તચક્ષુર્ ઉત્ક્ષિપ્તકન્ધરઃ ।
તમ્ આદૌ નિબિડશ્રોત્રશુક્તિર્ ઇન્દ્રાયુધો ઽશૃણોત્ ॥

કુતો ઽત્ર વિજને ગીતમ્ ઇત્ય્ આવિષ્કૃતકૌતુકઃ ।
ઉત્થાય ચન્દ્રાપીડો ઽથ તામ્ એવ દિશમ્ અભ્યગાત્ ॥

ગીતશ્રવણલુબ્ધેન સલીલમ્ અભિધાવતા ।
અપૃષ્ટેનાપિ માર્ગો ઽસ્ય માર્ગેણૈવ ન્યવેદ્યત ॥

ગત્વા પ્રાસાદમ્ ઐક્ષિષ્ટ સ્ફાટિકં નાતિદૂરતઃ ।
હસન્તમ્ ઇવ કૈલાસશોભાવિભવમંશુભિઃ ॥

દેવં ચતુર્મુખં તત્ર રત્નપીઠપ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
ભગવન્તમ્ ઉમાકાન્તં દદર્શ પ્રણનામ ચ ॥

તસ્યાથ દક્ષિણાં મૂર્તિમ્ આશ્રિત્ય વિહિતાસના ।
ઉત્સઙ્ગનિહિતાં વીણાં વાદયન્તી કલસ્વનમ્ ॥

દેહપ્રભાવિતાનેન કુન્દગૌરેણ સર્પતા ।
સાક્ષાલ્ લક્ષ્મીર્ ઇવ ક્ષીરજલધેર્ મધ્યવર્તિની ॥

કોપાગ્નિશમિતાનઙ્ગપ્રત્યુજ્જીવનવાઞ્છયા ।
રતિઃ પ્રસાદયન્તીવ તપસા પાર્વતીપતિમ્ ॥

નવે ઽપિ વયસિ પ્રાપ્તવૈરાગ્યાભ્યાસવાસના ।
વ્યલોકિ કન્યકા તેન ધૃતપાશુપતવ્રતા ॥

ચન્દ્રાપીડો ઽથ તાં દૃષ્ટ્વા વિસ્મયાવિષ્ટમાનસઃ ।
કેયં સ્યાત્ કન્યકા નાસ્યા દિવ્યતાં પ્રતિ સંશયઃ ॥

નાન્તર્ધાનમ્ ઇયં ગચ્છેન્ ન વા ગગનમ્ ઉત્પતેત્ ।
ન મૌનમ્ અવલમ્બેત મર્ત્યસંદર્શનેન વા ॥

ઇત્યાદિ ચિન્તયન્ન્ આસ્ત સ્તમ્ભાચ્છાદિતવિગ્રહઃ ।
ગીતાવસાનસમયપ્રતીક્ષણપરાયણઃ ॥

સાથ ગીતં સમાપય્ય વિનિધાય ચ વલ્લકીમ્ ।
પ્રણમ્ય ચન્દ્રચૂડાય ચન્દ્રાપીડમ્ અભાષત ॥

અતિથે સ્વાગતં તે ઽસ્તુ સૌમ્ય વિશ્રમ્યતામ્ ઇહ ।
પ્રાપ્તો ઽસિ સ્વામ્ ઇમાં ભૂમિમ્ ઇત આગમ્યતામ્ ઇતિ ॥

ચન્દ્રાપીડસ્ તદ્ આકર્ણ્ય બહ્વ્ આત્માનમ્ અમન્યત ।
વ્રજન્તીમ્ અનુ વવ્રાજ દેવતાવત્ પ્રણમ્ય તામ્ ॥

વિવેશ નાતિદૂરે ઽથ નિજાશ્રમગુહામ્ અસૌ ।
સ્થિતાજિનકુશાલાબુપાત્રદણ્ડકમણ્ડલુમ્ ॥

તત્ર દર્ભાસનાસીનમ્ ઉપવિષ્ટા મૃગાજિને ।
પપ્રચ્છ ચન્દ્રાપીડં સા સ્વરૂપાગમનાદિકમ્ ॥

સ તુ સર્વં યથાવૃત્તમાચચક્ષે સવિસ્તરમ્ ।
સા ચ વિજ્ઞાતવૃત્તાન્તા નિર્જગામ તતો બહિઃ ॥

ગૃહીતભિક્ષાપાત્રા ચ ક્ષણમ્ આસ્ત તરોર્ અધઃ ।
આપૂર્યત સ્વયં શીર્ણૈઃ ફલૈસ્ તદ્ અમૃતોપમૈઃ ॥

તતસ્ તદુપયોગાય ચન્દ્રાપીડં ન્યયુઙ્ક્ત સા ।
અન્વતિષ્ઠદ્ વચસ્ તસ્યાઃ સ ચ વિસ્મયમાનધીઃ ॥

તસ્મિન્ન્ અથ કૃતાહારે ગિરિપ્રસ્રવણાન્તિકમ્ ।
ગત્વા સાપિ ફલાહારપ્રક્રિયામાત્રમ્ આચરત્ ॥

આગત્ય ચ પુનસ્ તસ્મિન્ન્ ઉપવિષ્ટા મૃગાજિને ।
તારાપીડોજ્જયિન્યાદિકથયા ક્ષણમ્ આસ્ત સા ॥

અપિ નામ સ્વવૃત્તાન્તં મદ્વદ્ એષાપિ વર્ણયેત્ ।
પૃષ્ટેત્ય્ એવં ક્ષણં દધ્યૌ ચન્દ્રાપીડઃ સકૌતુકઃ ॥

દૃષ્ટ્વા ચાસ્યાઃ પ્રશમમધુરામ્ આકૃતિં ભાવશુદ્ધિં દાક્ષિણ્યં ચ પ્રકૃતિસરલં લબ્ધવાક્યાવકાશઃ ।
આત્મોદન્તં નિયતમ્ અખિલં વક્ષ્યતિ પ્રાર્થિતેયં ચન્દ્રાપીડઃ ક્ષણમ્ અથ કૃતપ્રશ્નસમ્પ્રત્યયો ઽભૂત્ ॥