જયાખ્યસંહિતા · અધ્યાય 28

પટલઃ - 28
અથાઙ્ગમન્ત્રસાધનં નામાષ્ટાવિંશઃ પટલઃ। 28-1
શ્રીભગવાન્ ---
અઙ્ગાનાં શૃણુ વિપ્રેન્દ્ર સાધનં સિદ્ધિદં મહત્।
યેન વિજ્ઞાતમાત્રેણ સાધકઃ સુખમૃ(1)ચ્છતિ

(1. મશ્નુતે અ)
[હૃન્મન્ત્રસાધનપ્રકારઃ] 28-2
(2)વ્યાપકત્વેન હૃન્મન્ત્રં વિન્યસેત્તુ કરદ્વયે।
(3)ન્યસ્ય દેહે ચ તદનુ ઇષ્ટ્વા હૃત્પદ્મમધ્યગમ્

(2. કેવલં વ્યાપકત્વેન હૃન્મન્ત્રં તુ કરદ્વયે અ)
(3. ન્યસ્યેત્)
વિલિખ્ય ચ તતો બાહ્યે ચતુરસ્રસ્ય મધ્યતઃ।
ચતુર્દ્વારસ્ય સુસિતમષ્ટપત્રં કુશેશયમ્

ન્યસ્ત તત્કર્ણિકાયાં તુ ધ્યાત્વા મન્ત્રેણ પૂર્વવત્।
પૂજયિત્વા વિધાનેન જુહુયાત્સુસિતૈસ્તિલૈઃ

તદન્તે હાર્દકં રૂપં કૃત્વા તુ વિજનં વ્રજેતં।
જપેલ્લક્ષત્રયં તત્ર લક્ષષટ્કં તુ હોમયેત્

સિતચન્દનલિપ્તાનામાજ્યાક્તાનાં તથૈવ ચ।
સુગન્ધિજાતિપુષ્પાણાં દદ્યાત્પૂર્ણાહુતિં તતઃ

પશ્યેત્ સ્વહૃદ્ગતં મન્ત્રં પ્રબુદ્ધોત્ફુલ્લલોચનમ્।
ઇતિ મત્વા મમેદં વૈ સિદ્ધિં તુ હૃદયેશ્વરમ્

તતઃ કર્માણિ વૈ કુર્યાત્તેન મન્ત્રેણ નારદ।
[હૃદયમન્ત્રસિદ્ધિજં સામર્થ્યમ્]
શાન્તિકં પૌષ્ટિકં ચૈવ સ્વપ્નસ્થોઽથ શુભાશુભમ્

આદિશત્યભિયુક્તસ્ય તત્સ્વાર્થઘટનોદ્યતઃ।
સ્વપ્નસ્થાનાં નૃપાદીનાં વનિતાનાં વિશેષતઃ

કૃત્વા તુ હૃદયે પાદં રાકા (બ્રૂયા ?)ચ્ચોત્તિષ્ઠ દુર્મતે।
પ્રસાદયામુકં ગત્વા સાધકં ચ ધનાદિકૈઃ

સ તથેતિ ચ વૈ મત્વા પ્રબુદ્ધો નિશ્ચિતેન તુ।
યાયાદભ્યર્થયેત્તસ્ય સાધકસ્યામલાત્મનઃ

સ્નાત્વા ઘનરસાબ્યાં તુ નામ હૃત્સંપુટીકૃતમ્।
અમ્ભોજકર્ણિકામધ્યે સપ્તમ્યાં સિતપક્ષતઃ

અર્ધરાત્રે સમુત્થાય નૈશેન સલિલેન તુ।
હાર્દકં મૂર્તિમન્ત્રં તુ સહ નામ્ના (1)દલે દલે

(1. દલોદરે અ)
લિખેદ્દૂર્વાઙ્કુરેણૈવ પુષ્યેણાનશનો વ્રતી।
સમસ્તદોષશાન્ત્યર્થં સમસ્તસુખવૃદ્ધપે

સમસ્તાપદ્વિમોક્ષાય સમસ્તવનિતાપ્તયે।
એતદ્ધૃદયમન્ત્રસ્ય સાધનં કથિતં મયા

[શિરોમન્ત્રસાધનપ્રકારઃ] 28-3
અધુના સાધનં વક્ષ્યે શિરોમન્ત્રસ્ય નારદ।
ન્યસ્ય હસ્તે તથા દેહે પૂજયિત્વા હૃદન્તરે

લાક્ષારસાક્તવર્ણેન સાબ્જમાલિખ્ય મણ્ડલમ્।
તન્મધ્યે તુ શિરોમન્ત્રં પ્રાગ્વદ્ધ્યાત્વા યજેત્તતઃ

તામ્રાં સ્વર્ણં તુ જુહુયાત્ સઘૃતાન્વૈ તિલાનથ।
ભૂત્વા રક્તામ્બરધરસ્તન્મન્ત્રાકૃતિવિગ્રહઃ

આક્રમ્ય ગિરિમધ્યં તુ જપેલ્લક્ષાણિ પઞ્ચ વૈ।
તદન્તે જુહુયાન્મન્ત્રી લક્ષત્રયમનન્યધીઃ

રક્તપાટલપુષ્પાણાં સુગન્ધાનાં તુ નારદ।
કુઙ્કુમાગરુલિપ્તાનાં ઘૃતાક્તાનાં વિશેષતઃ

દદ્યાત્પૂર્ણાહુતિં પશ્ચાત્કુઙ્કૃમેન ઘૃતેન ચ।
સાકારં તુ ભ્રુવોર્મદ્યે પશ્યેન્મન્ત્રં જગત્પ્રભુમ્

તતઃ કર્માણિ વૈ કુર્યાલ્લબ્ધસંવિત્ સુસાધકઃ।
વશીકુર્યાજ્જગત્સર્વમાત્મના ચ ધનેન ચ

[સિદ્ધિજં સામર્થ્યમ્]
પ્રજપ્ય શતવારં તુ બાહ્લીકં હેમભૂષિતમ્।
અઙ્ગુષ્ઠાનામિકાગ્રેણ મર્દયિત્વા નિશામ્બુના

લલાટે તિલકં કુર્યાદ્દ્વિજાનામિકયા પરમ્।
તદધોઙ્ગુષ્ઠસંસ્થેન રજસા બન્ધયેદ્ધૃદિ

દિનત્રયં (2)યથાસઙ્ખ્યં જપન્સન્ધ્યાત્રયં ચરેત્।
ચતુર્થેઽહનિ સંપ્રાપ્તે મણ્ડલીકો નરાધિપઃ

(2. શતં સાષ્ટં અ)
સમેત્ય પ્રાર્થયેત્તસ્ય પ્રસાદં કુરુ મે પ્રભો।
ગૃહાણ મે ધનં રાષ્ટ્રં દાસીદાસગજાદિકમ્

તસ્મિન્નેવ ક્ષણસ્યાન્તે સમાયાતિ રસાતલાત્।
શતશો નાગકન્યાશ્ચ રસાયનકરોદ્યતાઃ

પિબેદં સુશુભં પાનમસ્માકં રમયસ્વ ચ।
યાતાચ્ચતુર્થદિવસાદારભ્યેદં ક્ષણં પ્રભો

ન પ્રાપ્નુમો ધૃતિં તત્ર પાતાલે ભવતો વિના।
કિંનર્યશ્ચાથ યક્ષિણ્યસ્તથા વિદ્યાધરસ્ત્રિયઃ

(1)સાભિલાષાઃ સમાયાન્તિ સાધકં પ્રાર્થયન્તિ ચ।
ક્રીડતે ચેચ્છયા તાસાં સ્વવશઃ સ ચ નારદ

(1. દેવયોષાઃ અ)
યાવદાત્મસમીહા ચ પીત્વા પાનવરં ચ તત્।
શતાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા નિર્મલં ભાજને જલમ્

અત્રાનુસન્ધયેન્મન્ત્રમિમં સંપૂજ્ય યત્નતઃ।
ભવિષ્યદ્ભૂતભવ્યેષુ સંશયો યસ્ય કસ્યચિત્

તત્તદ્દર્શયતે મન્ત્રઃ સ્વદેશોત્થૈઃ સ્ફુટાક્ષરૈઃ।
નામ્ન અન્તર્ગતં મન્ત્રં વશીકારે તુ નારદ

જપેદાકર્ષસિદ્ધૌ વા સાષ્ટં સૂર્યોદયે શતમ્।
યઃકશ્ચિત્પુરુષો વિપ્ર નારી વા મનસેપ્સિતા

જપાન્તે દ્રુતમાયાતિ મન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ।
લિખેન્મૃગમદેનૈવ પયસા કુઙ્કુમેન તુ

સિતકર્પટખણ્ડે વૈ દૂર્વાકાણ્ડૈર્દિનોદયે।
ત્રિકોણપુરમધ્યસ્થં ત્રિપત્રકમલં મુને

હૃદયાદ્યં તુ સંયુક્તમભિધાનં તદન્તિકે।
તન્મૂર્તિમન્ત્રસંયુક્તં દદ્યાત્પત્રત્રયે તથા

યો ધારયતિ વિપ્રેન્દ્ર રક્તસૂત્રેણ વેષ્ટિતમ્।
વસ્ત્રૈર્વા વા(ર્બાહૌ ?) ગલે વાઽથ લમ્બમાનં તુ વા હૃદિ

યત્ર તત્ર જયસ્તસ્ય પૂજા ભવતિ પુષ્કલા।
વ્યાલૈર્વ્યાધૈર્ગજૈશ્ચૈવ તસ્કરૈર્ઘોરવિક્રમૈઃ

ન શક્યતેઽભિભવિતું મન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ।
એતન્મૂર્ધાખ્યમન્ત્રસ્ય વિધાનં કથિતં મયા

[શિખામન્ત્રસાધનપ્રકારઃ] 28-4
વક્ષ્યેઽધુના શિખાકલ્પં સંક્ષેપાચ્છૃણુ નારદ।
કૃત્વા ન્યાસં તુ હૃદ્યાગં બહિરાલિખ્ય મણ્ડલમ્

ચતુરસ્રં ચતુર્દ્વારં રેખાપઞ્ચકભૂષિતમ્।
દ્વારાણિ સિતવર્ણાનિ રક્તવર્ણાનિ ચાશ્રયઃ

તન્મધ્યે પઙ્કજં કુર્યાદ્ભિન્નાઞ્જનસમપ્રમમ્।
તત્રાવતાર્ય હૃદયાદ્વિન્યસ્ય ચ યજેત્તતઃ

હોમાવસાનં કૃત્વા તુ કૃષ્ણામ્બરધરો વ્રજેત્।
શિખરપ્રાન્તભૂભાગં જપેલ્લક્ષત્રયં તતઃ

જપાન્તે જુહુયાત્તત્ર રક્તપુષ્પાયુતત્રયમ્।
રક્તચન્દનસંયુક્તં તદન્તે ચાયુતત્રયમ્

જુહુયાચ્ચન્દનેદ્ધાનાં મધ્વાક્તાનાં તુ નારદ।
દદ્યાત્પૂર્ણાહુતિં ચાન્તે ચન્દનેન ઘૃતેન ચ

તદન્તે મન્ત્રરાટ્ સમ્યક્ બ્રહ્મરન્ધ્રોર્ધ્વગો વદેત્।
ગચ્છ ત્વં કુરુ કર્માણિ વિવિધાનિ મહામતે

પરિતુષ્ટાઽસ્મિ તે સમ્યક્ હોમેન ચ જપેન ચ।
[મન્ત્રસિદ્ધિજં સામર્થ્યમ્]
તતસ્સાધકમુખ્યોઽસૌ કુર્યાત્કર્મ યદીપ્સિતમ્

મન્ત્રેણાદ્યન્તરુદ્ધેન જપેન્નાગવરાભિધામ્।
સમાયાતિ ફણીન્દ્રોઽપિ હસ્તે કૃત્વા રસાયનમ્

દર્શયેત્સ્થાનનિચયં નિધીનાં ક્ષ્માતલે સ્થિતમ્।
તદાજ્ઞયા વસેચ્ચૈવ દુર્ગે તુ ગિરિમસ્તકે

પ્રદદજ્જલમક્ષય્યં સ્વાદુયુક્તં સુશીતલમ્।
ક્ષીરવૃક્ષલતાયુગ્મં સ્ફુટમાદાય ચોન્નતમ્

મન્ત્રોદકેન સંસ્નાપ્ય બધ્નીયાત્તદ્ધટદ્વયે।
સ્તંભદ્વયેઽથવા વિપ્ર મુઞ્જાદ્યૈર્મન્ત્રિતૈસ્તૃણૈઃ

પ્રજપ્ય ગુગ્ગુલું ધૂપં શિખામન્ત્રેણ સપ્તધા।
લતાભ્યાં મધ્યતો દદ્યાત્પ્રકંપેત શનૈઃ શનૈઃ

તન્મધ્યે જપમાનં તુ (નસ્તુ ?) પુષ્પં સંધાર્ય પાણિના।
ગૃહીત્વા મનસા ચિન્તાં યા યસ્ય પરિરોચતે

ઋતં તદ્યદિ વિપ્રેન્દ્ર કુસુમં કરમધ્યગમ્।
સમાહરેત્તત્તુ બલાદનૃતં યદિ તદ્ભવેત્

પ્રયાતે (તિ ?) દૂરતો વોગાચ્ચાલયિત્વા ઘટદ્વયમ્।
પ્રણષ્ટદ્રવ્યસંદેહે ચોરેણાપહૃતે તુ વૈ

કુર્યાદેતલ્લતાકર્મ પરમર્માવઘટ્ટને।
અથવા મુનિશાર્દૂલ દૃષ્ટ્વા નિકટવર્તિનમ્

સમં ઘટદ્વયં ભૂમાવેકજાતિં સુલક્ષણમ્।
સ્થિતં લતાદ્વયં તાભ્યાં મનસા પરિકલ્પ્ય ચ

ચિન્તાં કૃત્વા જપેન્મન્ત્રી વીક્ષમાણો લતાદ્વયમ્।
પ્રણષ્ટદ્રવ્યસંજ્ઞેન ... ... ... તત્ર વૈ

સત્યવિજ્ઞાપનાર્થં તુ સમાગમ્ય પરસ્પરમ્।
વેષ્ટયિત્વાત્મનાત્માનમનૃતજ્ઞાપનાય ચ

નત્વાઽવનિં શનૈર્વિપ્ર સંસ્પૃશેત્તાં પુનઃપુનઃ।
મુસલદ્વિતયં વાઽથ ભૂમૌ સંરોપ્ય નારદ

હસ્તદ્વયાન્તરેણૈવ સાધ્યં સંપૂજ્ય ધૂપયેત્।
પુરોદિતં પરિજ્ઞેયમથ વિપ્ર શરદ્વયમ્

નિધાય ભૂમૌ તન્મધ્યે કરણાત્રં પરિત્યજેત્।
તાભ્યાં કૃત્વા તુ સંસ્કારં પ્રાગુક્તપરિશુદ્ધયે

વિલિખ્ય લોહકીલેન પૂરયેચ્ચ મહામતે।
સુસ્પષ્ટં કુઙ્કુમેનૈવ નામમન્ત્રપુટીકૃતમ્

પવ્કમત્કર્પરાણાં તુ શંકાર્થં યત્રકુત્રચિત્।
જલમદ્યે તુ નિક્ષિપ્ય ... સંજ્ઞાપ્ય કર્પરમ્

પ્લુતમાસ્તે જલોર્ધ્વે તુ નિશ્શઙ્કં તદધો વસેત્।
યત્સ્વ(દ્વા ?)વ્રીહ્યાદયશ્ચૈવ કાર્યાસ્સપ્તાભિમન્ત્રિતાઃ

તસ્કરાણાં તુ શઙ્કાર્થં પ્રદેયા વામપાણિના।
દક્ષિણે તુ કરે તેષાં મુષ્ટિં સંવેશયેત્તતઃ

શતૈકસંખ્યયા તિષ્ઠેજ્જપન્મન્ત્રં તુ નારદ।
પ્રદહ્યન્તે ચ ચોરાણાં બીજાનિ કરકાનિ ચ

ધારયેત્પૂર્વવિધિના ભૂર્જે વા સિતકર્પટે।
દદાત્યભીષ્ટં ભક્તાનાં નિર્વિઘ્નેન તુ નારદ

એતચ્છિખાખ્યમન્ત્રસ્ય સંવિધાનં મયોદિતમ્।
[કવચમન્ત્રસાધનપ્રકારઃ] 28-5
કવચસ્યાધુના વિપ્ર કિંચિદુદ્દેશતઃ શૃણુ

ન્યસ્ય ચેષ્ટ્વા ચ હૃદયે મણ્ડલં ચ તતો લિખેત્।
તન્મદ્યે પંકજં કુર્યાત્પીતકૃષ્ણોજ્જ્વલેન તુ

તન્મિશ્રિતેન રજસા તન્મધ્યે ચાવતાર્ય વૈ।
પ્રપૂજ્ય પૂર્વવિધિના કુણ્ડસ્થમથ તર્પયેત્

સિતકૃષ્ણૈસ્તથા તામ્રૈસ્તિલૈર્મધ્વાજ્યભાવિતૈઃ।
દત્વા પૂર્ણાહુતિં કૃત્વા રૂપં કવચસંજ્ઞિતમ્

પ્રયાયાદ્ભૂગૃહં વિપ્ર ગુહાં વાઽપ્યથ પાર્વતીમ્।
તત્ર લક્ષદ્વયં જપ્ત્વા હોમં તદનુ ચાચરેત્

દ્રવ્યૈઃ પૂર્વોદિતૈઃ સર્વૈઃ કૃષ્ણાગરુવિભાવિતૈઃ।
જપાર્ધસંખ્યામાનેન તતઃ પૂર્ણાહુતિં ચરેત્

આજ્યેન મધુમિશ્રેણ તદન્તે મન્ત્રનાયકમ્।
દશદિક્ષુ સ્થિતં પશ્યેત્સાધકસ્યોદમાહ ચ

ગચ્ચ સિદ્ધોઽસિ તે કર્માણ્યભીષ્ટાનિ પ્રસાદય।
તદાજ્ઞાં શિરસા કૃત્વા સાધયેન્મનસેપ્સિતાન્

[મન્ત્રસિદ્ધિજં સામર્થ્યમ્]
ગત્વા વન(નં?) પુરાન્તં તુ વામપાણિસ્થિતં જપેત્।
સિતં સિદ્ધાર્થકં ચૈવ પ્રહરાર્ધમુદઙ્મુખ-

નિક્ષિપેદ્વનભૂમૌ તુ તદધોર્ધ્વં વિદિક્ષ્વપિ।
તતો હિતાઃ (ઽભિતઃ ?) સમાયાન્તિ તદગ્રે વનદેવતાઃ

મમાજ્ઞાં દેહિ મન્ત્રજ્ઞ કિમર્થં તાપિતાઽસ્મિ વૈ।
અભીષ્ટાન્યાહરસ્વેમાન્યૌષધાનિ સહસ્રશઃ

સમસ્તકર્મસિદ્ધ્યર્થં ક્ષુજ્જરાવિનિવૃત્તયે।
અથૌષદાનિ દિવ્યાનિ સર્વકર્મકરાણિ ચ

ગૃહીત્વા ચ વનોદ્દેશાત્પ્રયાયાત્સાધકેશ્વરઃ।
આદાય કદલીપત્રં તમાલચ્છદમેવ વા

વિતતં ભૂર્જપત્રં વા મન્ત્રેશં તત્ર સંલિખેત્।
તત્તનુત્રત્વમાયાતિ વેષ્ટિતં ચ યદા યદા

શત્રુશસ્ત્રવિનાશાર્થમગ્નિજ્વાલાપનુત્તયે।
ઘર્માંશુતાપશાન્ત્યર્થં શીતાનાં નાશનાય ચ

લોષ્ઠકણ્ડકશીકર્યઃ સ્થૂલત્વમુપયાન્તિ ચ।
યદિ દત્વા ચ તં ભૂમૌ સ્વપેદુપવિશેચ્ચ વા

દૃષ્ટ્વાઽગ્રસ્થં ચોરસૈન્યં સમુદ્યતવરાયુધમ્।
ભીમં મૃગારિં સિંહં વા હાલાહલગણં મહત્

મદોદ્ધતં કરીન્દ્રં વા આરણ્યમહિષાદિકમ્।
નદીનદાન્તરસ્થં વા પ્રાણિગ્રાહાદિકં મહત્

હન્તુકામં ચ સાધૂનાં સદામિષજિઘૃક્ષયા।
દણ્ડાગ્રસ્થં તુ તત્પત્રં કૃત્વા દક્ષિણપાણિના

સાર્ધાગ્રસ્થં (સ્થો?) ભ્રામયેત્તુ તત્સમુત્થેન વાયુના।
કલ્પાન્તસદૃશેનાશુ યન્તિ સર્વે ઇતસ્તતઃ

અથવા સાધકેન્દ્રેઽસૌ ચેતસા ચાનુ સન્ધયેત્।
ગુપ્તિં પ્રાકારતુલ્યેન કવચેનાનલાત્મના

ચક્ષુર્બન્ધસ્ચ દુષ્ટાનાં તત્ક્ષણા [દુપજાયતે]।
તન્મન્ત્રેણ તુ નગ્નસ્ય જપ્ત્વા દદ્યાદ્વટચ્છદમ્

શીતકાલે નિદાઘે વા અમ્બરત્વં પ્રયાતિ સઃ।
સમુત્થિતે મહામેઘે ગ્રામે વા વિષયેઽખિલે

સ્મરેત્ સસ્ત્ર ... .... તત્પત્રં દણ્ડપૃષ્ટગમ્।
શતધા સાશનિર્યાતિ તાનુત્રેણ તુ તેજસા

બધ્વા તનુત્રમન્ત્રં ચ લિખિતં પીતકર્પટે।
ક્ષીરેણ કુઙ્‌કુમેનૈવ ...... મિશ્રિતેન તુ

કર્મિકામધ્યગં મન્ત્રં દ્વિધા સંજ્ઞા તદન્તગા(?)।
યુક્તં કર્મપદેનૈવ પત્રે પત્રે તુ મન્ત્રપમ્

લિખિત્વા [ તચ્ચ ] સૂત્રેણાવેષ્ટ્ય તામ્રપુટાન્તરે।
કૃત્વા બધ્વા ભુજે વામે મન્ત્રી યદ્યત્સમીહતે

તત્તદેવ પરા(સમા?)પ્નોતિ દત્વા વાઽન્યસ્ય કસ્યચિત્।
ગ્રહભૂતાદયઃ સર્વે ન બાધન્તે ચ તં નરમ્

પ્રયચ્છતિ સદાઽઽરોગ્યં મન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ।
[નેત્રમન્ત્રસાધનપ્રકારઃ] 28-6
અધુના નેત્રમન્ત્રસ્ય વિધાનં વચ્મિ સિદ્ધિદમ્

પૂર્વોક્તેન વિધાનેન હૃદ્યાગે તુ કૃતે સતિ।
મણ્ડલાન્તર્ગતં કૃત્વા પીતરક્તં તુ પઙ્કજમ્

આહૂય તત્ર મધ્યે તુ નેત્રં હાર્દામ્બુજસ્થિતમ્।
હોમાવસાનં સંપૂજ્ય હોમમાજ્યેન શસ્યતે

પીતૈસિર્દ્ધાથકૈશ્ચૈવ તામ્રવર્ણં તિલાન્વિતૈઃ।
પૂર્ણાં હુત્વા તતઃ કૃત્વા તદ્રૂપં વિજનં વ્રજેત્

દિક્ચક્રં ભ્રમમાણસ્ય વીક્ષમાણો દિવાઽનિશમ્।
સૂર્યસ્ય મુનિશાર્દૂલ જપેલ્લક્ષત્રયં વ્રતી

હોમં કુર્યાજ્જપાન્તે તુ કેવલેન ઘૃતેન તુ।
અયુતદ્વિતયં મન્ત્રી સુરદારુરસેન ચ

મધુમિશ્રેણ ચાન્યે દ્વે એકં સિદ્ધાર્થકૈસ્તિલૈઃ।
તતઃ પૂર્ણાં સમાપાદ્ય સમાંશોત્થૈર્ઘૃતાદિકૈઃ

અવસાને તુ પૂર્ણાયાઃ પશ્યેન્મન્ત્રેશ્વરં તુ તમ્।
દીપ્તલોચનમાર્ગસ્થા(મગ્રસ્થ?)માજ્ઞાં દત્વાઽથ સ વ્રજેત્

તતોઽખિલાનિ વૈ કુર્યાન્મન્ત્રી કર્માણિ ભૂતલે।
[નેત્રમન્ત્રસિદ્ધિજં સામર્થ્યમ્]
સ્રોતોઽઞ્જનં સમાદાય કૃત્વા દ્વિશતમન્ત્રિતમ્

સપ્તવારં ચ સૌવર્ણીં શલાકામભિમન્ત્ર્ય ચ।
સ્વનેત્રયુગલં તેન રઞ્જયેદઞ્જનેન તુ

પશ્પેદ્ભૂમિગતં સર્વં યત્કિઞ્ચિન્નિઘિપૂર્વકમ્।
સમુદ્રતોયમધ્યસ્થં નાગલોકં ચ પશ્યતિ

નિશ્શેષં રત્નનિચયં સમાદાતું ચ તં યદિ।
વ્રજેટ્વા નાગલોકં ચ દદાતિ વિવરં જલમ્

પાષાણપાદપાનાં તુ મધ્યસ્થં યક્ષિણીગણમ્।
સંપશ્યત્યચિરેણૈતત્તદીયેન યથા મુને

પ્રવિશ્ય ક્રીડતે સમ્યક્ તાસાં દ્વિજ યથેચ્છયા।
અદૃસ્યભૂતો યક્ષાણાં સ તેષામવલોકયેત્

સર્વદા ચેષ્ટમાનાનાં યક્ષયોગાનશેષતઃ।
ઔષધો(ધ્યો?)ર્થાસ્તુ વિપ્રેન્દ્ર તત્તન્મન્ત્રાશ્ચ સર્વશઃ

સ્વયં વા યક્ષકાન્તાનાં સકાશાદાહૃતાનિ ચ।
નિર્યાતિ(?) ચ પ્રપન્નાનાં ભક્તાનાં ભાવિતાત્મનામ્

સાધને હ્યસમર્થાનાં સંપ્રયચ્છતિ સાધકઃ।
તે યત્રયન્ત્રયોગાનાં સામર્થ્યાન્મનસીપ્સિતમ્

સંપ્રાપ્નુવન્તિ ચાકૃષ્ટાઃ પ્રભાવાત્સાધકસ્ય ચ।
પુનરભ્યઞ્જયન્નેત્રે પૂર્વોક્તવિધિના યદિ

ઈક્ષતે ગગનાન્તસ્થાન્ સિદ્ધસંઘાનનેકશઃ।
પૂજયન્તિ ચ તે તસ્ય સાધકસ્ય મહાત્મનઃ

અભીપ્સિતં પ્રયચ્છન્તિ સ્વપથં વા નયન્તિ ચ।
ઉપસન્નસ્ય ભક્તસ્ય વૈષ્ણવસ્ય વિશેષતઃ

શતાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા હ્યઞ્જનં તુ શલાકયા।
દદ્યાન્નેત્રદ્વયે યસ્ય સ પશ્યત્યખિલં મુને

એકદેશસ્થિતશ્ચૈવ નિખિલં વિષયં તુ તત્।
નગાદ્યૈરપિ વિચ્છિન્નં યોગયોગેશ્વરાન્વિતમ્

ડાકિનીભૂતવેતાલગણં ચાદર્શનસ્થિતમ્।
પ્રહૃષ્ટા દૃષ્ટમાત્રાસ્તે પ્રભાવાત્સાધકસ્ય ચ

ધનાધિકં પ્રયચ્છન્તિ ઉદાસીનસ્થિતસ્ય ચ।
સપ્તાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા નેત્રમન્ત્રેણ ચાઞ્જનમ્

પ્રદદ્યાન્નેત્રયુગ્મે સ્વે અરિમધ્યગતો નરઃ।
સ યાયાદ્દર્શનં શશ્વદ્યત્ર યત્ર વિશેચ્ચ વા

શતાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા અદૃષ્ટેચ્છાપથસ્થિતઃ।
અન્યસ્ય યદિ યુઞ્જીયાત્સોઽપિ યાયાદદર્શનમ્

અદર્શનગતો મન્ત્રી કિં ન કુર્યાચ્ચ ભૂતલે।
ઘૃષ્ટ્વા નિશામ્બુતોયેન અઞ્જનં રોચનાન્વિતમ્

વિલિખ્ય બર્હિપત્રેણ નામયુક્તં ચ પૂર્વવત્।
કર્ણિકામધ્યગં મન્ત્રં દલસ્થં વિધિપૂર્વકમ્

દશાઙ્ગુલે નેત્રખણ્ડે ચતુરશ્રેઽથ વર્તુલે।
બધ્બા સન્ધારયેન્મન્ત્રી સર્વસ્મિન્જાયતે પ્રિયઃ

સર્વસંપત્કરો મન્ત્રો ઘ્યાય્યન્યસ્ય વારણાત્(?)।
નેત્રસ્યૈતત્સમાખ્યાતં વિધાનમતિશોભનમ્

[અસ્ત્રમન્ત્રસાધનપ્રકારઃ] 28-7
અથેદાનીં સમાસેન અસ્ત્રરાજસ્ય મે શ્રુણુ।
કૃત્વા ન્યાસં પુરા સમ્યક્ હૃદ્યાગં તદનન્તરમ્

ચતુરશ્રં ચતુર્દ્વારં કૃત્વા યાગં મહામુને।
તન્મધ્યે રાજપાષાણતુલ્યેન રજસામ્બુજમ્

કેસરાણિ સુરક્તેન તસ્ય પીતેન કર્ણિકામ્।
તત્રાવતાર્થ સંપૂજ્ય તતો હોમં સમાચરેત્

હવિષા ગુગ્ગુલેનૈવ તિલૈઃ સહ સિતાસિતૈઃ।
દત્વા પૂર્ણાહુતિં પશ્ચાત્ કૃત્વાઽસ્ત્રસદૃશીં તનુમ્

પ્રયાયાન્નિર્જનં સ્થાનં જપેલ્લક્ષત્રયં સુધીઃ।
જપાન્તે હોમયેન્મન્ત્રી ગુગ્ગુલૈરયુતદ્વયમ્

બદરાણ્ડપ્રમાણેન એકં સિદ્ધાર્થકસ્ય ચ।
રક્તચન્દનવૃક્ષોત્થમિદ્માનમયુતદ્વયમ્

ઘૃતસ્યાયુતમેકં તુ દદ્યાત્પૂર્ણાહુતિં તુ વૈ।
તતઃ સહસ્રસૂર્યાભં દ્વાદશાન્તેઽસ્ત્રનાયકમ્

પશ્યત્યમલવદૂદૃષ્ટ્યા ઇદમાહ ચ સોઽસ્ત્રરાટ્।
ગચ્છ ત્વં સાધકશ્રેષ્ઠ વિચરેહ યથાસુખમ્

કુર્વન્ કર્માણ્યશેષાણિ દિવ્યમર્ત્યાન્યનેકશઃ।
તદાજ્ઞયા સ વિપ્રેન્દ્ર સિદ્ધિં ચાપ્યનુસાધયેત્

પ્રજપ્યોપલખણ્ડં તુ કાલં તુ ઘટિકાભિધમ્।
ક્ષ્માતલં વીક્ષમાણસ્તુ તેન સંતાડયેત્ક્ષિતિમ્

સા પીતાઙ્ગી સ્વરૂપેણ સ્થિત્વાઽગ્રે સાધકસ્ય તુ।
પ્રયચ્છત્યચિરાત્સર્વં યદભીપ્સિતમસ્ય તુ

[અસ્ત્રમન્ત્રસિદ્ધિજં સામર્થ્યમ્]
અકાલશાલયસ્સર્વે તથાઽકાલફલાનિ ચ।
સર્વાણ્યકાલપુષ્પાણિ ગન્ધાશ્ચ વિવિધા અપિ

બિલદ્વારાણ્યસંખાયનિ વિવિધાનિ સહસ્રશઃ।
રસાયનાનિ દિવ્યાનિ સ્વયંગ્રાહાણિ સર્વશઃ

સપ્તપાતાલસંસ્થાનિ ભાવા નાનાવિધાસ્તથા।
યે સ્વર્ગે યે ચ ભૂલોકે દુર્લભાસ્તુ સહસ્રશઃ

સર્વાણિ તાનિ વિપ્રેન્દ્ર પ્રકટીકુરુતે તથા।
આદાય ખાદિરં હસ્તે લગુડં શતમન્ત્રિતમ્

ચતુષ્પથસ્થિતં વૃક્ષં તેન સન્તાડયેદ્બલાત્।
નિર્યાન્તિ વિહ્વલીભૂતાઃ શાકિન્યો ભૂતમાતરઃ

કિં કિં સાધકરાજેન્દ્ર આજ્ઞાં દેહિ યથેપ્મિતામ્।
અશક્યેષુ ચ કાર્યેષુ ભૂતાનાં પ્રેરયેત્તદા

વિદેશવૃત્તકં સર્વં ગૂઢં સુપ્રકટં તથા।
ગત્વા જ્ઞાત્વા યથાભૂતમાગત્ય હ્યચિરેણ તુ

નિવેદયન્તિ તત્સર્વં ડાકિન્યો મન્ત્રપીડિતાઃ।
પ્રયાન્તિ માતરોભતાઃ ક્ષણેન ગગનાન્તરમ્

ચેષ્ટિતં ચ કૃતં વૃત્તં યત્તદ્ગગનચારિણામ્।
જ્ઞાત્વા નિવેદયન્ત્યાશુ સાધકસ્ય યથાસ્થિતમ્

ભૂતૈર્ગૃહીતમનુજં તાડયેચ્ચ લતાદિના।
સમાનયેન્નયેચ્ચાથ તદગ્રસ્થસ્ય તાં લતામ્

યાયાદભીપ્સિતં વેગાદ્ દ્રુતમાયાતિ તત્ક્ષણાત્।
કૃત્વા તુ માતરં તસ્માદ્દૂરદેશં વ્રજન્તિ ચ

યત્ર યત્ર ક્ષિપેન્મન્ત્રી જપ્ત્વા સિદ્ધાર્થકાનિ તુ।
સન્નિધિં તત્ર કુર્વન્તિ દેવયોન્યુષિ(દિ?)તા ગ્રહાઃ

અભીપ્સિતં ચાનયન્તિ પાનાન્નવતનાદિકમ્।
અસ્ત્રેણ મન્ત્રિતં કૃત્વા શસ્ત્રં પરબલં વ્રજેત્

ધ્વસ્તાયુધં કરોત્યાશુ તન્મધ્યે તત્ક્ષિપેદ્યદિ।
અભેદ્યમપિ ચેદ્વજ્રમસ્ત્રજપ્તબલેન તુ

બહુધા ભેદમાયાતિ એવમન્યે નગાદયઃ।
ક્ષ્મામણ્ડલસ્થિતં ધ્યાયેદસ્ત્રજ્વાલાવલીવૃતમ્

યત્ર યત્ર નિયુક્તં તુ સ્તંભં તત્ર કરોતિ ચ।
અસ્ત્રાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા લોહકાણ્ડં તુ નારદ

ભ્રામયન્ગગનસ્થં ચ સ્તંભયેદભિવર્ષણમ્।
યત્ર યત્ર નિયુંજીયાત્ક્રોધસંરક્તલોચનઃ

અસ્ત્રજપ્તં તૃણાગ્રં તુ બકવત્તત્ર તત્પતેત્।
મનઃશિલાયુતેનૈવ કુઙ્કુમેન વિલિખ્ય ચ

કર્ણિકાદૌ સ્થિતં પ્રાગ્વદ્દિક્ષુ વજ્રાષ્ટકાન્વિતમ્।
ધારયેદ્યસ્તુ યુક્તાત્મા સર્વત્રાપ્યપરાજિતઃ

પૂજામાપ્નોતિ વિપુલાં સૌભાગ્યં ચાખિલં તથા।
ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે જયાખ્યસંહિતાયાં અંગમન્ત્રસાધનં નામાષ્ટાવિંશઃ પટલઃ
* * * * *