જયાખ્યસંહિતા · અધ્યાય 19

પટલઃ - 19
અથ મન્ત્રસિદ્ધિચિન્હાખ્યાનં નામૈકોનવિંશઃ પટલઃ। 19-1
અભિષિક્તો હ્યનુજ્ઞાતઃ કૃતજાપઃ પ્રસન્નધીઃ।
મન્ત્રસ્યારાધનં કુર્યાદ્વિધિનાઽનેન નારદ

એકાન્તે સ્વગૃહે વાઽથ પૂર્વોક્તધ્યાનનિર્મિતમ્।
બિમ્બં સુલક્ષણં કૃત્વા પટસ્થં ધાતુજં તુ વા

સર્વાવયવસંપૂર્ણં તાલં તાલાધિકં તુ વા।
વિધિના તં પ્રતિષ્ઠાપ્ય તત્ર મન્ત્રં યજેત્સદા

સર્વકામવિભૂત્યર્થં મોક્ષાર્થં મુનિસત્તમ।
દ્વાદશાબ્દાનિ વિધિવન્નિયમસ્થોઽર્ચયેત્સદા

હૃદ્યૈઃ પુષ્પૈસ્તથા ગન્ધૈઃ સૌભાગ્યારોગ્યવર્ધનૈઃ।
જપહોમૈશ્ચ વિવિધૈર્ભૂત્વા મન્ત્રાકૃતિઃ સ્વયમ્

શુક્લામ્બરધરઃ સ્રગ્વી સિતગન્ધાનુલેપનઃ।
પીતયજ્ઞોપવીતી ચ કટકાઙ્ગદભૂષિતઃ

તામ્બૂલશુદ્ધવદનો મુખવાસ્યૈઃ સુવાસિતઃ।
વિચિત્રતિલકોપેતઃ સુનિર્મલશિરોરુહઃ

માલ્યૈર્મનોહરૈર્ગન્ધૈરશેષૈરધિવાસિતઃ।
કુઙ્કુમાલિપ્તચરણસ્તથાકૃતકરદ્વયઃ

મૂર્તિમુદ્રાચતુષ્કેણ ઉપતિષ્ઠેદ્વિભૂષિતઃ।
પવિત્રભૃદ્ધવિષ્યાશી, સમારાધ્યશ્વ મન્ત્રરાટ્

અભાવાત્સાધનસ્યાપિ કેશશ્મશ્રુવિલુણ્ઠિતઃ।
યથાસમ્ભવવસ્ત્રી ચ મલયૂકાદિવર્જિતઃ

સુવિનીતસુહૃદ્યુક્તો મન્ત્રમારાધ્ય ભક્તિતઃ।
પૂજયા જપહોમેન મન્ત્રરાડથ સિધ્યતિ

તેન સિદ્ધેન વૈ કુર્યાત્કર્માણિ વિવિધાન્યપિ।
યાન્યાત્મનોઽભીપ્સિતાનિ લોકાનામીપ્સિતાનિ ચ

નારદ :---
કૈર્લિઙ્ગૈર્લક્ષ્યતે નાથ સુસિદ્ધશ્ચૈવ મન્ત્રરાટ્।
ભગવાન્ ---
[મન્ત્રસિદ્ધૌ પ્રવૃત્તસ્ય સાધકસ્ય વત્સરત્રયં વિઘ્નપ્રાપ્તિઃ] 19-2
સાધકસ્યાક્ષતાર્થસ્ય નિત્યાભ્યાસરતસ્ય ચ

સમારાધનકામસ્ય (સક્તસ્ય) પ્રથમં વત્સરત્રયમ્।
જાયન્તે બહુશો વિઘ્ના નિયમસ્થસ્ય નારદ

નોદ્વેગં સાધકો યાતિ કર્મણા મનસા યદિ।
[વિઘ્નૈરનુપહતચિત્તસ્ય તસ્ય ચતુર્થાદિવત્સરેષુ બહુશિષ્યોપસેવ્યતાદિલક્ષણશુમપ્રાપ્તિઃ] 19-3
તૃતીયાદ્વત્સરાદર્ધ્વં શૂભં તસ્ય પ્રજાયતે

સેવ્યતે બહુભિઃ શિષ્યૈરહર્નિશમતન્દ્રિતૈઃ।
સાધકાશ્ચોપસેવન્તે કિઙ્કરત્વેન ભક્તિતઃ

નિવેદયન્તિ સર્વસ્વં સાધકસ્ય મહાત્મનઃ।
[સપ્તમાદારભ્ય રાજાદ્યુપસેવ્યતા] 19-4
સપ્તમાદ્વત્સરાદૂર્ધ્વં રાજાનશ્વ મહીભૃતઃ

પ્રાર્થયન્ત્યુપરોધેન ગર્વિતાશ્ચાભિમાનતઃ।
પ્રસાદઃ ક્રિયતાં નાથ મમોદ્ધારણકારણમ્

પ્રજ્વલન્તં પ્રપશ્યન્તિ તેજસા વિભવેન ચ।
અતસ્તે મુનિશાર્દૂલ નિષ્ઠુરં વક્તુમક્ષમમ્

[દશમાદારભ્ય નાનાશ્ચર્યદર્શનમ્] 19-5
નવમાદ્વત્સરાદૂર્ધ્વં સ્વયં પશ્યતિ મન્ત્રવિત્।
નાનાશ્ચર્યાણિ હૃદયે હાસાનન્દમયાનિ તુ

સદાઽઽહ્લાદપ્રદાન્યાશુ પ્રત્યક્ષેણ બહિસ્તથા।
જડ આસ્તે ક્ષણં વિપ્ર ક્ષણમાસ્તે પ્રહર્ષિતઃ

ક્ષણં દુન્દુભિનિર્ઘોષં શ્રૃણુયાદન્તરિક્ષતઃ।
ક્ષણં ચ મધુરં વાદ્યં નાનારીતિસમન્વિતમ્

ક્ષણમાજિઘ્રતે ગન્ધાન્ કર્પૂરમૃગનાભિજાન્।
ક્ષણમુત્પતમાનં ચ પશ્યત્યાત્માનમાત્મના

ચન્દ્રાર્કકિરણાકીર્ણં ક્ષણમાલોકયેન્નભઃ।
ગવાશ્વગજનાદાંશ્ચ શ્રૃણુયાચ્ચ ક્ષણં દ્વિજ

નિર્ઝરસ્યામ્બુસંક્ષોભં ક્ષણમાકર્ણયેન્મહ્ત।
વિદ્યુજ્જ્વાલાકુલં પશ્યેત્ ક્ષણં ક્ષિતિતલં દ્વિજ

તોયપૂર્ણં ક્ષણં પશ્યેત્સમગ્રં ક્ષિતિમણ્ડલમ્।
ઋગ્યુજુસ્સામઘોષાંશ્ચ આકર્ણયતિચ ક્ષણમ્

તારકાકારિણશ્ચિત્રાન્યોગિનો નભસિ સ્થિતાન્।
પશ્યત્યુગ્રાન્ભયાર્તાંશ્ચ ક્ષણં મન્ત્રવ્રતી મુને

ક્ષણં કિલકિલારાવં સહ વહ્નિરવં ક્ષણમ્।
ક્ષણં મેઘોદયં પશ્યેત્ક્ષણં રાત્રિં દિને સતિ

રાત્ર્યાં ચ દિવસાલોકં સસૂર્યં ક્ષણમીક્ષતે।
બલેન પરિપૂર્ણસ્તુ તેજસા સૂર્યવર્ચસા

સૂર્યેન્દુસદૃશઃ કાન્ત્યા ગમને પક્ષિરાડિવ।
સ્વરેણ યુક્ત ઉચ્ચેન ગમ્ભીરેણ મહાત્મના

સ્વલ્પાશનેન કૃશતા બહુના ચ ન વિદ્યતે।
વિણ્મૂત્રયોરથાલ્પત્વં ભવેન્નિદ્રાજયો મહાન્

જપધ્યાનરતો મૌની ન ખેદમભિગચ્છતિ।
વિના ભોજનપાનાભ્યાં પક્ષમાસાધિકં તુ વૈ

ઇત્યેવમાદિભિશ્ચિહ્નૈઃ સ્વહૃદ્વિસ્મયકારકૈઃ।
પ્રવર્તમાનૈર્બોદ્ધવ્યઃ પ્રસન્નો મમ મન્ત્રરાટ્

[મન્ત્રસિદ્ધેરપ્રકાશ્યતા] 19-6
મન્ત્રપ્રસાદનિતં લિઙ્ગં ન તુ ગુરોર્વિના।
પ્રકાશનીયં વિપ્રેન્દ્ર કદાચિત્સિદ્ધિમિચ્છતા

પ્રકાશયતિ યો મોહાદૌત્સુક્યાન્મન્ત્રજં સુખમ્।
કરસંસ્થાશ્ચ વૈ તસ્ય સિદ્ધયો યાન્તિ દૂરતઃ

આવિર્ભવન્તિ દુઃખાનિ શોકાશ્ચ વિવિધા અપિ।
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સિદ્ધિલિઙ્ગાનિ નારદ

ગોપનીયાનિ યત્નેન ય ઇચ્છેદ્ભૂતિમાત્મનઃ।
ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે જયાક્યસંહિતાયાં મન્ત્રસિદ્ધિચિહ્નાખ્યં નામૈકોનવિંશઃ પટલઃ।
* * * * *