ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

જાતકમાલા · શ્લોક 61-1

61

અસદૃશજનસઙ્ગાભ્યાસ દો ષાન્ મયૈવ
પ્રકૃતિગુણવિનાશો મન્દભાગ્યસ્ય જાતઃ ।
શઠમતિભિર્ અનાર્યૈર્ વિપ્રલબ્ધો ઽસ્મિ વાક્યૈર્
યદ્ ઇહ ગુણધનાનાં શોચનીયો ઽસ્મિ જાતઃ

62

પ્રકૃતિરુચિરવૃત્તાઃ સાધવો નાનુવૃત્તાઃ
સુચ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ માનાં વાઙ્મધૂનાં નિમિત્તમ્ ।
યદ્ અનયગહનાન્તર્વર્તિના ં – ⏑ – –
વ્યસનશરશતાનાં લક્ષ્યતામ્ આગતો ઽહમ્

63

વિષયસુખલવાશાપાશમ્ આમુચ્ય ચિત્તે તૃણલવમ્ ઇવ જીર્ણં પ્રોજ્ઝ્ય સદ્વૃત્તવન્તમ્ ।
પરિણતિવિરસાનાં કર્મણામ્ આત્મનૈવ ક્ષિતિધર ઇવ તુઙ્ગા રાશયઃ સંચિતા –

64

– – – ⏑ ⏑ – ⏑ – ⏑ ⏑ ⏑ – ભૂ યો ઽપિ માં ધક્ષ્યતિ
પ્રોદ્ધૂતાકુ લ લોલપિઙ્ગલશિખો વહ્નિઃ કથં નારકઃ ।
પાપાત્મા મૃત એવ નામ સતતં યો ઽન્યો ઽપિ વાસ્મદ્વિધો
મૃત્યુઃ કિં મૃતમારિકામ્ અકરુણઃ કર્તું વ્યવસ્યેન્ મયિ

65

દિક્સંમોહમ્ ઉપાગતો ઽહમ્ અધુના ગચ્છામિ કાં વા દિશં
મજ્જામીવ ભદન્ત શોકસરસિ વ્યા – ⏑ – – ⏑ – – ।
શૈલો ઽયં સ્ફુટતીવ પાપચરિતં મામ્ અદ્ય સંધારયન્
યુષ્મત્પાદસમાશ્રયાત્ તુ શતધા ન ત્વ્ એવ યાતિ ધ્રુવમ્

66

અથ સ મહાત્મા તં રાજાનં સંવિગ્નમાનસમ્ અવેત્ય પાત્રમ્ અયં શ્રેયસ ઇતિ વિનિર્ધાર્યોવાચ । તેન હિ મહારાજ તમ્ એવ ભગવન્તં વિનિપાત ... જનાવલમ્બવત્સલમ્ અપા ... ત્યક્તસકલસત્ત્વધાતુમ્ અખિલજગદ્ધિતાધાનામ્લાનપ્રયોગમ્ અપરિમિતવિશુદ્ધોદારાતિશયગુણગણરત્નાધિવાસં મહાકારુણિકં સર્વજ્ઞં સર્વદર્શનં શાક્યમુનિં શરણમ્ ઉપૈહિ । તત એવ તે દુઃખપરંપરાપર્યન્તો ભવિષ્યતિ + + + + + + + + + + ।
સુક્ષેત્રે બીજમ્ ઉપ્તં ભવતિ બહુફલં તિક્તમ્ આસ્યપ્રિયં
વા ક્ષેત્રસ્યાસૌ સ્વભાવો ભવતિ સમગુણઃ સર્વસસ્યપ્રસૂતૌ ।
એવં કારાપકારા ભગવતિ તનવો ઽપ્ય્ આહિતાઃ પાપકાલે
પર્યન્તં નાપ્નુવન્તિ વ્યુપરતસકલક્લેશસંતાનકાલે

67

અથ સ ભૂપતિઃ પ્રવિજૃમ્ભમાણકુશલમૂલોપચયાભિલાષમૃદુહૃદયતયા બુદ્ધે ભગવતિ સમુત્પન્નપ્રેમગૌરવપ્રસાદબહુમાનઃ સપ્રત્યયાશ્રુસલિલબાષ્પાવિલદીનમૃદુમુકુલિતનયનયુગલવદનસ્ તં ભિક્ષુમ્ ઉદીક્ષમાણો બાષ્પગણ્ડૂષોપરુધ્યમાનકષાયકણ્ઠો ધરણિતલપ્રતિષ્ઠિતજાનુમણ્ડલઃ કૃતકરપુટ ઇત્ય્ ઉવાચ ॥
એષો ઽહં તમ્ ઋષિં વ્રજામિ શરણં પ્રાણૈર્ અપિ પ્રાણિનામ્
એકં બાન્ધવમ્ એકમ્ એવ સુહૃદં શાસ્તારમ્ એકં પરમ્ ।
ત્રાણં ત્રૈભુવનાર્તિગહ્વરદરીવ્યાવર્તિનાં પ્રાણિનામ્
આચાર્યં પરમાર્થતત્ત્વવિષયે ભૂતાર્થનાથં વિભુમ્

68

પુનઃ પુનર્ અનુત્તરં પુરુષદમ્યસત્સારથિં
પ્રયામિ શરણં શરણ્યતમમ્ અપ્ય્ અહં – ⏑ – ।
અચિન્ત્યચરિતં તમ્ એવ ભગવન્તમ્ અદ્ય કૃત-
પ્રપઞ્ચવિષબીજનિર્મલનિરુત્તરાધ્યાશયમ્

69

અપ્ય્ અસ્થિતિસ્હિતિમતાં શરણં પ્રપદ્યે
લોકોપકારકરણૈકરસસ્વભાવમ્ ।
બુદ્ધં તમ્ એવ શતધા ચ સહસ્રધા ચા-
– – ⏑ – ⏑ મકરાલયકર્ણધારમ્

70

મન્યે પૂતમ્ ઇવાત્મભાવમ્ અધુના શાસ્તુઃ પ્રણામોદ્ભવૈઃ
પુણ્યામ્ભોભિર્ અખણ્ડમણ્ડલશશિજ્યોત્સ્નાવલીનિર્મલૈઃ ।
કો વા તં પ્રણિપત્ય સાન્દ્રકરુણાપ્રહ્લાદિતાધ્યાશયં
તીવ્રાપાયવતીં વિષાદમકરાં તીર્ણો ન દુઃખાપગામ્

71

યત્રૈકો ઽપ્ય્ અકૃતધિયો મનઃપ્રદોષઃ સંસારં વ્યસનશતૈસ્ તનોતિ કૃત્સ્નમ્ ।
તત્રૈકઃ કથમ્ અપિ ચેતસઃ પ્રસાદો નોચ્છિન્દ્યાદ્ વ્યસનસહસ્રતન્તુજાલમ્

72

યં ગત્વા શરણમ્ અહં જગત્પ્રદીપં સર્વાસચ્ચરિતવિરોધિનીં પ્રપન્નઃ ।
આર્યાણાં નયપદવીં સમન્તભદ્રાં તં વન્દે કૃપણજનાધિકાનુકમ્પમ્

73

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા વ્યસનપરાઙ્મુખઃ સ રાજા સંબુદ્ધે ભગવતિ નિશ્ચલપ્રસાદઃ ।
તં ભિક્ષું ક્ષિતિતલલગ્નમૌલિમૂર્ધ્ના વન્દિત્વા સ્વપુરવરોન્મુખો જગામ

74

સંબુદ્ધે પ્રતિલબ્ધવાન્ નરપતિઃ શ્રદ્ધામ્ અસૌ તાદૃશીં
યત્ કર્માવરણાદ્રિજાલમ્ અકરોદ્ અલ્પાવશેષાશ્રયમ્ ।
પાપં યત્ ક્રિયતે જિને વ્રજતિ તત્ તૈર્ આર્ય્ અકાર્યૈઃ ક્ષય મ્
એ કેનૈવ હિ શક્યતે વિલિખિતું વજ્રસ્વભાવો હ્ય્ અયમ્

75

અપ્ય્ એવ ક્રકચૈર્ નિશાતદશનચ્છેદાવલીદન્તુરૈસ્
તસ્યાજ્ઞા પ્રવિચાર્યમાનતનુભિઃ કાર્યૈવ શાસ્તુર્ ભવેત્ ।
યસ્માત્ તદ્વિમુખા વિશન્તિ નરકાન્ જ્વાલાવલીદારુણાન્
તસ્યાજ્ઞાપ્રવણૈ ⏑ – નતસુખં સંપ્રાપ્યતે શાશ્વતમ્

76

સ્વાભિપ્રાયમ્ અતો બ્રવીમિ સકલં સંસારમ્ અપ્ય્ ઉત્સહે
વસ્તું ભીમભયાનકે ઽપિ નરકે લોકે જિનાલંકૃતે ।
ન ત્વ્ એવૈકમ્ અપિ ક્ષણં સુરપુરે સંબુદ્ધશૂન્યે જગત્ય્
ઉદ્વૃત્તક્ષતવૃત્તરાક્ષસગણવ્યાલુપ્તપુણ્યોત્સવે

77

તદ્ યાવન્ ન પતતિ સર્વ એવ લોકો દુર્દૃષ્ટિમતવિતતે પ્રમાદકૂપે ।
સર્વજ્ઞપ્રવચનભાસ્કરે ગતે ઽસ્તં તત્ તાવદ્ વચનરસાયનં નિષેવ્યમ્

78

સર્વજ્ઞે પરમગુરૌ નિવેશ્ય ભક્તિં શ્રોતવ્યં વચનમ્ ઋષેઃ સમન્તશોભિ ।
નિક્ષિપ્ય વ્યસનમયીં કુકાર્યચિન્તાં નાતો ઽન્યત્ પરમ્ અધિકં યતો ઽસ્તિ કૃત્યમ્

79

શ્રવણકરકૈઃ કો ઽર્થસ્ તેષાં અસચ્છ્રુ ⏑ – ⏑ –
⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ – ઽ; – – – – ઽ; ⏑ – ⏑ ⏑ – ⏑ – ।
⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ – ઽ; – – – – ઽ; ⏑ – ⏑ ⏑ – ⏑ –
⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ – ઽ; – – – – ઽ; ⏑ – ⏑ ⏑ – ⏑ –

1

2. ભવલુબ્ધક
આપાયાનામ્ અવિચ્છિન્નપ્રાયસંસારવર્ત્મનામ્ ।
કર્મક્લેશવશાવશ્યા દુઃખમય્યઃ પ્રવૃત્તયઃ

મૂળ પાઠ: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc