જાતકમાલા · શ્લોક 18-37

ત્યક્તવ્યમ્ એતેન ચ કારણેન ક્ષિતીશ્વરશ્રીસુખમ્ આત્મકામૈઃ ।
યદ્ અત્ર સક્તસ્ય જનસ્ય વૈરભયપ્રસઙ્ગાઃ શિરસિ સ્ફુરન્તિ

યો વાહમ્ ઉત્સૃજ્ય તપોવનાનિ નિરન્તરાયાણ્ય્ અભિતઃ શિવાનિ ।
ગૃહાભિધાનં ભયમ્ આવસામિ નાર્હામિ નાહં વ્યસનાન્ય્ અમૂનિ

તત્ સ્વસ્તિરાજ્યદ્યુતિવિસ્તરેભ્યો નૈકવ્યલીકાશ્રયદારુણેભ્યઃ ।
યાસ્યામિ શાન્તાનિ વનાન્ય્ અતો ઽહં વિવેકજપ્રીતિનિબન્ધનાનિ

કલ્યાણમિત્રં યત એવ રાજા મમાદ્ય નૈષ્ક્રમ્યસુખોદયાય ।
કલ્યાણમ્ એવાસ્ત્વ્ અનયો ઽપ્ય્ અતો ઽસ્ય સબન્ધુમિત્રસ્ય શરચ્છતાનિ

મા ગા ગર્વં મહિમ્નઃ ક્ષિતિપતિર્ અહમ્ ઇત્ય્ ઉજ્ઝ્યતાં વિપ્રલમ્ભઃ
પ્રત્યાસન્નોપતાપામ્ અનુવહસિ વૃથા ભઙ્ગિનીં કિં નયાજ્ઞામ્ ।
રાજ્યં ત્યક્તવ્યમ્ એવ વ્યસનપરિગતં નાત્યજસ્ ત્વં કિમર્થં
શઙ્કે દૌર્જન્યમ્ ઇત્થં મમ નૃપતિર્ અયં ક્ષાપયિષ્યત્ય્ અયત્નઃ

કદા ત્યક્ત્વા ગેહં કુકૃતશતસંબાધવિરસં
વને વત્સ્યામીતિ પ્રશમસુખસંભોગસુભગે ।
વિતર્કા યે ભૂતાઃ સુચિરમ્ અનુબદ્ધા મમ મતેઃ
પ્રસિદ્ધાસ્ તે દિષ્ટ્યા ક્ષિતિપતિમ્ ઇમં પ્રાપ્ય ન ચિરાત્

ઇતિ વિનિશ્ચિત્ય બોધિસત્ત્વો જન્માન્તરાભ્યસ્તનૈષ્ક્રમ્યસુખાભ્યુદયપરિચયો મૃગ ઇવ વાગુરાવરોધનિર્ગમોપલમ્ભોદ્ભૂતપ્રમોદઃ સમપનીતરાજ્યશ્રીસૂચકાલંકારવિભ્રમકાયભારલઘુવિવિક્તવિગ્રહઃ પરૈર્ અપરિજ્ઞાતતપોવનગમનપ્રયોજનઃ સંરૂઢપ્રણયવિશ્રમ્ભસ્નેહબહુમાનનિરત્યયં ચ બન્ધુવર્ગં સ્વપુણ્યબલાવષ્ટમ્ભોપનતસુખોપભોગ્યાં ચ રાજલક્ષ્મીં પર્યુષિતોપભોગમલિનમ્લાનકુસુમબન્ધનામ્ ઇવ સ્રજં પરિત્યજ્યાન્ય્તમદ્ વિવિક્તમ્ આશ્રમપદમ્ અલંચકાર ।
આહૂયમાન ઇવ પલ્લવિનાં દ્રુમાણાં
શાખાકરૈઃ સ્વકુસુમાભરણાભિરામૈઃ ।
શાન્તં વનાન્તમ્ ઉપગમ્ય સ બોધિસત્ત્વઃ
પ્રાપ્તો ઽમૃતં નૃપસુખૈર્ અનવાપ્તપૂર્વમ્

યાન્ય્ એવ શોકપરિદેવમુખાનિ લોકે કામાત્મનામ્ અનુચિતોપશમોત્સવાનામ્ ।
તાન્ય્ એવ નામ દધતિ પ્રશમપ્રિયાણાં પ્રીતિં નિરામિષસુખપ્રણયાનવદ્યામ્

પુષ્પાધિવાસશુચિભિઃ સ વનાન્તવાતૈઃ
સંવીજિતઃ પ્રતિવિનોદ્ય શરીરખેદમ્ ।
ધ્યાત્વા પ્રમાદમલિનાં મનુજેન્દ્રલક્ષ્મીં
સંવેગમ્ એવ મનસિ ક્ષિતિપઃ પુપોષ

કૃત્વા નમઃ સ ભુવનત્રયશઙ્કરેભ્યઃ
સર્વાત્મના દશસુ દિક્ષુ તથાગતેભ્યઃ ।
અમ્લાનશાદ્વલકુથાપરિભોગરમ્યે
મૂલે તરોઃ ક્ષિતિપતિર્ નિષસાદ મધ્યે

સ ખેદિતો ઽન્તઃપુરસુન્દરીણાં સંક્લેશપક્ષાનુગુણૈર્ વિલાસૈઃ ।
વિવિક્તસંભોગસુખાન્ય્ અરણ્યાન્ય્ આલોક્ય વિશ્રાન્ત ઇવ ક્ષિતીશઃ

પરિસ્રવન્નિર્ઝરવારિધારાપ્રક્ષાલિતશ્યામશિલાતલાનિ ।
સાનૂનિ પશ્યન્ સ મહીધરાણામ્ અયત્નરમ્યાણિ મુદં જગામ

આલિઙ્ગિતાન્ પુષ્પભરાલસાભિઃ સ્નેહાદ્ ઇવ પ્રાણસમાંલ્ લતાભિઃ ।
મહીરુહાન્ ભૂરિપલાશનીલાન્ આલોક્ય રેમે સ મહીમહેન્દ્રઃ

અકર્કશશ્યામકશેરુકાણિ ભ્રમદ્દ્વિરેફાહતપુષ્કરાણિ ।
નિરીક્ષમાણઃ સ નૃપો ઽભિરેમે સરાંસિ પાઠીનકુલાકુલાનિ

વિવેકજપ્રીતિસુખાનુકૂલાં નિસર્ગરમ્યાં સ વનાન્તભૂમિમ્ ।
નિરીક્ષમાણઃ ક્ષિતિપઃ પ્રહર્ષં જગામ સંશાન્તમનોવિકારઃ

ઉદીક્ષ્ય સંસક્તશિખણ્ડિકેકામનોઽભિરામાણિ સ કાનનાનિ ।
અનેકસંક્લેશવિષોપદગ્ધાં નૃપશ્રિયં ભૂમિપતિર્ જગર્હે

ક્વાસૌ વિપર્યાસસુખાભિમાનપ્રસઙ્ગજિહ્મા ક્ષિતિપાલલક્ષ્મીઃ ।
ક્વ ચૈવ ચેતોવિનિબન્ધનાનિ શાન્તાન્ય્ અરણ્યાશ્રયિણાં સુખાનિ

અનર્થરાગાશ્રયદૂષિતાય નમો ઽસ્તુ તસ્મૈ ક્ષયિણે સુખાય ।
વિષજ્ય યસ્મિન્ મનસઃ પ્રવૃત્તિં કૃપાસ્પદત્વં વિદુષાં વ્રજન્તિ

અવનતશિખૈર્ વાનીરાણાં દ્રુમૈસ્ તટરોહિભિઃ
કૃતપરિકરશ્રીસંભોગાઃ પ્રશાન્તરયોદ્ધવાઃ ।
હરિતપુલિનાઃ શષ્પોદ્ભેદૈર્ ઝરૈઃ સરિતઃ શિવાઃ
ક્ષિતિતલપતિઃ પશ્યંલ્ લેભે રતિં સ નિરામિષામ્

વિતથવિષયક્રોધાભ્યાસપ્રયોગમલીમસં
હૃદયમ્ અસતાં શાન્તે ઽરણ્યે રતિં કથમ્ એષ્યતિ ।
સ તુ નરપતિર્ ગોત્રોત્કર્ષપ્રભાવપરિગ્રહાદ્
વિષયવિમુખઃ પ્રીતિં ભેજે પરાં વિજને વને