જાતકમાલા · શ્લોક 2-21

તદ્યથાનુશ્રૂયતે ।
દ્વૌ ભિક્ષૂ સ્રોતાપન્નૌ બભૂવતુસ્ તાભ્યામ્ એકેનાશેષસંયોજનોપક્ષયાદ્ અર્હત્ત્વમ્ અધિગતમ્ । તદ્દ્વિતીયસ્ તન્માત્રસંતુષ્ટ એવાસીત્ । સ તેનાર્હતોચ્યતે સ્મ । ભદ્રમુખ શેષક્લેશવિષોપશમાય યત્નમ્ આરભસ્વેતિ । દુઃખૈકરસા ભવા દુષ્ટપાપસિદ્ધ્યુપાયાનિ શ્રેયાંસિ ક્ષણલવપરિણામાવિશ્વસનીયં જીવિતમ્ અપરિનિષ્પન્નપ્રકૃતયો માયોપમાસ્ તત્ત્વવિરોધિનઃ કામાઃ સભયાઃ સવૈરાઃ સોપાયાસાઃ પાપક્રિયામ્ એવાઙ્ગીકૃત્ય પ્રવૃત્તાઃ પરિભવાયતનમ્ અકૃતબુદ્ધીનાં કૃતાત્મનામ્ અપ્ય્ અવહાસ્યતામ્ આવહન્તિ । લેશેનાપ્ય્ અનુગમ્યમાના મહદ્ દુઃખમ્ આકર્ષન્તિ । નૈતાન્ અનુપતન્ કશ્ ચિદ્ અક્ષતો ઽનુપહતો વા । હ્રીમન્તો ઽપ્ય્ એભિર્ આવિષ્ટાઃ પશુસહધર્મતાં પ્રતિપદ્યન્તે । નૈતે તુલયન્તિ વયસાં પરિણામવૈકૃતમ્ । યતિજનમ્ અપ્ય્ એતે પ્રગલ્ભા વ્યામોહયન્ત્ય્ એવ । શ્રેયસો વધકાઃ પ્રત્યમિત્રાશ્ ચામી વ્યતીત્ય વિનયનિયમશ્રીભરામ્ આર્યમર્યાદામ્ અનાર્યકમ્ એવોદ્ભાવયન્તિ । સમુદિતકાન્તિશોભમ્ અપિ ક્ષણેન મલિનયન્તિ પુરુષસ્ય શીલસૌષ્ઠવમ્ । વિપાતિતે ચ શીલે સર્વવિષયાય દ્વારભૂતે હતોપનિષત્સમાધિર્ નાલં પ્રજ્ઞાસંપદે । સકલ એવ ચ સંસાર એષાં દુરન્તરાયાણાં પર્યેષણાભિર્ અતીતઃ । યે ચ શ્વસૂકરાદીનામ્ અપિ સાધારણા રતિપ્રસઙ્ગદોહદાઃ કસ્ તાન્ સાધુજનો મનસાપિ પ્રાર્થયેત્ । સ તમ્ અર્હન્તમ્ અબ્રવીત્ । ભદ્રમુખ
ભવા દુઃખાત્મકાઃ સન્તિ શ્રેયો દુરભિસંભવમ્ ।
જીવિતં ચલમ્ અત્યન્તં કામા દોષશતાકરાઃ

અપાયા મમ સંક્ષીણાઃ કિઞ્ચિચ્છેષો ભવાર્ણવઃ ।
અનુભૂય સુખં દિવ્યં નિર્વાસ્યામિ નિયોગતઃ

અપિ ચાકૃતપુણ્યાનાં ભવેભ્યો જાયતે ભયમ્ ।
પુણ્યસમ્ભારયુક્તાનામ્ ઉત્સવાતિશયો ભવઃ

નાનાવિપત્તિગહનેષ્વ્ અનયપ્રપાતેષ્વ્ અન્ધાન્ ઇવાશુ પિથિતે પથિ સંનિપાત્ય ।
આર્યાન્ અપિ પ્રતિભયેન પથા હરન્તઃ પ્રખ્યાપયન્ત્ય્ અશુચયો વિષયાઃ સ્વશક્તિમ્

અથ સો ઽર્હન્ મન્દસંવેગાપન્નો ઽયમ્ આયુષ્માન્ ઇતિ વિદિત્વા તમ્ આહ ।
આયુષ્મન્ સપ્રતિદ્વન્દ્વાઃ પરીત્તાસ્વાદદૂષિતાઃ ।
ભવા નિશિતનિસ્ત્રિંશધારાસંપાતદારુણાઃ

નોપાદાનક્ષમાસ્ તાત ભવાઃ ક્રુદ્ધા ઇવોરગાઃ ।
વિષાગ્નિકવલાલોકકરાલમુખશક્તયઃ

દગ્ધપ્રવૃત્ત્યુપાદાનવાસનામલમાનસૈઃ ।
પ્રવૃત્તયો જગન્નાથૈઃ સર્વા એવ વિવર્જિતાઃ

ભવાન્ પરિહરન્ત્ય્ આરાદ્ આત્મકામાઃ પરીક્ષકાઃ ।
પરિચ્છન્નતટાગાધાઞ્ શ્વભ્રાપાતભયંકરાન્

રતીનાં સોપતાપાનાં મુખે સ પરિવર્તતે ।
અભિનન્દત્ય્ અનાદેયાન્ ક્ષણિકાન્ અપિ યો ભવાન્

વિચ્છિન્નાશેષસંસ્કારપ્રવાહપ્રતિસંધયઃ ।
પ્રતિસંધિમ્ ઉપાયાસમૂલમ્ આહુસ્ તથાગતાઃ

વિસંવાદિન્ય એવૈતા ગતયો મહતામ્ અપિ ।
વિવિધાનર્થનારાચસંનિપાતખલૂરિકાઃ

આદીપ્તઃ સર્વ એવાયં સંસારવિષપાદપઃ ।
વિષ્વગ્વિકાસિદુઃખાગ્નેર્ જ્વાલામાલાકદમ્બકૈઃ

ભવોપભોગસ્પૃહલાલસાઃ સ્વયં પ્રવિશ્ય સંમોહતમિસ્રદુર્દિનાન્ ।
ચરન્તિ મત્તા ઇવ ભગ્નલોચના ઘનાન્ધકારે વિપરીતબુદ્ધયઃ

હિતોદ્યતાનામ્ અવકીર્ય ભારતીં નિપાતરૂક્ષાં પરિણામપેશલામ્ ।
અનર્થપઙ્કૌઘનિમગ્નશક્તયો ભવન્તિ નિશ્વાસપરાયણા નરાઃ

લતાં દ્વિરેફા ઇવ પુષ્પહાસિનીમ્ ઉપાસતે યે તુ સતાં સરસ્વતીમ્ ।
અકાર્યનિર્મોકમ્ અપાસ્ય તે કલેર્ મુખં ન પશ્યન્તિ પુનર્ વિભીષણમ્

સ તમ્ અર્હન્તમ્ અબ્રવીત્ । નિરુત્તરાણ્ય્ અમૂનિ વો વચનકુસુમાનિ । કિં તુ
આપાયિકાનિ વ્યસનાનિ યાનિ મયાનુભૂતાન્ય્ અતિદારુણાનિ ।
તેષાં પ્રતીકારનિમિત્તભૂતં સુખં ભદન્તાનુભવામિ તાવત્

અથ સ મહાત્મા તેન તસ્ય વચસા સુતરામ્ ઉપજનિતસંવેગો ઽબ્રવીત્ ।
ન વર્ણયન્તિ ક્ષણિકામ્ અપીશ્વરા ભવાભિનિર્વૃત્તિમ્ અવન્ધ્યવાદિનઃ ।
તથા હ્ય્ અયં સ્કન્ધકદમ્બકોદ્ભવઃ સમુદ્ભવો નૈકવિધસ્ય પાપ્મનઃ

ભવપ્રબન્ધપ્રણયો મનસ્વિનો જગદ્ધિતાધાનપરસ્ય યુજ્યતે ।
અનુત્તરજ્ઞાનનિબદ્ધચેતસાં ભવોદ્ભવો ભાવસુખાદ્ અપિ પ્રિયઃ

પુનર્ભવાસ્વાદલવાકુલાશયઃ પ્રવૃત્તિમ્ અન્વિચ્છતિ યસ્ તુ મોહનાત્ ।
મુધા સ સર્વાયતનોપતાપિનીં વિપત્તિમ્ અન્વિચ્છતિ સર્વતોમુખીમ્

ભવાઃ સશોકાઃ સભયાઃ સવિગ્રહા વિવર્જિતાઃ સદ્ભિર્ ઉદારમાનસૈઃ ।
નરૈર્ મરુદ્ધૂતશિખા વિષદ્રુમા ભુજઙ્ગમાધિષ્ઠિતકોટરા ઇવ