ઈશ્વરપ્રત્યભિજ્ઞાવિમર્શિની · અધ્યાય 2.2

ક્રિયાસંબન્ધસામાન્યદ્રવ્યદિક્કાલબુદ્ધયઃ ।
સત્યાઃ સ્થૈર્યોપયોગાભ્યામેકાનેકાશ્રયા મતાઃ ॥

તત્રૈકમાન્તરં તત્ત્વં તદેવેન્દ્રિયવેદ્યતામ્ ।
સંપ્રાપ્યાનેકતાં યાતિ દેશકાલસ્વભાવતઃ ॥

તદ્દ્વયાલમ્બના એતા મનોઽનુવ્યવસાયિ સત્ ।
કરોતિ માતૃવ્યાપારમયીઃ કર્માદિકલ્પનાઃ ॥

સ્વાત્મનિષ્ઠા વિવિક્તાભા ભાવા એકપ્રમાતરિ ।
અન્યોન્યાન્વયરૂપૈક્યયુજઃ સંબન્ધધીપદમ્ ॥

જાતિદ્રવ્યાવભાસાનામ્ બહિરપ્યેકરૂપતામ્ ।
વ્યક્ત્યેકદેશભેદં ચાપ્યાલમ્બન્તે વિકલ્પનાઃ ॥

ક્રિયાવિમર્શવિષયઃ કારકાણાં સમન્વયઃ ।
અવધ્યવધિમદ્ભાવાન્વયાલમ્બા દિગાદિધીઃ ॥

એવમેવર્થસિદ્ધિઃ સ્યાન્માતુર્ અર્થક્રિયાર્થિનઃ ।
ભેદાભેદવતાર્થેન તેન ન ભ્રાન્તિર્ ઈદૃશી ॥