ઈશ્વરપ્રત્યભિજ્ઞાવિમર્શિની · અધ્યાય 1.2

નનુ સ્વલક્ષણાભાસં જ્ઞાનમેકં પરં પુનઃ ।
સાભિલાપં વિકલ્પાખ્યં બહુધા નાપિ તદ્ દ્વયમ્ ॥

નિત્યસ્ય કસ્યચિદ્ દ્રષ્ટુસ્તસ્યાત્રાનવભાસતઃ ।
અહંપ્રતીતિરપ્યેષા શરીરાદ્યવસાયિની ॥

અથાનુભવવિધ્વંસે સ્મૃતિસ્તદનુરોધિની ।
કથં ભવેન્ન નિત્યઃ સ્યાદાત્મા યદ્યનુભાવકઃ ॥

સત્યાપ્યાત્મનિ દૃઙ્નાશાત્તદ્દ્વારા દૃષ્ટવસ્તુષુ ।
સ્મૃતિઃ કેનાથ યત્રૈવાનુભવસ્તત્પદૈવ સા ॥

યતો હિ પૂર્વાનુભવસંસ્કારાત્સ્મૃતિસંભવઃ ।
યદ્યેવમન્તર્ગડુના કોઽર્થઃ સ્યાત્સ્થાયિનાત્મના ॥

તતો ભિન્નેષુ ધર્મેષુ તત્સ્વરૂપાવિશેષતહ્ ।
સંસ્કારાત્સ્મૃઇતિસિદ્ધૌ સ્યાત્સ્મર્તા દ્રષ્ટેવ કલ્પિતઃ ॥

જ્ઞાનં ચ ચિત્સ્વરૂપં ચેત્ તદ્ અનિત્યં કિમાત્મવત્ ।
અથાપિ જડમેતસ્ય કથમર્થપ્રકાશતા ॥

ક્રિયાપ્યર્થસ્ય કાયાદેસ્તત્તદ્દેશાદિજાતતા ।
નાન્યાદૃષ્ટેઃ ............................................. ॥

તત્ર તત્ર સ્થિતે તત્તદ્ભવતીત્યેવ દૃશ્યતે ।
નાન્યન્નાન્યોઽસ્તિ સંબન્ધઃ કાર્યકારણભાવતઃ ॥

દ્વિષ્ઠસ્યાનેકરૂપત્વાત્ સિદ્ધસ્યાન્યાનપેક્ષણાત્ ।
પારતન્ત્ર્યાદ્યયોગાચ્ચ તેન કર્તાપિ કલ્પિતઃ ॥