હરિવંશ · અધ્યાય 64

પ્રદોષાર્ધે કદાચિત્ તુ કૃષ્ણે રતિપરાયણે
ત્રાસયન્ સમદો ગોષ્ઠાન્ અરિષ્ટઃ પ્રત્યદૃશ્યત ॥

નિર્વાણાઙ્ગારમેઘાભસ્ તીક્ષ્ણશૃઙ્ગોઽર્કલોચનઃ
ક્ષુરતીક્ષ્ણાગ્રચરણઃ કાલઃ કાલ ઇવાપરઃ ॥

લેલિહાનઃ સનિષ્પેષં જિહ્વયૌષ્ઠૌ પુનઃ પુનઃ
ગર્વિતાવિદ્ધલાઙ્ગૂલઃ કઠિનસ્કન્ધબન્ધનઃ ॥

કકુદોદગ્રનિર્માણઃ પ્રમાણાદ્ દુરતિક્રમઃ
શકૃન્મૂત્રોપલિપ્તાઙ્ગો ગવામ્ ઉદ્વેજનો ભૃશમ્ ॥

મહાકટિઃ સ્થૂલમુખો દૃઢજાનુર્ મહોદરઃ
વિષાણાવલ્ગિતગતિર્ લમ્બતા કણ્ઠચર્મણા ॥

ગવારોહેષુ ચપલસ્ તરુઘાતઙ્કિતાનનઃ
યુદ્ધસઞ્જવિષાણાગ્રો દ્વિષદ્વૃષભસૂદનઃ ॥

અરિષ્ટો નામ હિ ગવામ્ અરિષ્ટો દારુણાકૃતિઃ
દૈત્યો વૃષભરૂપેણ ગોષ્ઠાન્ વિપરિધાવતિ ॥

પાતયાનો ગવાં ગર્ભાન્ દૃપ્તો ગચ્છત્ય્ અનાર્તવમ્
ભજમાનશ્ ચ ચપલો ગૃષ્ટીઃ સંપ્રચચાર હ ॥

શૃઙ્ગપ્રહરણો રૌદ્રઃ પ્રહરન્ ગોષુ દુર્મદઃ
ગોષ્ઠેષુ ન રતિં લેભે વિના યુદ્ધં સ ગોવૃષઃ ॥

એતસ્મિન્ન્ એવ કાલે તુ ગવાઃ કૃષ્ણસમીપગાઃ
ત્રાસયામાસ દુષ્ટાત્મા વૈવસ્વત પથે સ્થિતઃ ॥

સેન્દ્રાશનિર્ ઇવામ્ભોદો નર્દમાનો મહાવૃષઃ
ચકાર નિર્વૃષં ગોષ્ઠં નિર્વત્સશિશુપુંગવમ્ ॥

તાલશબ્દેન તં કૃષ્ણઃ સિંહનાદૈશ્ ચ મોહયન્
અભ્યધાવત ગોવિન્દો દૈત્યં વૃષભરૂપિણમ્ ॥

સ કૃષ્ણં ગોવૃષો દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટલાઙ્ગૂલલોચનઃ
રુષિતસ્ તલશબ્દેન યુદ્ધાકાઙ્ક્ષી નનર્દ હ ॥

તમ્ આપતન્તમ્ ઉદ્વૃત્તમ્ દૃષ્ટ્વા વૃષભદાનવમ્
તસ્માત્ સ્થાનાન્ ન વ્યચલત્ કૃષ્ણો ગિરિર્ ઇવાચલઃ ॥

વૃષઃ કક્ષયોર્ દૃષ્ટિં પ્રણિધાય ધૃતાનનઃ
કૃષ્ણસ્ય નિધનાકાઙ્ક્ષી તૂર્ણમ્ અભ્યુત્પપાત હ ॥

તમ્ આપતન્તં પ્રમુખે પ્રતિજગ્રાહ દુર્ધરમ્
કૃષ્ણઃ કૃષ્ણાઞ્જનનિભં વૃષં પ્રતિ વૃષોપમઃ ॥

સ સંસક્તસ્ તુ કૃષ્ણેન વૃષેણેવ મહાવૃષઃ
મુમોચ વક્ત્રજં ફેનં નસ્તતો ઽથ સ શબ્દવત્ ॥

તાવ્ અન્યોન્યાવ્ અરુદ્ધાઙ્ગૌ યુદ્ધે કૃષ્ણવૃષાવ્ ઉભૌ
રેજતુર્ મેઘસમયે સંસક્તાવ્ ઇવ તોયદૌ ॥

તસ્ય દર્પબલં હત્વા કૃત્વા શૃઙ્ગાન્તરે પદમ્
અપીડયદ્ અરિષ્ટસ્ય કણ્ઠં ક્લિન્નમ્ ઇવામ્બરમ્ ॥

શૃઙ્ગં ચાસ્ય પુનઃ સવ્યમ્ ઉત્પાટ્ય યમદણ્ડવત્
તેનૈવ પ્રાહરદ્ વક્ત્રે સ મમાર ભૃશં હતઃ ॥

વિભિન્નશૃઙ્ગો ભગ્નાસ્યો ભગ્નસ્કન્ધશ્ ચ દાનવઃ
પપાત રુધિરોદ્ગારી સામ્બુધાર ઇવામ્બુદઃ ॥

ગોવિન્દેન હતં દૃષ્ટ્વા દૃપ્તં વૃષભદાનવમ્
સાધુ સાધ્વ્ ઇતિ ભૂતાનિ તત્કર્માસ્યાભિતુષ્ટુવુઃ ॥

સ ચોપેન્દ્રો વૃષં હત્વા કાન્તવક્ત્રો નિશામુખે
અરવિન્દાભનયનઃ પુનર્ એવ રરાજ હ ॥