ગીતાર્થસંગ્રહ · શ્લોક 1-20

સ્વધર્મજ્ઞાનવૈરાગ્યસાધ્યભક્ત્યેકગોચરઃ ।
નારાયણઃ પરં બ્રહ્મ ગીતાશાસ્ત્રે સમીરિતઃ ॥

જ્ઞાનકર્માત્મિકે નિષ્ઠે યોગલક્ષે સુસંસ્કૃતે ।
આત્માનુભૂતિસિદ્ધ્યાર્થે પૂર્વષટ્કેન ચોદિતઃ ॥

મધ્યમે ભગવત્તત્ત્વયાથાત્મ્યાવાપ્તિસિદ્ધયે ।
જ્ઞાનકર્માભિનિર્વર્ત્યો ભક્તિયોગઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥

પ્રધાનપુરુષવ્યક્તસર્વેશ્વરવિવેચનમ્ ।
કર્મ ધીર્ ભક્તિર્ ઇત્યાદિપૂર્વશેષો ઽન્તિમોદિતઃ ॥

અસ્થાનસ્નેહકારુણ્યધર્માધર્મધિયાકુલમ્ ।
પાર્થં પ્રપન્નમ્ ઉદ્દિશ્ય શાસ્ત્રાવત્રણં કૃતમ્ ॥

નિત્યાત્માસઙ્ગકર્મેહગોચરા સાંખ્યયોગધીઃ ।
દ્વિતીયે સ્થિતધીલક્ષ્યા પ્રોક્તા તન્મોહશાન્તયે ॥

અસક્ત્યા લોકરક્ષાયૈ ગુણેષ્વ્ આરોપ્ય કર્ત્ર્ક્તામ્ ।
સર્વેશ્વરે વા ન્યસ્યોક્તા તૃતીયે કર્મકાર્યતા ॥

પ્રસઙ્ગાત્ સ્વસ્વભાવોક્તિઃ કર્મણો ઽકર્મતાસ્ય ચ ।
ભેદા જ્ઞાનસ્ય માહાત્મ્યમ્ ચતુર્થાધ્યાય ઉચ્યતે ॥

કર્મયોગસ્ય સૌકર્યં શૈઘ્ર્યં કાશ્ચન તદ્વિધાઃ ।
બ્રહ્મજ્ઞાન્પ્રકારશ્ ચ પઞ્ચમાધ્યાય ઉચ્યતે ॥

યોગાભ્યાસવિધિર્ યોગી ચતુર્ધા યોગસાધનમ્ ।
યોગસિદ્ધઃ સ્વયોગસ્ય પારમ્યં ષષ્ઠ ઉચ્યતે ॥

સ્વયાથાત્મ્યં પ્રકૃત્યાસ્ય તિરોધિઃ શરણાગતિઃ ।
ભક્તભેદઃ પ્રબુદ્ધસ્ય શ્રૈષ્ઠ્યં સપ્તમ ઉચ્યતે ॥

ઐશ્વર્યાક્ષરયાથાત્મ્યં ભગવચ્ચરણાર્થિણામ્ ।
વેદ્યોપાદેયભાવાનામ્ અષ્ટમે ભેદે ઉચ્યતે ॥

સ્વમાહાત્મ્યં મનુષ્યત્વે પરત્વં ચ મહાત્મનામ્ ।
વિશેષો નવમે યોગો ભક્તિરૂપઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥

સ્વકલ્યાણગુણાનન્ત્યકૃત્સ્નસ્વાધીનતામતિઃ ।
ભક્ત્યુત્પત્તિવિવૃધ્યર્થા વિસ્તીર્ણા દશમોદિતા ॥

એકાદશે ઽસ્ય યાથાત્મ્યસાક્ષાત્કારાવલોકનમ્ ।
દત્તમ્ ઉક્તા વિદિપ્રાપ્ત્યોર્ ભક્ત્યેકોપાયતા તથા ॥

ભક્તિશ્રૈષ્ઠ્યમ્ ઉપાયોક્તિર્ અશક્તસ્યાત્મનિષ્ઠતા ।
તત્પ્રકારાસ્ ત્વ્ અતિપ્રીતિર્ ભક્તે દ્વાદશ ઉચ્યતે ॥

દેહસ્વરૂપમ્ આત્માપ્તિહેતુર્ આત્મવિશોધનમ્ ।
બન્ધહેતુર્ વિવેકશ્ ચ ત્રયોદશ ઉદીર્યતે ॥

ગુણબન્ધવિધૌ તેષાં કર્તૃત્વમ્ તન્નિવર્તનમ્ ।
ગતિત્રયસ્વમૂલત્વં ચતુર્દશ ઉદીર્યતે ॥

અચિન્મિશ્રાદ્ વિશુદ્ધાચ્ ચ ચેતનાત્ પુરુષોત્તમઃ ।
વ્યાપાનાદ્ ભરણાત્ સ્વામ્યાદ્ અન્યઃ પઞ્ચદશોદિતઃ ॥

દેવાસુરવિભાગોક્તિપૂર્વિકા શાસ્ત્રવશ્યતા ।
તત્ત્વાનુષ્ઠાનવિજ્ઞાનસ્થેમ્ને ષોડશ ઉચ્યતે ॥