ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.46

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે શાલગ્રામમૂર્તિલક્ષણં નામ પઞ્ચચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 46
હરિરુવાચ ।
વાસ્તું સંક્ષેપતો વક્ષ્યે ગૃહાદૌ વિઘ્નનાશનમ્ ।
ઈસાનકોણાદારભ્ય હ્યેકાશીતિપદે યજેત્

ઈશાને ચ શિરઃ પાદૌ નૈરૃતે ઽગ્ન્યનિલે કરૌ ।
આવાસવાસવેશ્માદૌ પુરે ગ્રામે વણિક્પથે

પ્રાસાદારામદુર્ગેષુ દેવાલયમઠેષુ ચ ।
દ્વાવિંશતિ સુરાન્બાહ્યે તદન્તશ્ચ ત્રયોદશ

ઈશશ્ચૈવાથ પર્જન્યો જયન્તઃ કુલિશાયુધઃ ।
સૂર્યઃ સત્યો ભૃગુશ્ચૈવ આકાશો વાયુરેવ ચ

પૂષા ચ વિતથશ્ચૈવ ગ્રહક્ષેત્રયમાવુભૌ ।
ગન્ધર્વો ભૃગુરાજસ્તુ મૃગઃ પિતૃગણસ્તથા

દૌવારિકો ઽથ સુગ્રીવઃ પુષ્પદન્તો ગણાધિપઃ ।
અસુરઃ શેષપાપૌ (દૌ) ચ રોગો।ડહિમુખ (ખ્ય) એવ ચ

ભલ્લાટઃ સોમસર્પૌ ચ અદિતિશ્ચદિતિસ્તથા ।
બહિર્દ્વાત્રિંશદેતે તુ તદન્તશ્ચતુરઃ શૃણુ

ઈશાનાદિચતુષ્કોણસંસ્થિતાન્પૂજયેદ્ધુધઃ ।
આપશ્ચૈવાથ સાવિત્રી જયો રુદ્રસ્તથૈવ ચ

મધ્યે નવપદે બ્રહ્મા તસ્યાષ્ઠૌ ચ સમીપગાન્ ।
દેવાનેકોત્તરાનેતાન્પૂર્વાદૌ નામતઃ શૃણુ

અર્યમા સવિતા ચૈવ વિવસ્વાન્વિબુધાધિપઃ ।
મિત્રો ઽથ રાજયક્ષ્મા ચ તથા પૃથ્વીધરઃ ક્રમાત્

અષ્ટમશ્ચાપવત્સશ્ચ પરિતો બ્રહ્મણઃ સ્મૃતાઃ ।
ઈશાનકોણાદારભ્ય દુર્ગે ચર્ (જ્ઞેયો) વંશ ઉચ્યતે

આગ્નેયકોણાદારભ્ય વંશો ભવતિ દુર્ધરઃ ।
અદિતિં હિમવન્તં ચ જયન્તં ચ ઇદં ત્રયમ્

નાયિકા કાલિકા નામ શક્રાદ્રન્ધર્વગાઃ પુનઃ ।
વાસ્તુદેવાન્પૂજયિત્વા ગૃહપ્રાસાદકૃદ્ભવેત્

સુરેજ્યઃ પુરતઃ કાર્યો યસ્યાગ્નેય્યાં મહાનસમ્ ।
કપિનિર્ગમને (ણી)?યેન પૂર્વતઃ સત્રમણ્ડપમ્

ગન્ધપુષ્પગૃહં કાર્યમૈશાન્યાં પટ્ટસંયુતમ્ ।
ભાણ્ડાગારં ચ કૌબેર્યાં ગોષ્ઠાગારં ચ વાયવે

ઉદગાશ્રયં ચ વારુણ્યાં વાતાયનસમન્વિતમ્ ।
સમિત્કુશેન્ધનસ્થાનમાયુધાનાં ચ નૈરૃતે

અભ્યાગતાલયં રમ્યસશય્યાસનાપદુકમ્ ।
તોયાગ્નિદીપસદ્ભૃત્યૈર્યુક્તં દક્ષિણતો ભવેત્

ગૃહાન્તરાણિ સર્વાણિ સજલૈઃ કદલીગૃહૈઃ ।
પઞ્ચવર્ણૈશ્ચ કુસુમૈઃ શોભિતાનિ પ્રકલ્પયેત્

પ્રાકારં તદ્વહિર્દદ્યાત્પઞ્ચહસ્તપ્રમાણતઃ ।
એવં વિષ્ણ્વાશ્રમં કુર્યાદ્વનૈશ્ચોપવનૈર્યુતમ્

ચતુઃ ષષ્ટિપદો વાસ્તુઃ પ્રાસાદાદૌ પ્રપૂજિતઃ ।
મધ્યે ચતુષ્પદો બ્રહ્મા દ્વિપ દાસ્ત્વર્યમાદયઃ

કર્ણે ચૈવાથ શિખ્યાદ્યાસ્તથા દેવાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
તેભ્યો હ્યુભયતઃ સાર્ધાદન્યે ઽપિ દ્વિપદાઃ સુરાઃ

ચતુઃ ષષ્ટિપદા દેવા ઇત્યેવં પરિકીર્તિતાઃ ।
ચરકી ચ વિદારી ચ પૂતના પાપરાક્ષસી

ઈશાનાદ્યાસ્તતો બાહ્યે દેવાદ્યા હેતુકાદયઃ ।
હૈતુકસ્ત્રિપુરાન્તશ્ચ અગ્નિવેતાલકૌ યમઃ

અગ્નિજિહ્વઃ કાલકશ્ચ કરાલો હ્યકપાદકઃ ।
ઐશાન્યાં ભીમરૂપસ્તુ પાતાલે પ્રેતનાયકઃ

આકાશે ગન્ધમાલી સ્યાત્ક્ષેત્રપાલાંસ્તતો યજેત્ ।
વિસ્તારાભિહતં દૈર્ઘ્યં રાશિં વાસ્તોસ્તુ કારયેત્

કૃત્વા ચ વસુભિર્ભાગં શેષં બદ્ધા યમાદિશેત્ ।
પુનર્ગુણિતમષ્ટાભિરૃભાગં તુ ભાજયેત્

યચ્છેષં તદ્ભવેદૃક્ષં ભાગૈર્હૃત્વાવ્યયં ભવેત્ ।
ઋક્ષં ચતુર્ગુણં કૃત્વા નવભિર્ભાગહારિતમ્

શેષમંશં વિજાનીયાદ્દેવલસ્ય મતં યથા ।
અષ્ટાભિર્ગુણિતં પિણ્ડં ષષ્ટિભિર્ભાગાહરિતમ્

યચ્છેષં તદ્ભવેજ્જીવં મરણં ભતહારિતમ્ ।
વાસ્તુક્રોડે ગૃહં કુર્યાન્ન પૃષ્ઠે માનવઃ સદા

વામપાર્શ્વેન સ્વાપિતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
સિંહકન્યાતુલાયાં ચ દ્વારં શુધ્યેદથોત્તરમ્

એવં ચ વૃશ્ચિકાદૌ સ્યાત્પૂર્વદક્ષિણપશ્ચિમમ્ ।
દ્વારં દીર્ઘાર્ધવિસ્તારં દ્વારાણ્યષ્ટૌ સ્મૃતાનિ ચ

સન્તાનપ્રેષ્યનીચત્વં સ્વયાનં સ્વર્ણભૂષણમ્ ।
સુતહીનં તુ રૌદ્રેણ વીર્યઘ્નં દક્ષિણે તથા

વહ્નૌ બધશ્ચાયુર્વૃદ્ધિંપુત્ત્રલાભસુતૃપ્તિદઃ ।
ધનદે નૃપપીડાદમર્થઘ્નં રોગદં જલે

નૃપભી તિર્મૃતાપત્યં હ્યનપત્યં ન વૈરદમ્ ।
અર્થદં ચાર્થહાન્યૈ ચ દોષદં પુત્રમૃત્યુદમ્

દ્વારાણ્યુત્તરસંજ્ઞાનિ પૂર્વદ્વારાણિ વચ્મ્યહમ્ ।
અગ્નિભીતિર્બહુ કન્યાધનસંમાનકોપદમ્

રાજઘ્નં કોપદં પૂર્વે ફલતો દ્વારમીરિતમ્ ।
ઈશાનાદૌ ભવેત્પૂર્વમગ્નેય્યાદૌ તુ દક્ષિણમ્

નૈરૃત્યાદૌ પશ્ચિમં સ્યાદ્વાયવ્યાદૌ તુ ચોત્તરમ્ ।
અષ્ટભાગે કૃતે ભાગે દ્વારાણાં ચ ફલાફલમ્

અશ્વત્થપ્લક્ષન્યગ્રોધાઃ પૂર્વાદૌ સ્યાદુદુમ્બરઃ ।
ગૃહસ્ય શોભનઃ પ્રોક્ત ઈશાને ચૈવ સાલ્મલિઃ ।
પૂજિતો વિગ્નહારી સ્યાત્પ્રાસાદસ્ય ગૃહસ્ય ચ