ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.23

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે શિવાર્ચનપ્રકારો નામ દ્વાવિંશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 23
સૂત ઉવાચ ।
શિવાર્ચનં પ્રવક્ષ્યામિ ધર્ંમકામાદિસાધનમ્ ।
ત્રિભિર્મન્ત્રૈરાચામેત્તુ સ્વાહાન્તૈઃ પ્રણવાદિકૈઃ

ઓં હાં આત્મતત્ત્વાય વિદ્યાતત્ત્વાય હીં તથા ।
ઓં હૂં શિવતત્ત્વાય સ્વાહા હૃદા સ્યાચ્છ્રોત્રવન્દનમ્

ભસ્મસ્નાનં તર્પણં ચ ઓં હાં સ્વાહા સર્વમન્ત્રકાઃ ।
સર્વે દેવાઃ સર્વમુનિર્નમો ઽન્તો વૌષડન્તકઃ

સ્વધાન્તાઃ સર્વપિતરઃ સ્વધાન્તાશ્ચ પિતામહાઃ ।
ઓં હાં પ્રપિતામહેભ્યસ્તથા માતામહાદયઃ

હાં નમઃ સર્વમાતૃભ્યસ્તતઃ સ્યાત્પ્રાણસંયમઃ ।
આચામં માર્જનં ચાથો ગાયત્રીં ચ જપેત્તતઃ

ઓં હાં તન્મહેશાય વિદ્મહે,વાગ્વિશુદ્ધાય ધીમહિ, તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્

સૂર્યોપસ્થાનકં કૃત્વા સૂર્યમન્ત્રૈઃ પ્રપૂજયેત્ ।
ઓં હાં હીં હૂં હૈં હૌં હઃ શિવસૂર્યાય નમઃ ।
ઓં હં ખખોલ્કાય સૂર્યમૂર્તયે નમઃ ।
ઓં હ્રાં હ્રીં સઃ સૂર્યાય નમઃ

દણ્ડિને પિઙ્ગલે ત્વાતિભૂતાનિ ચ તતઃ સ્મરેત્ ।
અગ્નયાદૌ વિમલેશાનમારાધ્ય પરમં સુખમ્

યજેત્પદ્માં ચ રાં દીપ્તાં રીં સૂક્ષ્માં રૂં જયાં ચ રેં ।
ભદ્રાં ચ રૈં વિભૂતિં રોં વિમલાં રૌમમોધિ (રોધિ) કામ્

રં વિદ્યુતાં ચ પૂર્વાદૌ રા (રં) મધ્યે સર્વતોમુખીમ્ ।
અર્કાસનં સૂર્યમૂર્તેં હ્રાં હ્રૂં (હ્રીં) સઃ સૂર્યમર્ચયેત્

ઓં આં હૃદર્કાય ચ શિરઃ શિખા ચ ભૂર્ભુવઃ સ્વરોમ્ ।
જ્વાલિનીં હ્રં કવચસ્ય ચાસ્ત્રં રાજ્ઞાં ચ દીક્ષિતામ્

યજેત્સૂર્યહૃદા સર્વાન્સોં સોમં મં ચ મઙ્ગલમ્ ।
બં બુધં બૃં બૃહસ્પતિં ભં ભાર્ગવં શં શનૈશ્ચરમ્

રં રાહું કં યજેત્કેતું ઓં તેજશ્ચણ્ડમર્ચયેત્ ।
સૂર્યમભ્યર્ચ્ય ચાચમ્ય કનિષ્ઠાતો ઽઙ્ગકાંન્યસેત્

હાં હૃચ્છિરો હૂં શિખા હૈં વર્ંમ હૌં ચૈવ નેત્રકમ્ ।
હો ઽસ્ત્રં શક્તિસ્થિતિં કૃત્વા ભૂતશુદ્ધિં પુનર્ન્યસેત્

અર્ઘ્યપાત્રં તતઃ કૃત્વા તદદ્ભિઃ પ્રોક્ષયેદ્યજેત્

આત્માનં પદ્મસંસ્થં ચ હૌં શિવાય તતો બહિઃ ।
દ્વારે નન્દિમહાકાલૌ ગઙ્ગા ચ યમુનાથ ગૌઃ

શ્રીરસ્ત્રં વાસ્ત્વધિપતિં બ્રહ્માણં ચ ગણં ગુરુમ્ ।
શક્ત્યનન્તૌ યજેન્મધ્યે પૂર્વાદૌ ધર્ંમકાદિકમ્

અધર્ંમાદ્યં ચ વહ્ન્યાદૌ મધ્યે પદ્મસ્ય કર્ણિકે ।
વામાજ્યેષ્ઠા ચ પૂર્વાદૌ રૌદ્રી કાલી ચ પૂર્ષદઃ

ઓં હૌં કલવિકરિણ્યૈ બલવિકરિણી તતઃ ।
બલપ્રમથિની સર્વભૂતાનાં દમની તતઃ

મનોન્મની યજેદેતાઃ પઠિમધ્યે શિવાગ્રતઃ ।
શિવાસનં મહામૂર્તિ મૂર્તિમધ્યે શિવાય ચ

આવાહનં સ્થાપનં ચ સન્નિધાનં નિરોધનમ્ ।
સકલીકરણં મુદ્રાદર્શનં ચાર્ઘ્યપાદ્યકમ્

આચામાભ્યઙ્ગમુદ્વર્તં સ્નાનં નિર્ંમથનં ચરેત્ ।
વસ્ત્રં વિલેપનં પુષ્પં ધૂપં દીપં ચરું દદેત્

આચામં મુખવાસં ચ તામ્બૂલં હસ્તશોધનમ્ ।
છત્રચામરપાવિત્રં પરમીકરણં ચરેત્

રૂપક્પેન ચૈકાહજપો જાપ્યસમર્પણમ્ ।
સ્તુતિર્નતિર્હૃદાદ્યૈશ્ચ જ્ઞેયં નામાઙ્ગ પૂજનમ્

અગ્નીશરક્ષો વાયવ્યે મધ્યે પૂર્વાદિતન્ત્રકમ્ ।
ઇન્દ્રાદ્યાંશ્ચ યજેચ્ચણ્ડં તસ્મૈ નિર્માલ્યમર્પયેત્

ગુહાયાતિગુહ્યગોપ્તા ત્વં ગૃહાણાસ્મત્કૃતં જપમ્ ।
સિદ્ધિર્ભવતુ મે દેવ તત્પ્રસાદાત્ત્વયિ સ્થિતિઃ

યત્કિઞ્ચિત્ક્રિયતે કર્મ સદા સુકૃતદુષ્કૃતમ્ ।
તન્મે શિવપદસ્થસ્ય રુદ્ર ક્ષપય શઙ્કર

શિવો દાતા શિવો ભોક્તા શિવઃ સર્વમિદં જગત્ ।
શિવો જયતિ સર્વત્ર યઃ શિવઃ સો ઽહમેવ ચ

યત્કૃતં યત્કરિષ્યામિ તત્સર્વં સુકૃતં તવ(તસ્તવમ્) ।
ત્વં ત્રાતા વિશ્વનેતા ચ નાન્યોનાથો ઽસ્તિમેશિવ

અથાન્યેન પ્રકારેણ શિવપૂજાં વદામ્યહમ્ ।
ગણઃ સરસ્વતી નન્દી મહાકાલો ઽથગઙ્ગયા

પવનાસ્ત્રં વાસ્ત્વધિપો દ્વારિ પૂર્વાદિતસ્ત્વિમે ।
ઇન્દ્રાદ્યાઃ પૂજનીયાશ્ચ તત્ત્વાનિ પૃથિવી જલમ્

તેજો વાયુર્વ્યોમ ગન્ધો રસરૂપે ચ શબ્દકઃ ।
સ્પર્શો વાક્ પાણિ પાદં ચ પાયૂપસ્થં શ્રુતિત્વચમ્

ચક્ષુર્જિહ્વા ઘ્રાણમનો બુદ્ધિશ્ચાહં પ્રકૃત્યપિ ।
પુમાન્નાગો બુદ્ધિવિદ્યે કલા કાલો નિયત્યપિ

માયા ચ શુદ્ધ વિદ્યા ચ ઈશ્વરશ્ચ સદાશિવઃ ।
શક્તિઃ શિવશ્ચ તાઞ્જ્ઞાત્વા મુક્તો જ્ઞાની શિવો ભવેત્

યઃ શિવઃ સ હરિર્બ્રહ્મા સો ઽહં બ્રહ્માસ્મિ શઙ્કર

ભૂતશુદ્ધિં પ્રવક્ષ્યામિ યયા શુદ્ધઃ શિવો ભવેત્ ।
હૃત્પદ્મે સદ્યોમન્ત્રઃ સ્યાન્નિવૃત્તિશ્ચ કલા ઇડા

પિઙ્ગલા દ્વે ચ નાડ્યૌ તુ પ્રાણો ઽપાનશ્ચ મારુતૌ ।
ઇન્દ્રો દેહો બ્રહ્મહેતુશ્ચતુરસ્ત્રં ચ મણ્ડલમ્

વક્ત્રેણ લાઞ્છિતં વાયુમેકોદ્ધાતગુણાઃ શરાઃ ।
ત્દૃત્સ્થાનસાદૃશ્યરુતં શતકોટિપ્રવિસ્તરમ્

ઓં હ્રીં પ્રતિષ્ઠાયૈ હ્રૂં હ્રઃ ફટ્ ।
ઓં હ્રીં હ્રૂં વિદ્યાયૈ હ્રં હ્રઃ ફટ્ ।
ચતુરશીતિકોટીનામુચ્છ્રયં ભૂમિતન્ત્રકમ્

તન્મધ્યે ભવવૃક્ષં ચ આત્માનં ચ વિચિન્તયેત્ ।
અધોમુખીં તતઃ પૃથ્વીં તત્તચ્છુધ્દં ભવેદ્ધ્રુવમ્

વામા દેવી પ્રતિષ્ઠા ચ સુષુમ્ના ધારિકા તથા ।
સમાનોદાનવરુણા દેવતા વિષ્ણુ કારણમ્

અદ્ધાતાશ્ચ ગુણા વેદાઃ શ્વેતં ધ્યાનં તથૈવ ચ ।
એવં કુર્યાત્કણ્ઠપદ્મમર્ધચન્દ્રાખ્યમણ્ડલમ્

પદ્માઙ્કિતં દ્વિવિંશતિકકોટિવિસ્તીર્ણમૌ સ્મરેત્ ।
ચતુર્નવત્યુચ્છ્રયં ચ આત્માનં ચ અધોમુખમ્

તાલુસ્થાનં ચ પદ્મં ચ અઘોરો વિદ્યયાન્વિતઃ ।
નાભ્યો(ડ્યો) ષ્ઠયોર્હસ્તિજિહ્વાધ્યાનો નાગોગ્નિદેવતા

રુદ્રહેતુસ્ત્રિરુદ્ધાતાસ્ત્રિગુણા રક્તવર્ણકમ્ ।
જ્વાલાકૃતે ત્રિકોણં ચ ચતુઃ કોટિશતાનિ ચ

વિસ્તીર્ણં ચ સમુત્સેધં રુદ્રતત્ત્વં વિચિન્તયેત્ ।
લલાટે વૈ તત્પુરુષઃ શાન્તિર્યઃ શાદ્વલં બુધાઃ (વૃષા)

કૂર્મશ્ચ કૃકરો વાયુર્દેવ ઈશ્વરકારણમ્ ।
દ્વિરુદ્ધાતો ગુણૌ દ્વૌ ચ ધૂમ્રષટ્કોણમણ્ડલમ્

બિન્દ્વઙ્કિતં ચાષ્ટકોટિવિસ્તીર્ણં ચોચ્છ્રયસ્તથા ।
ચતુર્દશાધિકં કોટિવાયુતત્ત્વં વિચિન્તયેત્

દ્વાદશતિ સરસિજે શાન્ત્ય તીતાસ્તથેશ્વરાઃ ।
કુહૂશ્ચ શઙ્ખિની નાડ્યો દેવદત્તો ધનઞ્જયઃ

શિખૈશાનકારણં ચ સદાશિવ ઇતિ સ્મૃતઃ ।
ગુણ એકસ્તથોદ્ધાતઃ શુદ્ધસ્ફટિકવત્સ્મરેત્

ષોડશકોટિવિસ્તીર્ણં પઞ્ચવિંશતિકોચ્છ્રયમ્ ।
વર્તુલં ચિન્તયેવ્દ્યોમ ભુતશુદ્ધિરુદાહૃતા

ગુણયો ગુરુર્બોજગુરુઃ શક્તયનન્તૌ ચ ધર્ંમકઃ ।
જ્ઞાનવૈરાગ્યમૈશ્વર્યૈસ્તતઃ પૂર્વાદિપત્રકે

અધોર્ધ્વવદને દ્વે ચ પદ્મકર્ણિકકેસરમ્ ।
વામાદ્યા આત્મવિદ્યા ચ સદા ધ્યાયેચ્છિવાખ્યકમ્

તત્ત્વં શિવાસને મૂર્તિર્હે હૌં વિદ્યાદેહાય નમઃ ।
બદ્ધપદ્માસનાસીનઃ સિતઃ ષોડશવાર્ષિકઃ

પઞ્ચવક્ત્રઃ કરાગ્રૈઃ સ્વૈર્દશભિશ્ચૈવ ધારયન્ ।
અભયં પ્રસાદં શક્તિં શૂલં ખટ્વાઙ્ગમીશ્વરઃ

દક્ષૈઃ કરૈર્વામકૈશ્ચ ભુજઙ્ગં ચાક્ષસૂત્રકમ્ ।
ડમરુકં નીલોત્પલં બીજપૂરકમુત્તમમ્

ઇચ્છાજ્ઞાનક્રિયાશક્તિસ્ત્રિનેત્રો હિ સદાશિવઃ ।
એવં શિવાર્ચનધ્યાની સર્વદા કાલવર્જિતઃ

ઇહાહોરા વચારેણ ત્રીણિ વર્ષાણિ જીવતિ ।
દિનદ્વયસ્ય ચારેણ જીવેદ્વર્ષદ્વયં નરઃ

દિનત્રયસ્ય ચારેણ વર્ષમેકં સ જીવતિ ।
નાકાલે શીતલે મૃત્યુરુષ્ણે ચૈવ તુ કારકે