ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.214

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે પઞ્ચોત્તરદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 214
બ્રહ્મોવાચ ।
અથ સ્નાનવિધિં વક્ષ્યે સ્નાનમૂલા ક્રિયા યતઃ ।
મૃદ્ગોમયતિલાન્દર્ભાન્પુષ્પાણિ સુરભીણિ ચ

આહરેત્સ્નાનકાલે ચ સ્નાનાર્થો પ્રયતઃ શુચિઃ ।
ગન્ધોદકાન્તં વિવિક્તે (ધં) સ્થાપયેત્તાન્યથ ક્ષિતૌ

ત્રિધા કૃત્વા મૃદં તાં તુ ગોમયં ચ વિચક્ષણઃ ।
અદ્ભિર્મૃદ્ભિશ્ચ ચરણૌ પ્રક્ષાલ્યાથ કરૌ તથા

ઉપવીતી બદ્ધશિખઃ સમ્યગાચમ્ય વાગ્યતઃ ।
ઉરું રાજેત્યૃચા તોયમુપસ્થાય પ્રદક્ષિણમ્

આવર્તયેત્તદુદકં યે તે શતમિતિત્ર્યૃચા

ઓં ઉરું હિ રાજા વરુણશ્ચકાર સૂર્યાય પન્થાનમન્વેત વા ।
પ્રતિધાતા ચ વક્તારસ્તાહૃદયાવિપશ્ચિત્ ।
નમો ઽગ્ન્યરુણાયા ભિષ્ટુતોવરુણસ્ય પાશઃ ।
વરુણાય નમઃ

ઓં યે તે શતં વરુણયે સહસ્રં યજ્ઞિયાઃ પાશા વિતતા મહાન્તઃ ।
તેભિર્નો અદ્ય સવિતોત વિષ્ણુર્વિશ્વે મુઞ્ચન્તુ મરુતઃ સ્વર્કાઃ સ્વાહા ।
સુમિત્રિયાન ઇત્યબઞ્જલિમાકૃત્યોત્તરેણ તોયં પશ્ચાદ્વિરાજ્ય ચૈવ વિનિઃ ક્ષિપેત્ ।
ઓં સુમિત્રિયા ન આપ ઓષધયઃ સન્તુ ।
દુર્મિત્રિયાસ્તસ્મૈ સન્તુ યો ઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ યઞ્ચ વયં દ્વિષ્મઃ

પાદૌ કટિં ચૈવ પૂર્વં મૃદ્ભિસ્ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ ।
પ્રક્ષાલ્ય હસ્તા વાચમ્ય નમસ્કૃત્ય જલં તતઃ

ઓં ઇદં વિષ્ણુર્વિચક્રમે ત્રેધા નિધે પદમ્ સમૂઢમસ્ય પાંસુરે ।
મહાવ્યાહૃતિભિઃ પશ્ચાદાચામેત્પ્રયતો ઽપિ સન્

માર્જયેદ્વૈ મૃદાઙ્ગાનિ ઇદં વિષ્ણુરિતિ ત્વૃચા ।
ભાસ્કરાભિમુખો મજ્જેદાપો અસ્માનિતિત્યૃચા

ઓં આપો અસ્માન્માતરઃ શુન્ધયન્તુ ઘૃતેન નો ઘૃતષ્વઃ પુનન્તુ ।
વિશ્વં હિ રિપ્રં પ્રવહન્તિ દેવીરુદિદાભ્યઃ શુચિરાપૂત એમિ

તતો ઽવૃઘૃષ્ય પાત્રાણિ નિમજ્યોન્મજ્ય વૈ શનૈઃ ।
ગોમયેન વિલિપ્યાથ માનસ્તોક ઇત્યૃચા

ઓં માનસ્તોકે તનયે મા ન આયુષિ મા નો ગોષુ મા નો અશ્વેષુ રીરિષઃ ।
મા નો વીરાન્રુદ્રભામિનો ઽબધીર્હવિષ્મન્તઃ સદમિત્વા હવામહે

તતો ઽભિષિઞ્ચેન્મન્ત્રૈસ્તુ વરુણૈસ્તુ યથાક્રમમ્ ।
ઇમંમે વરુણે દ્વાભ્યાં ત્વન્નઃ સત્વન્ન ઇત્યપિ

આપો ત્વન્તુમસીતિ ચ મુઞ્ચન્ત્વવભૃતેતિ ચ ।
ઓં ઇમંમે વરુણ શ્રુધીહવમદ્યા ચ મૃડયત્વા મવસ્યુરાચકે

ઓં તત્ત્વયામિ બ્રહ્મણા વન્દમાનસ્તદાશાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ ।
અહેડમાનો વરુણેહ બોધ્યુરુશં સમાન આયુઃ પ્રમોષીઃ ।
ઓં ત્વન્નો અગ્ને વરુણસ્ય વિદ્વાન્દેવસ્ય હેડો અવયાસિસીષ્ઠાઃ ।
યજિષ્ઠો વહ્નિતમઃ શોશુચાનો વિશ્વા દ્વેષાંસિપ્રમુમુગ્ધ્યસ્મત્સ્વાહા ।
ઓં સ ત્વન્નો અગ્નેવમો ભવતી નેદિષ્ઠો અસ્યા ઉષસોવ્યુષ્ટૌ ।
અવયક્ષ્વનો વરુણં રરાણો વીહિમૃડીકં સુહવો ન એધિ ।
ઓં આપો નૌષધિ હિંસાર્ધમ્નો રાજસ્તતો વરુણો નોમુઞ્ચા યદાહરઘ્ન્યા ઇતિ વરુણેતિ શપાર્મહે તતો વરુણ નો મુઞ્ચ ।
ઓં ઉદુત્તમં વરુણ પાશમસ્મદવાધમં વિમધ્યમંશ્રથાય ।
અથાવયમાદિત્યવ્રતે તવાનાગસો અદિતયે સ્યામ ।
મુઞ્ચન્તુમામપ્યથાદ્વરુણસ્ય ત્વત્ ।
અહો યમસ્ય પત્નીમાનઃ સર્વસ્માદેવ કિલ્બિષાત્ ।
અવભૃથનિચં પુનર્વિચેરુસિ નિત્યં પ્રન્નઃ ।
અવદેવૈર્દેવકૃતા મનોયાસિ સમવત્યૈ કૃતં પુષ્પાચ્છા દેવધીમલ્પાહી

અભિષિચ્ય તથાત્માનં નિમજ્યાચમ્ય વૈ પુનઃ ।
દર્ભેણ પાયયેન્મન્ત્રૈરલિઙ્ગૈઃ પાવનૈરિમૈઃ

આપોહિષ્ઠેતિ તિસૃભિરિદમાપો હવિષ્મતીઃ ।
દેવીરાપ ઇતિ દ્વાભ્યાં આપોદેવા ઇતિ ત્ર્યૃચા

દ્રુપદાદિવ ઇતિ ચ શન્નો દેવીરપાં રસઃ ।
આપો દેવો પાવમાન્યઃ પુનન્ત્વાદ્યા ઋચો નવ

ચિત્પતિર્મેતિ ચ શનૈઃ પ્લાવ્યાત્મનં સમાહિતઃ ।
હિરણ્યવર્ણા ઇતિ ચ પાવમાન્યસ્તથા પરાઃ

તરત્સામા શુદ્ધવત્યઃ પવિત્રાણિ ચ શક્તિતઃ ।
વારુણ્યા બહવઃ પુણ્યાઃ શક્તિતઃ સંપ્રયોજયેત્

ઓં કારેણ વ્યાહૃતિભિર્ગાયત્ર્યા ચ સમન્વિતઃ ।
આદાવન્તે ચ કુર્વીત અભિષેકં યથાક્રમમ્

જલમધ્યસ્થિતસ્યૈવ માર્જનં તુ વિધીયતે ।
અન્તર્જલે જપેન્મન્ત્રં ત્રિઃ કૃત્વા ચાઘમર્ષણમ્

દ્રુપદાદ્યાસ્ત્રિરાવર્તેદયં ગૌરિતિ ચ ત્ર્યૃચમ્ ।
અન્યાંશ્ચૈવ તુ મન્ત્રાન્વા સ્મૃતિદૃષ્ટાન્સમાહિતઃ

સવ્યાહૃતિં સપ્રણવાં ગાયત્રીં વા જપેદ્બુધઃ આવર્તયેદ્વા પ્રણવં સ્મરેદ્વા વિષ્ણમવ્યયમ્

વિષ્ણોરાયતનં ત્વાપઃ સ એવાપ્પતિરુચ્યતે ।
તસ્યૈવં તનવસ્ત્વેતાસ્તસ્માત્તં હ્યપ્સુ સંસ્મરેત્

તદ્વિષ્ણોરિતિ મન્ત્રેણ નિમજ્યાપ્સુ પુનઃ પુનઃ ।
ગાયત્ત્રી વૈષ્ણવી હ્યેષા વિષ્ણોઃ સંસ્મરણાય વૈ

ઓં ઇદમાપપ્રવહતા સ્વં મલં ક્ષાલલોહિતમ્ ।
યથાત્વહોત્રામૃતં યચ્ચ શોફે અભીષણમ્

આપો મા તસ્માદેનસઃ પાવમાનશ્ચ મુઞ્ચતુ ઇવિષ્મતો વિમા આપોહવિષ્માન્ આવિરાસતિ ।
હવિષ્માન્ દેવ અસુરો હવિષ્માન્ અસ્તુ સૂર્યઃ ।
દેવીરાપો અપા પત્ન્યા યશ્ચ ઊર્મિર્હવિષ્યઃ ઇન્દ્રિયવાન્માદિત્યન્તનઃ તં દેવેભ્યો દેવતા દાભુશુક્રલેભ્યસ્તેષાં ભાગકર્ષિવસિસમુદ્રસ્ય દક્ષિણ્યાગ્રયાસિમેનાપોગ્રર્ભિરશ્મતમોધોઃ ।
આપો દેવી મધુમતીરગૃહ્ણન્તુ હ્યન્નતી રાજસ્વતિલાઃ ।
યાભિર્મિત્રાવરુણસ્ય સિઞ્ચયાભિરિન્દ્રમનયત્યન્ન વાતી વદ્રુપદાં શન્નો દેવી અપામસૃગ્દ્વયસંસૂર્યે સન્તં સમાહિતં અપાંરસસ્ય યો રસ્ય યો ગૃહ્ણાસ્યુત્તમમ્ ।
આપો દેવીરુપસૂર્ય મધુમતીવયસ્યાય પ્રજાભ્યઃ તાસા માસ્થાનાત્વર્જિહતામોષધયઃ સપિપ્પલાઃ ।
પુનન્તુ મા પિતરઃ સૌમ્યાસઃ પુનન્ત્વનાપિ પિતા સહસાઃ પવિત્રેણ ગતાયુષા ।
પુનન્તુ મા પિતામહાઃ પુનન્તુ પ્રપિતામહાઃ ।
પવિત્રેણ ગતાયુષા વિશ્વમાયુર્વ્યશ્રવૈઃ ।
અગ્ન આયૂંષિ પરસત્માચરોર્જમિષઞ્ચ ત્વચે વાવસ્વત્વચ્છૂનામ્ ।
પુનન્તુ મા દેવજનાઃ પુનન્તુ મનસા ધિયઃ ।
પુનન્તુ વિશ્વા ભૂતાનિ જાતવેદઃ ! પુનીહિ મા ।
પવિત્રેણ પુનીહિ મા શુક્રેણ દેવ દીદ્યત્ ।
અગ્ને ક્રત્વા ક્રતૂંરનુ ।
યત્તે પવિત્રમર્ચિષ્યગ્ને વિતતમન્તરા બ્રહ્મા તેન પુનાતુ મા ।
પવમાનઃ સુવર્જનઃ । પવિત્રેણ વિચર્ષણિઃ । યઃ પોતા સ પુનાતુ મા ।
ઉભાભ્યાં દેવ સવિતઃ । પવિત્રેણ સવેન ચ । ઇદં બ્રહ્મપુનીમહે ।
વૈશ્વદેવીઃ પુનતી દેવ્યા ગૃભ્નાસ્યામિસાવક્ષ્યસ્તાન્નોવીત પૂજ્યાઃ ।
તયામદન્તઃ સધમાદેષુ વયં સ્યામ પતયો રયીણામ્ ।
ચિત્પ તિર્મા પુનાત્વચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ।
તસ્ય તે પવિત્રપૂતસ્ય યત્કામઃ ।
પ્રણિતચ્છકેયં દેવો વાક્પતિર્મા સવિતા ત્વચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ।
તસ્ય તે પવિત્રપતે ! પવિત્રપૂતસ્ય ચત્કામઃ ।
પુનસ્તચ્છકેયં દ્યુપતિં અયં ગૌઃ પૃશ્રિરક્રમીસદશશતં માતરં પુનઃ પિતરઞ્ચ પ્રયસ્મઃ ।
દેવો મા સવિતા પુનાત્વચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ।
તસ્ય તે પવિત્રપતે પવિત્રપૂતસ્ય યત્કામઃ પુનાતચ્છકેયમ્? ।
ઓં તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદં સદા પશ્યન્તિ સૂરયઃ ।
દિવીવ ચક્ષુરાતતમ્

સ્નાત્વૈવં વાસસી ધૌતે અચ્છિન્ને પરિધાય ચ ।
પ્રક્ષાલ્ય ચ મૃદાદ્ભિશ્ચ હસ્તૌ પ્રક્ષાલ્ય વૈ તદા

આચાન્તે પુનારાચામેન્મન્ત્રેણ સ્નાનભોજને ।
દ્રુપદાં ચ ત્રિરાવર્ત્ય તથા ચૈવાઘમર્ષણમ્

આચમ્યાપ્લાવ્ય ચાત્માનં ત્રિરાચમ્યશનેરસૂન્ ।
અથોપતિષ્ટેદાદિત્યં મૂર્ધ્નિ પુષ્પાન્વિતાઞ્જલિઃ

પ્રક્ષિપ્યોદકમદ્ધૂય ઉદુત્યં ચિત્રમિત્યપિ ।
તચ્ચક્ષુર્દેવ ઇતિ ચ હંસઃ શુચિષદિત્યપિ

એતાઞ્જપેદૂર્ધ્વબાહુઃ સૂર્યમીક્ષ્ય સમાહિતઃ ।
ગાયત્ત્રીં ચ તથા શક્ત્યા ઉપસ્થાય દિવાકરમ્

વિભ્રાડિત્યનુવાકેન સૂક્તેન પુરુષસ્ય ચ ।
શિવસઙ્કલ્પેન ચ તથા મણ્ડલબ્રાહ્મણેન ચ

દિવાકીર્ત્યા તથા ચાન્યૈઃ સૌરૈર્મન્ત્રૈશ્ચ શક્તિતઃ ।
જપયજ્ઞસ્તુ કર્તવ્યઃ સર્વદેવપ્રણીતકૈઃ

અધ્યાત્મવિદ્યાં વિધિવજ્જપેદ્વા જપસિદ્ધયે ।
સવ્યં કૃત્વા ત્રિરાચમ્ય શ્રિયં મેધાં ધૃતિં ક્ષિતિમ્

વાચં વાગીશ્વરીં પુષ્ટિં તુષ્ટિઞ્ચ પરિતર્પયેત્ ।
ઉમામરુન્ધતીં ચૈવ શચીં માતરમેવ ચ

જયાં ચ વિજયાં ચૈવ સાવિત્રીં શાન્તિમેવ ચ ।
સ્વાહાં સ્વધાં ધૃતિં ચૈવ તથૈવાદિતિમુત્તમામ્

ઋષિપત્નીશ્ચ કન્યાશ્ચ તર્પયેત્કામ્યદેવતાઃ ।
સર્વમઙ્ગલકામસ્તુ તર્પયેત્સર્વમઙ્ગલામ્

આબ્રહ્મસ્તમ્બપર્યન્તં જગત્તૃપ્યત્વિદં બ્રુવન્ ।
ક્ષિપેદપો ઽઞ્જલીંસ્ત્રીંશ્ચ કુર્વન્કાઙ્ક્ષેત તર્પણમ્