ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.206

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે વ્યાકરણનિરૂપણં નામ પઞ્ચોત્તરદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 206
સૂત ઉવાચ ।
સિદ્ધોદાહરણં વક્ષ્યે સંહિતાદિપુરઃ સરમ્ ।
વિપ્રાઃ સ્વસાગતા વીદં સુત્તમં સ્યાત્પિતૄષભઃ

ઌકારો વિશ્રુતા સેવં લાઙ્ગલીષા મનીપયા ।
ગઙ્ગોદકં તવલ્કાર ઋણાર્ણં પ્રાર્ણમિત્યપિ

શીતાર્તશ્ચ તવલ્કારઃ સૈન્દ્રી સૌકાર ઇત્યપિ ।
વધ્વાસનઞ્ચ પિત્રર્થો લનુબન્ધો નયે જયેત્

નાયકો લવણં ગાવસ્ત એતે ન ત ઈશ્વરાઃ ।
દેવીગૃહમથો અત્ર અ અવેહિ પટૂ ઇમૌ

અમી અશ્વાઃ ષડસ્યેતિ તન્ન વાક્ ષડ્દલાનિ ચ ।
તચ્ચરેત્તલ્લુ નાતીતિ તજ્જલં તચ્છ્મશાનકમ્

સુગન્નત્ર પચન્નત્ર ભવાંશ્છાદયતીતિ ચ ।
ભવાજ્ઝનત્કરશ્ચૈવ ભવાંસ્તરતિ સંસ્મૃતમ્

ભવાંલ્લિખતિ તાઞ્ચક્રે ભવાઞ્શેતે ઽપ્યનીદૃશઃ ।
ભવાણ્ડીનં ત્વન્તરસિ ત્વઙ્કરોષિ સદાર્ચનમ્

કશ્ચરેત્કષ્ટકારેણ ક કુર્યાત્ક ફલે સ્થિતઃ ।
કઃશેતે ચૈવ કઃષણ્ડઃ કસ્કો યાતિ ચ ગૌરવમ્

ક ઇહાત્ર ક એવાહુર્દેવા આહુશ્ચ ભો વ્રજ ।
સ્વભૂર્વિષ્ણુર્વ્રજતિ ચ ગીષ્પતિશ્ચૈવ ધૂર્પતિઃ

અસ્માનેષ વ્રજેત્સસ્યાદૃક્સામ સ ચ ગચ્છતિ ।
કુટીચ્છાયા તથા છાયા સન્ધયો ઽન્યે તથેદૃશાઃ

સમાસાઃ ષટ્ સમાખ્યાતાઃ સ દ્વિજઃ કર્મધારયઃ ।
દ્વિગુસ્ત્રિવેદી ગ્રામશ્ચ અયં તત્પુરુષઃ સ્મૃતઃ

તત્કૃતશ્ચ તદર્થશ્ચ વૃકભીતિશ્ચ યદ્ધનમ્ ।
જ્ઞાનદક્ષેણ તત્ત્વજ્ઞો બહુવ્રીહિરથાવ્યયી

ભાવો ઽધિસ્ત્રિ યથોક્તં તુ દ્વન્દ્વો દેવર્ષિમાનવાઃ ।
તદ્ધિતાઃ પાણ્ડવઃ શૈવો બ્રાહયં ચ બ્રહ્મતાદયઃ

દેવાગ્નિસખિપત્યંશુક્રોષ્ટુસ્વાયમ્ભુવઃ પિતા ।
ના પ્રશસ્તાશ્ચરા ગૌર્ગ્લૌરબજન્તાશ્ચ પુંસ્યપિ

હલન્તશ્ચાશ્વયુક્ક્ષ્માભુઙ્મરુત્ક્રવ્યાન્મૃગાવિધઃ ।
આત્મા રાજા યુવા પન્થાઃ પૂષબ્રહ્મહણૌ હલી

વિડ્વે ધા ઉશનાનડ્વાન્મધુલિટ્ કાષ્ઠતટ્ તથા ।
બનવાર્યસ્થિવસ્તૂનિ જગત્સામાહની તથા

કર્મસર્પિર્વપુસ્તેજ અજ્ઝલન્તા નપુંસકે ।
જાયા જરા નદી લક્ષ્મીઃ શ્રીસ્ત્રીભૂમિર્વધૂરપિ

ભ્રૂઃ પુનર્ભૂસ્તથા ધેનુઃ સ્વસા માતા ચ નૌ સ્ત્રિયઃ ।
વાક્સ્રગ્દિઙ્મુત્ક્રુધઃ પ્રાયો યુવતિઃ કુકુભસ્તથા

દ્યોદિવૌ પ્રાવૃષશ્ચૈવ સુમાન ઉષ્ણિગસ્ત્રિયામ્ ।
ગુણદ્રવ્યક્રિયાયોગાત્સ્ત્રીલિઙ્ગાંશ્ચ વદામિ તે

શુક્લકીલાલપાશ્ચૈવ શુચિશ્ચ ગ્રામણીઃ સુધીઃ ।
પટુઃ કમલભૂઃ કર્તા સુમતો બહવઃ સુનૌઃ

સત્યા નાગ્ન્યસ્તથા પુંસો હ્યભક્ષયત દીર્ઘપાત્ ।
સર્વવિશ્વોભ યે ચોભૌ એકોન્યાન્યતરાણિ ચ

ડતરો ડતમો નેમસ્ત્વઃ સમો ઽથ સિમેતરૌ ।
પૂર્વશ્ચૈવાધરશ્ચૈવ દક્ષિણશ્ચોત્તરાવરૌ

પરશ્ચાન્તરમપ્યેતદ્યત્ત્યત્કિમદસસ્ત્વિદમ્ ।
યુષ્મદસ્મત્તત્પ્રથમચરમાલ્પતયાર્ધકાઃ

તથા કતિપયો દ્વૌ ચેત્યેવં સર્વાદયસ્તથા ।
શૃણોત્યાદ્યા જુહોતિશ્ચ જહાતિશ્ચ દધાત્યપિ

દીપ્યતિઃ સ્તૂયતિશ્ચૈવ પુત્ત્રીયતિ ધનીયતિ ।
ત્રુટ્યતિ મ્રિયતે ચૈવ ચિચીષતિ નિનીષતિ

સર્વે તિષ્ઠન્તિ સર્વસ્મૈ સર્વસ્માત્સર્વન્તો ગતઃ ।
સર્વેષાં ચૈવ સર્વસ્મિન્નેવં વિશ્વાદયસ્તથા

પૂર્વે પૂર્વાશ્ચ પૂર્વસ્માત્પૂર્વસ્મિન્પૂર્વ ઈરિતઃ ।
સૂત ઉવાચ ।
સુપ્તિઙન્તું સિદ્ધરૂપં નામમાત્રેણ દર્શિતમ્ ।
કાત્યાયનઃ કુમારાત્તુ શ્રુત્વા વિસ્તરમબ્રવીત્